Các nhà tang lễ ở Pháp quá tải vì nắng nóng

Trong gần 25 năm làm nghề tang lễ, Gautier Caton chưa từng chứng kiến điều gì giống đợt nắng nóng kỷ lục cuối tháng 6 tại Pháp. Ông phải thuê 5 container lạnh để bảo quản thi thể, khi số người được đưa đến có thời điểm cao gấp ba lần bình thường.

Ông Gautier Caton, Tổng giám đốc của Công ty Tang lễ Caton ở thành phố Orleans, Pháp. (Ảnh: Reuters)

Là thế hệ thứ năm trong gia đình làm nghề tang lễ, Caton lớn lên giữa những chiếc quan tài xếp trong gara của cha mẹ. Ông gia nhập công ty gia đình chỉ vài tuần sau thảm họa nắng nóng năm 2003, khiến Pháp ghi nhận gần 15.000 ca tử vong vượt mức dự kiến.

Tuy nhiên, năm nay, lần đầu tiên các cơ sở tang lễ của Caton tại thành phố Orleans phải tiếp nhận thi thể từ những công ty đang quá tải ở Paris, cách đó hai giờ lái xe.

“Vùng Paris bị ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng, họ rơi vào khủng hoảng”, ông nói. “Sau đó, tình trạng này lan đến Orleáns, khiến các cơ sở tang lễ của chúng tôi quá tải”.

Nhiệt độ cao kỷ lục gây ra những vụ cháy rừng chưa từng có gần Paris, buộc nhiều trường học đóng cửa và tạo áp lực lên các bệnh viện thiếu trang thiết bị chống nóng.

Nắng nóng cũng đẩy nhanh sự ra đi của những người cao tuổi dễ tổn thương, sống một mình trong nhà hoặc viện dưỡng lão ngột ngạt.

Pháp ghi nhận 2.025 ca tử vong vượt mức dự kiến trong đợt nắng nóng cuối tháng 6, khi nhiệt độ có lúc lên tới 43,8°C. Số người chết tăng gần 65% tại Paris và gần 50% ở vùng Centre-Val de Loire, nơi công ty của Caton đặt trụ sở.

Đây mới là số liệu sơ bộ, được tính toán dựa trên khoảng 60% tổng số trường hợp tử vong. Con số này nhiều khả năng còn tăng khi dữ liệu đầy đủ hơn được công bố.

Nhiệt kế điện tử trên đường phố Paris hiển thị nhiệt độ 46,5°C, ngày 25/6. (Ảnh: Reuters)

Những “điểm yếu” được phơi bày

Francois Bourdillon, người đứng đầu cơ quan y tế công cộng Pháp giai đoạn 2016 - 2019, cho biết nước này đã đạt nhiều tiến bộ kể từ đợt nắng nóng năm 2003.

Thảm họa năm đó khiến giới chức hoàn toàn bất ngờ, sau đó thúc đẩy việc xây dựng hệ thống cảnh báo nhằm giảm thiểu tác động chết người của nắng nóng thông qua dự báo, cảnh báo cộng đồng và các biện pháp bảo vệ nhóm dễ tổn thương.

Tuy nhiên, ông Bourdillon cho rằng Pháp chưa giải quyết những điểm yếu mang tính cơ cấu tại các thành phố, bệnh viện, trường học và viện dưỡng lão. Nước này cần xây dựng một chiến lược kéo dài nhiều năm, do Văn phòng Thủ tướng giám sát, nhằm “chuyển đổi đất nước để ứng phó với các đợt nắng nóng”.

Ông Bourdillon cảm nhận rõ vấn đề khi người thân gần đây trải qua ca phẫu thuật tim tại một bệnh viện hàng đầu Paris nhưng nơi này không có điều hòa.

“Năm 2003, chúng ta hoàn toàn bị động trước nắng nóng. Hiện nay, Pháp đã có hệ thống theo dõi và cảnh báo”, ông Bourdillon nói. “Tuy nhiên, bài học của năm 2026 cho thấy cảnh báo thôi vẫn chưa đủ. Chúng ta mới chỉ tập trung ứng phó hậu quả trước mắt mà chưa giải quyết những điểm yếu mang tính cơ cấu”.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu cam kết chi hàng trăm triệu euro để làm mát bệnh viện và viện dưỡng lão.

Matthieu Glachant, giáo sư kinh tế môi trường tại Đại học Mines Paris - PSL, nhận định mùa hè thiêu đốt đã thúc đẩy sự ủng hộ dành cho những biện pháp ứng phó mạnh mẽ hơn từ chính phủ.

“Những cú sốc chúng ta vừa trải qua nghiêm trọng đến mức chúng sẽ tác động đến các quyết định chính trị trong thời gian dài, chứ không chỉ hai tháng tới”, ông nói.

Chán nản vì nắng nóng

Tháng này, đội ngũ của Caton được gọi đến viện dưỡng lão địa phương, nơi một phụ nữ 94 tuổi qua đời.

Viện tập trung những người phải ngồi xe lăn tại phòng xem truyền hình, khu vực duy nhất có điều hòa. Những tấm ga trải giường màu trắng được treo trên cửa sổ dọc hành lang để giảm ánh nắng chiếu vào.

“Tôi không còn xem dự báo thời tiết nữa”, Beatrice Noyer, điều dưỡng trưởng của viện, nói. “Nó khiến tôi chán nản”.

Các tấm vải trắng được dùng để che cửa sổ tại một viện dưỡng lão ở Orleans, trong những ngày nắng nóng cuối tháng 6. (Ảnh: Reuters)

Bà Noyer cho biết thêm, nhân viên chăm sóc phải dùng khăn ướt và bình phun sương để làm mát cho người cao tuổi, dù một số người vẫn phải truyền dịch. Phần lớn cư dân của viện dành cả ngày trong phòng xem truyền hình có điều hòa, trong khi một số người từ chối rời phòng ngủ.

Một cuộc khảo sát do Bộ Y tế Pháp công bố năm ngoái cho thấy 41% trong gần 3.000 cơ sở chăm sóc người cao tuổi được khảo sát không có không gian sinh hoạt chung lắp điều hòa. Chưa đến 10% cơ sở có điều hòa trong phòng của người cao tuổi.

Bà Noyer cho rằng các cơ sở này rất cần được đầu tư thêm về nhân lực và trang thiết bị. “Nhưng hiện giờ mọi thứ vẫn giậm chân tại chỗ và tôi không chắc tình hình sẽ thay đổi”, bà nói.

Số người chết có thể tiếp tục tăng

Số ca tử vong vượt mức dự kiến tăng mạnh có thể khiến giới chức Pháp phải có phản ứng. Dữ liệu sơ bộ ghi nhận 2.025 ca tử vong chưa cung cấp thông tin chi tiết về những người chết tại nhà, nhóm tăng hơn 91% trong khoảng ngày 22 - 28/6.

Gautier Caton cùng nhân viên tang lễ di chuyển thi thể một phụ nữ 94 tuổi rời khỏi viện dưỡng lão. (Ảnh: Reuters)

Caton cho biết người chết tại nhà thường chiếm khoảng 25% số đám tang do công ty ông phụ trách. Tuy nhiên, trong đợt nắng nóng, con số này tăng 80%.

“Họ không hẳn là những người đã ở giai đoạn cuối đời hoặc được dự báo sẽ sớm qua đời”, ông Caton nói.

Công ty của ông đang tiếp nhận thi thể của những người đã chết một mình trong nhà từ hơn hai tuần trước nhưng không được phát hiện do không có ai đến thăm hỏi.

“Họ ra đi mà chẳng ai hay biết”, ông Caton chia sẻ.

(Nguồn: Reuters)

Hoa Vũ