Cách nhận biết mưa đá và kỹ năng bảo vệ an toàn trong thời điểm giao mùa

Theo thông tin từ Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mưa đá thực chất là hiện tượng mưa rơi xuống dưới dạng các cục băng hoặc hạt băng mang kích thước và hình dạng hoàn toàn khác nhau. Hiện tượng thời tiết cực đoan này thường diễn ra rất chớp nhoáng trong một khoảng thời gian ngắn, đan xen cùng những cơn mưa rào và đôi khi đi kèm theo cả gió giật mạnh.

Về mặt khí tượng học, mưa đá thường hình thành trong những tháng chuyển tiếp mong manh giữa mùa lạnh sang mùa nóng hoặc từ mùa nóng sang mùa lạnh. Sự giao thoa nhiệt độ bất ổn này tạo nên những vùng đối lưu cực mạnh, dẫn đến mưa rào, dông mạnh và hệ quả tất yếu là mưa đá.

Đáng chú ý, dù hiện tượng này có thể quét qua hầu hết các địa phương trên phạm vi cả nước, nhưng tâm điểm hứng chịu thường tập trung ở các vùng núi, khu vực giáp biển hay vùng bán sơn địa giáp núi, trong khi khu vực đồng bằng lại ít có cơ hội ghi nhận hơn.

Mặc dù việc đưa ra các bản tin dự báo chính xác về thời điểm và địa điểm xảy ra mưa đá vẫn là một bài toán vô cùng nan giải, người dân vẫn có thể tự mình "bắt mạch" sự thay đổi của thời tiết thông qua một vài dấu hiệu đặc trưng.

Bước vào những ngày giao mùa, người dân cần chủ động quan sát các hiện tượng lạ trên không trung. Nếu bất chợt quan sát thấy bầu trời chuyển mây đen đặc quánh, những đám mây kéo đến dày đặc mang hình thù dị thường, đi kèm với đó là luồng gió thổi mạnh dần lên và có sự thay đổi hướng đột ngột, đó là lúc chúng ta cần lập tức nâng cao cảnh giác.

Bên cạnh đó, nếu thấy những hạt mưa rào bắt đầu rơi lác đác và nhiệt độ môi trường xung quanh đột ngột hạ thấp, mang lại cảm giác lạnh đi nhanh chóng, thì xác suất rất cao là một trận mưa đá đang trực chờ ập xuống.

Khi "cơn thịnh nộ" của thiên nhiên ập đến, sự bình tĩnh và những kỹ năng phản ứng đúng đắn sẽ quyết định sự an toàn của mỗi người. Ngay từ trong thời điểm giao mùa, người dân cần thường xuyên kiểm tra, gia cố lại nhà cửa, đồng thời chủ động dựng các mái che, lưới chắn để bảo vệ an toàn cho cây trồng và vật nuôi.

Việc thường xuyên theo dõi thông tin dự báo, cảnh báo từ các nguồn thông tin chính thống cũng là một thói quen không thể bỏ qua để nắm bắt tình hình. Ngoài ra, luôn chủ động quan sát các dấu hiệu có thể xảy ra mưa đá.

Nếu chẳng may đang ở ngoài trời khi mưa đá trút xuống, nguyên tắc sống còn là phải lao ngay vào những nơi trú ẩn an toàn, kiên cố như nhà xây, hầm ngầm hay hang động. Trong tình huống khẩn cấp chưa kịp tìm thấy nơi ẩn nấp, hãy lấy ngay bất kỳ vật dụng cứng nào xung quanh, chẳng hạn như mũ bảo hiểm hay cặp sách, để che chắn và bảo vệ tuyệt đối cho vùng đầu.

Đối với những người đang lưu thông trên đường, việc cố gắng phóng xe thật nhanh để chạy trốn khỏi vùng thời tiết xấu là một sai lầm chí mạng bởi nguy cơ mất kiểm soát tay lái là vô cùng cao. Lựa chọn khôn ngoan nhất lúc này là từ từ giảm tốc, tấp xe vào lề đường, dừng đỗ an toàn và nhớ bật đèn cảnh báo khẩn cấp.

Trong trường hợp bạn đang ở trong những ngôi nhà có kết cấu yếu, lợp bằng mái lá, mái ngói hay fibro xi măng, hãy lập tức chui xuống gầm bàn, gầm ghế, gầm giường hoặc tìm các vật cứng để che chở cho phần đầu, đề phòng trường hợp những viên đá sắc lẹm xuyên thủng mái nhà rơi xuống.

Bên cạnh những hành động cần thiết để phòng thân, có những nguyên tắc "bất di bất dịch" mà người dân tuyệt đối không được vi phạm. Đầu tiên, tuyệt đối không được tìm chỗ trú mưa ở những ngôi nhà mái lá, mái ngói hay fibro xi măng mỏng yếu, cũng như không được đứng dưới những tán cây to, cột điện, trạm biến áp hay các biển quảng cáo lớn bởi rủi ro sập đổ là không thể lường trước.

Kể cả khi đã yên vị trong nhà, mọi người cũng cần tránh xa khu vực cửa sổ hoặc cửa kính nhằm phòng ngừa rủi ro đá văng từ bên ngoài làm vỡ kính gây thương tích trầm trọng.

Mọi hoạt động di chuyển hay đi lại ngoài trời đều phải tạm ngưng ngay lập tức khi mưa đá bắt đầu xuất hiện. Tuyệt đối không cố lái xe nhanh để thoát mưa đá, dễ gây mất kiểm soát.

Đặc biệt, có một sai lầm phổ biến mà nhiều người do thiếu hiểu biết rất dễ mắc phải, đó là đùa nghịch với nước mưa. Tuyệt đối không được tắm mưa hay sử dụng nguồn nước tan ra từ mưa đá cho bất kỳ mục đích sinh hoạt nào. Nguồn nước này nhìn bề ngoài có vẻ tinh khiết nhưng thực chất lại ẩn chứa hàm lượng cao các chất bẩn, độc tố và axit, có thể gây nhiễm độc và đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe con người.

Việt Vũ