Các công ty khởi nghiệp quốc phòng Israel bội thu trong năm 2025

Hệ thống tên lửa Barak. Ảnh: IAI

Bản báo cáo cuối năm vừa qua của Cục Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng (DDR&D – MAFAT) thuộc Bộ Quốc phòng Israel cho biết, 31 công ty khởi nghiệp (startup) còn được giới thiệu trên trường quốc tế tại các triển lãm hàng đầu trên thế giới.

Tổng giá trị đơn hàng trong năm 2025 là con số ấn tượng, khi xét tới việc từ khi thành lập, MAFAT đã ký kết các hợp đồng với các startup tổng cộng 4,6 tỷ NIS. Tuy nhiên, con số này chưa phải mức cao kỷ lục hằng năm, bởi năm 2024, giá trị đơn hàng còn lớn hơn, đạt 1,22 tỷ NIS. Hiện MAFAT làm việc trực tiếp với 221 công ty trong tổng số khoảng 302 công ty trong ngành.

Loại hình đơn hàng phản ánh vai trò quan trọng của các công ty nhỏ và startup như động lực đổi mới. Khoảng 35% đơn hàng dành cho R&D, 41% cho thiết bị. Các hợp đồng được ký với 152 công ty, gần một nửa trong số đó đang ở giai đoạn rất sớm – pre-seed và seed, khi công ty mới phát triển công nghệ ban đầu và đôi khi chưa bắt đầu bán hàng. Đây là xu hướng lâu dài mà MAFAT duy trì: hơn một nửa hợp đồng ký với các công ty giai đoạn đầu, trong khi các công ty trưởng thành (Series C trở lên) chiếm chưa tới 0,6% hợp đồng trong nhiều năm, và năm vừa qua là 0%.

Tổng vốn huy động của các công ty nhận đơn hàng trực tiếp từ MAFAT trong 2025 đạt 1,2 tỷ USD. Khi so sánh tỷ lệ giữa giá trị đơn hàng từ MAFAT và tổng vốn huy động, rõ ràng ảnh hưởng của MAFAT đặc biệt lớn ở giai đoạn đầu: đơn hàng từ MAFAT chiếm 34% tổng vốn của các công ty pre-seed và seed, trong khi chỉ 17% ở Series A và 15% ở Series B trở lên.

Một trong những biện pháp quan trọng của Israel trong những năm gần đây là thiết lập “đường xanh”, giảm bớt rào cản hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho startup, ưu tiên và rút ngắn quá trình đăng ký nhà cung cấp, chấp nhận quy trình đơn giản hơn, miễn bảo lãnh và rút ngắn thời gian thanh toán trong một số trường hợp. Năm 2025, có 77 nhà cung cấp mới đăng ký theo “đường xanh”, nâng tổng số công ty tham gia lên 295.

Về phân bổ đơn hàng, các nền tảng tự hành (như drone) dẫn đầu với 32,5% giá trị, tiếp theo là AI và số hóa (19,9%), an ninh mạng (17,7%) và cảm biến – thiết bị phát hiện (9,3%). Năm 2024, drone dẫn đầu với 26,4%, tiếp theo là an ninh mạng (24,8%) và cảm biến (19,5%), trong khi AI chỉ chiếm 11%.

Về mặt địa lý, gần hai phần ba (63,7%) công ty tập trung tại miền Trung Israel.

Hợp đồng với khách hàng nước ngoài cũng ghi nhận bước nhảy vọt: 17 startup Israel nhận đơn hàng từ nước ngoài năm 2025 trị giá 297 triệu NIS (gần 90 triệu USD), so với tổng cộng 457 triệu NIS từ trước đến năm 2024.

Thanh Bình (PV TTXVN tại Israel)