Các tạp chí khoa học là 'trái tim học thuật' của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội

Phát biểu tại Hội thảo, GS.TS Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh, trải qua hơn một thế kỷ, báo chí cách mạng Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc, trở thành lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa; là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân; là diễn đàn tin cậy của nhân dân và là công cụ quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc.

Trong các giai đoạn lịch sử, báo chí cách mạng đã góp phần cổ vũ tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước. Trong thời kỳ đổi mới, báo chí tiếp tục phát huy vai trò tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phản ánh đời sống xã hội, phát hiện nhân tố mới, đấu tranh phòng, chống tiêu cực, tham nhũng, lãng phí.

GS.TS Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

Đối với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, hệ thống tạp chí khoa học, hoạt động truyền thông và xuất bản không chỉ là phương tiện phổ biến tri thức mà còn là bộ phận quan trọng trong thực hiện chức năng nghiên cứu, tư vấn chính sách và lan tỏa giá trị khoa học xã hội, nhân văn.

Theo GS.TS Lê Văn Lợi, các tạp chí khoa học chính là “trái tim học thuật” của Viện Hàn lâm, nơi các công trình nghiên cứu được kiểm chứng qua phản biện khoa học, các luận cứ được hoàn thiện để phục vụ hoạch định chính sách và đưa tri thức hàn lâm đến gần hơn với đời sống.

Báo cáo tại Hội thảo, PGS.TS Đinh Quang Thành, Giám đốc Nhà Xuất bản và Tạp chí Khoa học xã hội cho biết, thời gian qua, hệ thống tạp chí của Viện Hàn lâm đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước chuyển từ tư duy công bố đơn thuần sang quản trị khoa học, chú trọng nâng cao chất lượng học thuật, chuẩn hóa quy trình biên tập, phản biện và bảo đảm liêm chính khoa học.

Hiện Viện Hàn lâm có 22 tạp chí khoa học, gồm Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam và 21 tạp chí chuyên ngành. Các tạp chí duy trì hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích, nâng cao chất lượng bài viết, tăng cường phản biện khoa học, mở rộng mạng lưới cộng tác viên, từng bước tiếp cận các chuẩn mực xuất bản hiện đại.

Tặng hoa, chup ảnh lưu niệm với các đơn vị làm truyền thông, báo chí, xuất bản của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Một điểm nhấn trong giai đoạn 2025-2026 là quá trình chuyển đổi số trong hoạt động tạp chí. Nhiều đơn vị đã xây dựng website riêng, triển khai cấp chỉ số DOI, số hóa quy trình tiếp nhận, phản biện, biên tập và xuất bản trực tuyến, góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp, minh bạch trong quản trị.

Cùng với đó, công tác truyền thông khoa học có nhiều đổi mới. Các đơn vị đã chủ động khai thác nền tảng số, mạng xã hội để giới thiệu kết quả nghiên cứu, với nhiều hình thức như tin bài, infographic, video ngắn, tọa đàm trực tuyến, giới thiệu công trình khoa học.

Trong lĩnh vực xuất bản, Nhà xuất bản và các đơn vị liên quan đã phát hành nhiều công trình có giá trị lý luận và thực tiễn. Từ năm 2025 đến ngày 15/6/2026, Nhà xuất bản đã ký quyết định phát hành trên 380 đầu sách, phục vụ nghiên cứu, đào tạo, tư vấn chính sách và phổ biến tri thức khoa học xã hội, nhân văn.

Trao giải thưởng cuộc thi “Kết nối tri thức - Lan tỏa giá trị - Kiến tạo hệ sinh thái truyền thông số” cho các đơn vị.

Tuy nhiên, hoạt động tạp chí, truyền thông và xuất bản vẫn còn những hạn chế như mức độ chuyển đổi số giữa các đơn vị chưa đồng đều; số lượng tạp chí có phiên bản tiếng Anh còn hạn chế; chưa có tạp chí thuộc Viện Hàn lâm tham gia các cơ sở dữ liệu quốc tế uy tín như Scopus, Web of Science; việc xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung còn chậm.

Thời gian tới, Viện Hàn lâm xác định tiếp tục hiện đại hóa toàn bộ hệ thống xuất bản và truyền thông trên nền tảng số; xây dựng hạ tầng dữ liệu dùng chung; chuẩn hóa quy trình biên tập, phản biện theo chuẩn quốc tế; đào tạo đội ngũ có năng lực công nghệ, kỹ năng số; phát triển truyền thông đa nền tảng để đưa tri thức khoa học xã hội đến gần hơn với xã hội.

Nhân dịp này, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã tổ chức trao giải thưởng cuộc thi “Kết nối tri thức - Lan tỏa giá trị - Kiến tạo hệ sinh thái truyền thông số” cho các đơn vị.

XM/Báo Tin tức và Dân tộc