Hoàn tất đàm phán FTA với EFTA: Bước tiến quan trọng trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam

Ngày 2/7, Tuyên bố chung về việc kết thúc đàm phán FTA đã chính thức diễn ra giữa Việt Nam và các nước thành viên Hiệp hội Thương mại tự do châu Âu (EFTA).

Thúc đẩy phát triển bền vững giữa Việt Nam và EFTA

Theo Bộ Công Thương, việc hoàn tất đàm phán đánh dấu bước tiến quan trọng trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam, đồng thời tạo nền tảng để mở rộng hợp tác thương mại, đầu tư và nhiều lĩnh vực cùng quan tâm với các nền kinh tế có trình độ phát triển cao tại châu Âu.

Hiệp định được xây dựng theo hướng toàn diện và tiêu chuẩn cao, bao gồm nhiều nội dung như thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ, đầu tư, quy tắc xuất xứ, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ, các biện pháp phòng vệ thương mại, thương mại và phát triển bền vững, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng các chương trình hợp tác và nâng cao năng lực.

Mục tiêu của Hiệp định là từng bước xóa bỏ hoặc cắt giảm thuế quan, tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại, cải thiện môi trường đầu tư và thúc đẩy phát triển bền vững giữa Việt Nam và các nước thành viên EFTA.

Tại Hội nghị Bộ trưởng các nước EFTA diễn ra ngày 22/6 tại Iceland, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho rằng, Hiệp định có ý nghĩa đặc biệt khi kết nối các nền kinh tế có thế mạnh bổ trợ lẫn nhau.

Trong khi các quốc gia EFTA sở hữu lợi thế về đổi mới sáng tạo, công nghệ, tài chính, năng lượng sạch và phát triển bền vững, Việt Nam đang nổi lên là một trung tâm sản xuất, thương mại và đầu tư năng động của khu vực châu Á.

“Với các cam kết toàn diện và tiêu chuẩn cao, Hiệp định sẽ góp phần xây dựng môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch và có tính dự báo cao, tạo điều kiện thúc đẩy mạnh mẽ hơn các dòng chảy thương mại, đầu tư, công nghệ, tri thức và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam với các nước EFTA”, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh.

Trong khi đó, phát biểu tại Hội nghị Bộ trưởng EFTA với tư cách người phát ngôn của EFTA về đàm phán FTA với Việt Nam, Bộ trưởng Ngoại giao Nauy Espen Barth Eide nhận định: “Hiệp định sẽ cải thiện khả năng tiếp cận thị trường hàng hóa và dịch vụ, đồng thời tăng cường hợp tác về phát triển bền vững và sở hữu trí tuệ”.

Động lực mới cho hoạt động xuất nhập khẩu

Trong hơn một thập kỷ qua, quan hệ thương mại giữa Việt Nam và EFTA duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 4,8 tỷ EUR, trong đó Việt Nam xuất siêu khoảng 2,5 tỷ EUR.

Các mặt hàng EFTA xuất khẩu sang Việt Nam chủ yếu gồm máy móc điện, dược phẩm, máy móc cơ khí và thủy sản. Ở chiều ngược lại, Việt Nam xuất khẩu sang khối này các sản phẩm như máy móc điện, giày dép, hàng dệt may và máy móc cơ khí.

Theo bản thuyết minh từng chương của EFTA, khi Hiệp định có hiệu lực, các nước EFTA cam kết tiếp tục duy trì việc xóa bỏ toàn bộ thuế nhập khẩu đối với hàng công nghiệp, thủy sản và các sản phẩm biển có xuất xứ Việt Nam.

Ngược lại, Việt Nam sẽ xóa bỏ thuế quan đối với phần lớn hàng công nghiệp và thủy sản có xuất xứ từ EFTA trong thời hạn tối đa 11 năm.

Đối với nông sản, Việt Nam và từng nước EFTA sẽ mở cửa thị trường trên cơ sở lợi ích xuất khẩu và mức độ nhạy cảm của mỗi bên.

Một số mặt hàng quan trọng của EFTA như phô mai, cà phê, chocolate, thực phẩm dành cho trẻ em và thực phẩm bổ sung sẽ được miễn thuế tại nền kinh tế hình chữ S trong lộ trình tối đa 16 năm kể từ khi Hiệp định có hiệu lực.

Các nước EFTA cũng dành ưu đãi cho những nông sản mà Việt Nam có lợi ích xuất khẩu, với mức cam kết tương đương các FTA gần đây của EFTA và phù hợp với chính sách nông nghiệp của từng nước.

Hiện các bên chưa công bố biểu thuế chi tiết theo từng dòng hàng, nhưng tài liệu của EFTA đã nêu các cam kết chính và thời hạn xóa bỏ thuế đối với hàng công nghiệp, thủy sản và một số nông sản.

Việc khép lại tiến trình đàm phán FTA giữa Việt Nam và EFTA không chỉ mở ra chương mới trong quan hệ kinh tế - thương mại giữa Việt Nam với 4 quốc gia thành viên, mà còn tạo tiền đề để thúc đẩy dòng chảy thương mại và đầu tư theo hướng chất lượng cao.

Khi Hiệp định được ký kết và triển khai, đây được kỳ vọng sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy hợp tác về công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam, giúp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

EFTA gồm bốn quốc gia thành viên là Thụy Sỹ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein.

Quá trình đàm phán FTA giữa Việt Nam và EFTA trải qua 21 phiên chính thức, trong đó phiên đàm phán cuối cùng diễn ra tại Iceland từ ngày 17-22/6.

Việt An