Các xã phía Bắc: Vướng trong giải ngân vốn đầu tư công

Nhà thầu tập trung thi công công trình Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS xã Quốc Khánh

Theo kế hoạch, năm 2026, xã Thất Khê được giao hơn 4,7 tỷ đồng vốn đầu tư công. Đến 31/5/2026, xã đã giải ngân được 629 triệu đồng, đạt 13% kế hoạch vốn giao.

Ông Lương Xuân Thăng, Phó Chủ tịch UBND xã Thất Khê cho biết: Đến cuối tháng 2/2026, theo Quyết định của UBND tỉnh, các dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh quản lý trước đó mới bàn giao về cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Thất Khê. Thời gian tiếp quản, thực hiện các dự án đầu tư công của UBND xã Thất Khê chỉ có 3 tháng (tính đến 31/5), do vậy việc thực hiện thủ tục đầu tư bị chậm, khiến việc giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn xã trong 5 tháng đầu năm đạt thấp.

Đối với xã Tân Tiến, kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 là hơn 6,4 tỷ đồng. Đến hết 31/5, xã mới giải ngân được 233 triệu đồng, đạt 4% kế hoạch. Ông Nguyễn Mạnh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Tiến chia sẻ: Các dự án đầu tư công trên địa bàn xã năm 2026 chủ yếu là dự án giao thông nông thôn. Trong 5 tháng đầu năm, các dự án cũng đều vướng trong hoàn thiện thủ tục để thực hiện khởi công. Cùng đó, một khó khăn khác là do nguồn cung vật liệu xây dựng thiếu hụt, đồng thời giá vật liệu biến động theo chiều hướng tăng, do vậy, đơn vị thầu chưa thể thi công. Yếu tố này đã tác động đến tiến độ giải ngân vốn chưa đạt tỷ lệ theo kế hoạch đề ra.

Trao đổi với lãnh đạo UBND các xã, chúng tôi được biết: nguyên nhân cốt lõi là do việc chuyển giao các dự án từ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh về cấp xã mới chỉ hoàn tất vào cuối tháng 2/2026, khiến toàn bộ quy trình từ lựa chọn tư vấn, lập hồ sơ, thẩm định kỹ thuật đến phê duyệt phải dồn trong khoảng thời gian ngắn. Ngoài ra, phần lớn các dự án đầu tư công năm 2026 trên địa bàn 7 xã chủ yếu là các dự án đường giao thông nông thôn. Do tác động từ diễn biến nguồn cung vật liệu và giá cả vật liệu tăng, nên các nhà thầu chưa thể thực hiện dự án.

Cùng với đó, do các dự án có nguồn vốn nhỏ, việc tìm đơn vị tư vấn thực hiện các bước làm thủ tục đầu tư gặp khó khăn, điều này cũng khiến thời gian để các dự án mới khởi công kéo dài hơn. Chính vì vậy tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trong 5 tháng đầu năm 2026 của 7 xã phía Bắc của tỉnh đạt thấp. Theo báo cáo của Sở Tài chính, tính đến 31/5, xã Thất Khê giải ngân đạt 13%; xã Kháng Chiến đạt 20%; xã Tràng Định đạt 5%; xã Tân Tiến đạt 4%; 3 xã: Quốc Khánh, Quốc Việt, Đoàn Kết chưa giải ngân.

Ông Nguyễn Duy Anh, Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết: Để "tăng tốc" giải ngân vốn đầu tư công đảm bảo theo đúng kế hoạch đề ra, 7 xã cần thực hiện linh hoạt giải pháp hợp đồng với các đơn vị tư vấn để nhanh chóng hoàn thành thủ tục đầu tư các dự án đầu tư công; tiếp tục tập trung chỉ đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị cung ứng vật liệu để hợp đồng đủ số lượng vật liệu cần thiết; chủ động phối hợp với nhà thầu hoàn thiện hồ sơ tạm ứng vốn, qua đó giúp hoàn thiện thủ tục để giải ngân vốn; chủ động thực hiện hợp đồng với đơn vị cung ứng vật liệu để đảm bảo nguồn vật liệu xây dựng đủ cho thực hiện thi công, nhất là các dự án giao thông nông thôn.

Theo Phó Giám đốc Sở Tài chính, trong bối cảnh áp lực giải ngân những tháng cuối năm sẽ ngày càng lớn, lãnh đạo các xã cần lãnh đạo quyết liệt, sâu sát công tác giải ngân vốn đầu tư công. Cùng đó, về lâu dài, cần tăng cường công tác bồi dưỡng cán bộ trực tiếp làm công tác đầu tư công. Trọng tâm là nâng cao kiến thức về Luật Đầu tư công, Luật Đấu thầu, kỹ năng về thẩm định tài chính...

Với việc các vướng mắc đã được nhận diện rõ, cùng với sự chỉ đạo sát sao của cấp trên và nỗ lực của chính quyền cơ sở, hy vọng những tháng tới, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của 7 xã khu vực phía Bắc sẽ được tăng tốc mạnh mẽ, qua đó góp phần hoàn thành mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.

TRÍ DŨNG