Cách phòng tránh những bệnh thường gặp khi thời tiết nồm ẩm

Thời tiết nồm ẩm tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển mạnh. Ảnh minh họa: INT

Các chuyên gia cảnh báo, trong giai đoạn giao mùa, trẻ dễ mắc các bệnh đường hô hấp, thủy đậu, sốt virus hay đau mắt đỏ nếu không được chăm sóc và phòng bệnh đúng cách.

Trẻ dễ mắc bệnh

Thời điểm giao mùa, đặc biệt trong những ngày nồm ẩm ở miền Bắc, thường là giai đoạn các bệnh về đường hô hấp, da liễu, tiêu hóa và dị ứng gia tăng. Sự thay đổi thất thường của thời tiết khiến cơ thể khó thích nghi, hệ miễn dịch dễ suy giảm, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh ở nhiều nhóm đối tượng, nhất là trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền.

Trước thực tế này, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh như giữ vệ sinh môi trường sống, bảo đảm chế độ dinh dưỡng hợp lý, tăng cường vận động và theo dõi sức khỏe thường xuyên.

Việc nâng cao nhận thức về nguy cơ bệnh tật trong giai đoạn nồm ẩm, giao mùa không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn góp phần hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh trong cộng đồng.

Đối với trẻ em, giai đoạn chuyển mùa từ lạnh sang ẩm ướt khiến cơ thể càng khó thích nghi. Khi thời tiết thay đổi đột ngột, hệ miễn dịch của trẻ dễ bị ảnh hưởng, làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh. Cùng với đó, tình trạng ô nhiễm không khí, bụi bẩn và mầm bệnh lơ lửng trong không khí cũng khiến trẻ dễ bị nhiễm bệnh hơn.

Đáng chú ý, trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn chỉnh nên dễ bị tác động bởi các yếu tố môi trường và tác nhân gây bệnh. Trong mùa nồm ẩm, nhiều gia đình thường đóng kín cửa để hạn chế ẩm ướt, khiến không khí trong nhà kém lưu thông. Môi trường ẩm thấp, thiếu thông thoáng vô tình trở thành điều kiện thuận lợi để vi khuẩn, virus phát triển và tồn tại lâu hơn trong không khí.

ThS.BS Phùng Hữu Bình – chuyên khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC cho biết: “Trong môi trường ẩm thấp, các loại vi sinh vật và virus sinh sôi mạnh mẽ. Khi trẻ hít phải không khí lạnh mang theo mầm bệnh, hệ miễn dịch còn non yếu chưa đủ sức chống lại, khiến virus và vi khuẩn dễ dàng xâm nhập, gây ra các bệnh đường hô hấp”.

Theo bác sĩ Bình, những ngày mưa lạnh, nồm ẩm thường là thời điểm số ca mắc bệnh đường hô hấp ở trẻ em tăng cao. Nhóm trẻ từ 1 - 3 tuổi có nguy cơ mắc bệnh nhiều hơn do sức đề kháng còn yếu; trẻ từ 3 - 6 tuổi tuy có hệ miễn dịch tốt hơn nhưng vẫn dễ bị ảnh hưởng nếu tiếp xúc với môi trường nhiều mầm bệnh. Đáng lo ngại, với tốc độ biến đổi và đột biến gen của virus, vi khuẩn hiện nay, nguy cơ trẻ mắc các bệnh đường hô hấp có xu hướng tiếp tục gia tăng trong những năm tới.

Thời tiết chuyển mùa từ lạnh sang ẩm ướt có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, khiến trẻ dễ mắc bệnh. Ảnh minh họa.

Những bệnh thường gặp

Theo các bác sĩ tại Bệnh viện Bãi Cháy (Quảng Ninh), trong thời tiết nồm ẩm, trẻ có nguy cơ mắc bệnh thủy đậu. Đây là bệnh do virus Varicella Zoster gây ra, với biểu hiện đặc trưng là các nốt nhỏ, tròn mọc rải rác khắp cơ thể.

Người mắc thủy đậu thường có cảm giác ngứa ngáy do các mụn nước gây ra. Thời tiết ẩm ướt chính là điều kiện thuận lợi để mầm bệnh phát triển và lây lan. Thủy đậu không phải là bệnh quá nguy hiểm, tuy nhiên nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, các nốt mụn nước có thể bị nhiễm trùng, để lại sẹo, thậm chí dẫn tới những biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi hoặc viêm màng não.

Bên cạnh đó, trẻ em cũng là nhóm dễ mắc sốt virus - căn bệnh có khả năng lây lan nhanh và có thể bùng phát thành dịch trong cộng đồng. Vì vậy, khi trong gia đình có trẻ mắc sốt virus, phụ huynh nên cho trẻ nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với người khác, đồng thời có các biện pháp chăm sóc phù hợp để bệnh nhanh hồi phục và tránh lây lan.

Sởi cũng là bệnh truyền nhiễm cấp tính thường gặp ở trẻ nhỏ. Bệnh lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc với người nhiễm bệnh. Mặc dù đa số trường hợp có thể hồi phục nếu được chăm sóc đúng cách, nhưng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, sởi có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm như viêm phế quản, viêm phổi, viêm màng não, thậm chí có trường hợp dẫn đến tử vong. Thực tế cho thấy, dịch sởi thường có xu hướng bùng phát vào những giai đoạn thời tiết ẩm ướt.

Ngoài ra, trong môi trường không khí có độ ẩm cao, các loại vi khuẩn, nấm và vi sinh vật gây bệnh cũng phát tán mạnh hơn, khiến các bệnh về đường hô hấp gia tăng. Những bệnh hô hấp thường gặp có thể kể đến như viêm phổi, hen phế quản, hen suyễn, viêm mũi dị ứng, viêm khí quản và viêm phế quản cấp. Bên cạnh đó, trẻ cũng có nguy cơ mắc đau mắt đỏ do virus gây ra, rất dễ lây lan qua tiếp xúc trực tiếp, đặc biệt trong môi trường đông người như trường học.

Để phòng bệnh cho trẻ trong thời tiết nồm ẩm, cha mẹ cần nhắc trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch.

Phòng bệnh đúng cách

Những ngày nồm ẩm, khi sàn nhà luôn lấm tấm hơi nước và quần áo phơi lâu khô, chị Trần Khánh Huyền (Hà Nội) thường không khỏi lo lắng cho cậu con trai đang chớm ho, sổ mũi.

Thời tiết giao mùa thất thường, buổi sáng còn se lạnh nhưng trưa lại ẩm nóng khiến trẻ nhỏ dễ mệt mỏi, cảm lạnh hoặc mắc các bệnh đường hô hấp. Mỗi khi con húng hắng ho trong đêm, chị lại giật mình tỉnh giấc, vội kiểm tra nhiệt độ và sờ trán xem con có sốt hay không.

Để hạn chế nguy cơ con ốm, chị Huyền cho biết gia đình luôn cố gắng giữ nhà cửa khô ráo bằng cách bật điều hòa ở chế độ hút ẩm, lau nhà thường xuyên và hạn chế để trẻ chơi ở nền nhà.

Bên cạnh đó, con được mặc đủ ấm vào buổi sáng và buổi tối, đồng thời được bổ sung trái cây, uống nước ấm và ăn các món giàu dinh dưỡng nhằm tăng sức đề kháng. Trước khi đi học, chị cũng nhắc con rửa tay sạch sẽ, đeo khẩu trang khi cần thiết và ngủ đủ giấc.

Theo các chuyên gia, để phòng bệnh, cha mẹ cần chú trọng giữ vệ sinh cá nhân cho trẻ, trước hết là rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch. Thói quen đơn giản này giúp loại bỏ vi trùng, hạn chế nguy cơ lây lan các bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là các bệnh đường hô hấp như cảm lạnh hay cúm.

Cha mẹ cũng nên khuyến khích trẻ đeo khẩu trang khi ra ngoài; xì mũi vào khăn giấy hoặc che miệng bằng khuỷu tay khi ho, hắt hơi để hạn chế phát tán mầm bệnh. Đồng thời, cần nhắc trẻ tránh chạm tay lên mặt, nhất là vào mắt, mũi và miệng, nhằm giảm nguy cơ đưa vi khuẩn, virus từ tay vào cơ thể.

Bên cạnh đó, việc hình thành các thói quen hằng ngày như tắm rửa sạch sẽ, thay quần áo thường xuyên và vệ sinh răng miệng cũng góp phần hạn chế sự tích tụ của vi khuẩn, virus trên da và trong khoang miệng. Khi được rèn luyện những thói quen vệ sinh từ sớm, trẻ sẽ chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe, qua đó giảm nguy cơ mắc các bệnh theo mùa.

Giữ môi trường sống sạch sẽ và thông thoáng cũng là yếu tố quan trọng giúp phòng ngừa bệnh giao mùa ở trẻ. Việc vệ sinh nhà cửa thường xuyên giúp loại bỏ bụi bẩn, các tác nhân gây dị ứng và mầm bệnh có thể gây ra các bệnh đường hô hấp. Hút bụi, lau dọn và khử trùng các bề mặt sinh hoạt hằng ngày sẽ góp phần hạn chế sự lây lan của vi khuẩn trong không gian sống.

Ngoài ra, duy trì nhiệt độ trong nhà ở mức phù hợp cũng giúp hạn chế sự phát triển của một số loại vi khuẩn và virus, bởi nhiều mầm bệnh có xu hướng sinh sôi mạnh trong môi trường ấm và ẩm. Việc sử dụng quạt, máy lọc không khí và bảo đảm thông gió hợp lý có thể giúp cải thiện chất lượng không khí trong nhà, tạo môi trường sống lành mạnh hơn cho trẻ.

Trong bối cảnh thời tiết nồm ẩm, giao mùa có thể kéo dài và diễn biến khó lường, việc chủ động phòng bệnh cho trẻ càng trở nên quan trọng. Phụ huynh cần theo dõi sát tình trạng sức khỏe của trẻ để kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường.

Khi trẻ có biểu hiện sốt cao, ho kéo dài, phát ban hoặc mệt mỏi nhiều, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn kịp thời. Sự chủ động của gia đình chính là “lá chắn” đầu tiên giúp trẻ vượt qua giai đoạn thời tiết nồm ẩm, giao mùa một cách an toàn và khỏe mạnh.

Vân Huyền