Bước tiến mới trong quan hệ kinh tế, thương mại với Hiệp hội Thương mại Tự do châu Âu

Đoàn đàm phán Việt Nam chụp ảnh lưu niệm với đại diện các nước tham dự Hội nghị Bộ trưởng các nước EFTA tại Iceland. Ảnh: BCT

Thông tin trên được Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân chia sẻ với báo chí khi Hiệp định vừa chính thức kết thúc đàm phán sau hơn 10 năm, mở ra một giai đoạn phát triển mới trong quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và EFTA.

Bối cảnh kinh tế thế giới đang đối mặt với nhiều biến động do căng thẳng địa chính trị, biến đổi khí hậu, đứt gãy chuỗi cung ứng và xu hướng gia tăng các rào cản thương mại. Việc hoàn tất đàm phán Hiệp định này thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam và các nước EFTA đối với một hệ thống thương mại quốc tế mở, tự do, minh bạch và dựa trên luật lệ.

Hiệp định giúp tăng cường sự kết nối giữa các nền kinh tế có tính bổ trợ cao. Các nước EFTA có thế mạnh hàng đầu về công nghệ, đổi mới sáng tạo, tài chính, năng lượng sạch và phát triển bền vững, còn Việt Nam là một trong những nền kinh tế năng động nhất châu Á, đang ngày càng khẳng định vai trò là trung tâm sản xuất, thương mại và đầu tư của khu vực.

Hơn nữa, Hiệp định sẽ tạo nền tảng để quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và EFTA bước sang một giai đoạn phát triển mới, với môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch và có thể dự báo, qua đó thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa các dòng chảy thương mại, đầu tư, công nghệ và tri thức giữa hai bên.

Theo Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương), năm 2025, kim ngạch thương mại giữa EFTA và Việt Nam đạt 4,8 tỷ EUR, với thặng dư thương mại của Việt Nam đạt 2,5 tỷ EUR, tăng mạnh so với mức 0,5 tỷ EUR 10 năm trước (không tính số liệu vàng của Thụy Sĩ). Các mặt hàng xuất khẩu chính của EFTA sang Việt Nam gồm máy móc điện, thủy sản, dược phẩm và máy móc cơ khí; trong khi Việt Nam xuất khẩu chủ yếu máy móc điện, giày dép, hàng may mặc và máy móc cơ khí.

Bên cạnh lợi ích kỳ vọng là đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, Hiệp định còn hứa hẹn sẽ tăng khả năng thu hút các dòng vốn đầu tư chất lượng cao từ các nước EFTA vào những lĩnh vực mà Việt Nam đang ưu tiên như công nghệ cao, công nghiệp chế biến, năng lượng sạch, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực. Đây không chỉ là nguồn vốn, mà còn là cơ hội tiếp nhận công nghệ tiên tiến, kinh nghiệm quản trị và các mô hình phát triển bền vững.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, việc hợp tác với các đối tác EFTA sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế cao hơn, từ đó tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

Ở chiều ngược lại, với thị trường hơn 100 triệu dân, vị trí chiến lược tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương và mạng lưới 17 hiệp định thương mại tự do đã được thiết lập, Việt Nam cũng mong muốn trở thành đối tác tin cậy và là cầu nối để các doanh nghiệp EFTA mở rộng hiện diện tại ASEAN cũng như các thị trường khu vực. Điều này sẽ tạo ra các cơ hội hợp tác đầu tư, sản xuất và kinh doanh lâu dài, mang lại lợi ích cho doanh nghiệp của cả hai bên.

PHÚC KHANG