Các nước châu Âu điều động lực lượng tới Greenland

Ảnh: REUTERS/Marko Djurica.

Quyết định điều động lực lượng một cách khiêm tốn nhằm hỗ trợ Đan Mạch của châu Âu đã gửi thông điệp hậu thuẫn mạnh mẽ và được đưa ra chỉ 1 ngày sau khi cuộc họp giữa các quan chức từ Mỹ, Đan Mạch và Greenland không đạt được quyết định đột phá nào để phá vỡ tình trạng bế tắc tại hòn đảo này.

Sau cuộc họp đó, ông Trump nhắc lại khẳng định, chính phủ Đan Mạch không đủ tin cậy trong mục tiêu bảo vệ khu vực lãnh thổ tự trị Greenland nếu quốc gia khác có ý định giành lấy khu vực này.

Ông Trump cho biết, vị trí chiến lược và nguồn khoáng sản dồi dào của hòn đảo này có vai trò quan trọng cho nền an ninh của Mỹ và ông không hoàn toàn loại bỏ khả năng sẽ giành lấy hòn đảo này bằng vũ lực. Greenland và Đan Mạch đều khẳng định sẽ không bán hòn đảo này và mọi đe dọa sử dụng vũ lực đều là hành vi liều lĩnh.

Trong ngày thứ Năm tại Copenhagen, Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen cho biết, ông không có con số sau cùng nào cho quy mô dự kiến của lực lượng NATO tại Greenland.

"Tuy nhiên, điều có thể nhận thấy rõ ràng là chúng ta có đã có thể lên kế hoạch mở rộng quy mô và thời hạn hiện diện của lực lượng trong suốt năm 2026, và cần phải thể hiện nền an ninh tại Bắc Cực không chỉ quan trọng đối với Vương quốc Đan Mạch, mà với toàn NATO".

Các quốc gia nổi trội trong EU đã quyết định hậu thuẫn Đan Mạch, cảnh báo quyết định chiêm đoạt Greenland bằng quân sự từ Mỹ có thể sẽ dẫn tới dấu chấm hết cho liên minh quân sự mà chính quyền Washington dẫn đầu.

Trước cuộc họp vào ngày thứ Tư tại Mỹ, Greenland và Đan Mạch đều cho biết đã bắt đầu nâng cao sự hiện diện quân sự trong và xung quanh Greenland với sự hợp tác từ các đồng minh trong NATO.

Đan Mạch hiện đang điều động khoảng 150 quân nhân và nhân viên dân sự hoạt động tại Sở Chỉ huy Tác chiến Bắc Cực tại Greenland.

Đức, Pháp, Thụy Điển, Na Uy, Phần Lan và Hà Lan đều cho biết đã điều động lực lượng tới Greenland để bắt đầu chuẩn bị tổ chức tập trận trong năm 2026.

Mads Petersen, một doanh nhân tại Nuuk thủ đô Greenland, cho biết việc nhiều binh lính xuất hiện tại đây là khá bất thường.

"Tôi mong rằng đây sẽ không phải là điều xảy ra hàng ngày kể từ giờ trở đi".

Trong ngày thứ Năm, Nhà Trắng cho biết, cuộc họp giữa các quan chức Mỹ và các đại diện từ Đan Mạch và Greenland đã đạt được nhiều kết quả mang tính xây dựng và khẳng định việc châu Âu điều động lực lượng tới Greenland sẽ không ảnh hưởng tới quan điểm của ông Trump về khu lãnh thổ này.

Phát ngôn viên Karoline Leavitt cho biết: "Tôi không nghĩ rằng việc châu Âu điều động lực lượng ảnh hưởng tới quá trình đặt ra quyết định của Tổng thống (Trump), và cũng không ảnh hưởng tới mục tiêu giành được Greenland của ông".

Trong ngày thứ Tư, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen cho biết, khoảng 200 binh lính Mỹ đang hoạt động tại Greenland, một hòn đảo có dân số 57.000 người.

Quy mô lực lượng trong kế hoạch điều động lực lượng của các nước châu Âu vẫn chưa được công bố, nhưng những quyết định điều động ban đầu có quy mô khá nhỏ.

Lực lượng Vũ trang Đức đã điều động một nhóm trinh sát gồm 13 thành viên tới Copenhagen trước khi tới Greenland cùng các quân nhân Đan Mạch. Cuối ngày thứ Tư, một máy bay của Không quân Đan Mạch đã hạ cánh tại cảng hàng không Nuuk và một số nhân viên mặc quân phục đã xuống máy bay tại đây.

Quân đội Thụy Điển đã điều động 3 sĩ quan và Na Uy đã điều động 2 sĩ quan. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết, quân đội Pháp đã điều động 15 chuyên gia khu vực nhiều đồi núi, và sẽ củng cố lực lượng này qua đường bộ, đường không và đường biển.

Ông khẳng định, Pháp và EU phải "bất khuất bảo vệ chủ quyền lãnh thổ".

Một sĩ quan của quân đội Anh cũng đã tham gia nhóm trinh sát. Chính phủ Hà Lan cho biết sẽ điều động 1 sĩ quan hải quân. Quân đội Phần Lan sẽ gửi 2 cán bộ liên lạc.

Sau cuộc họp với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Phó Tổng thống Mỹ JD Vance trong ngày thứ Tư, ông Rasmussen và Ngoại trưởng Greenland Vivian Motzfeldt cho biết, chính phủ Mỹ và Đan Mạch sẽ tổ chức nhóm đối thoại để thảo luận về vấn đề xoay quanh hòn đảo này.

Một phái đoàn từ Mỹ gồm 11 nhà lập pháp đa đảng đã lên kế hoạch gặp Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen tại Copenhagen trong ngày thứ Sáu.

Phát biểu trước 300 người Greenland tại Copenhagen, ông Nielsen nhấn mạnh tầm quan trọng của sự đoàn kết, và đã nhận được tràng vỗ tay nhiệt liệt khi khẳng định hòn đảo này không muốn được điều hành bởi chính phủ Mỹ, hay trở thành một phần lãnh thổ của Mỹ.

"Chúng tôi chọn Greenland của ngày hôm nay, một Greenland là một phần của Vương quốc Đan Mạch".

Nguyễn Quang Minh (Reuters)