Bước đột phá trong chính sách tri ân người có công với cách mạng

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã ký ban hành Pháp lệnh số 05/2026/UBTVQH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng. Ảnh: CẨM HÀ

Ngày 24-7, Văn phòng Quốc hội cho biết, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã ký ban hành Pháp lệnh số 05/2026/UBTVQH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.

Trước đó, tại phiên họp thứ 4 ngày 8-7-2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XVI đã thông qua pháp lệnh quan trọng này, đánh dấu một cột mốc mới trong việc hoàn thiện thể chế, chính sách đối với những người có đóng góp cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Một trong những nội dung quan trọng nhất của pháp lệnh này chính là việc hoàn thiện quy định công nhận liệt sĩ đối với thương binh nặng khi qua đời.

Trước đây, quy định yêu cầu thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên phải có bệnh án điều trị vết thương tái phát tại bệnh viện tuyến huyện trở lên, mới được xem xét công nhận liệt sĩ. Tuy nhiên, thực tế nhiều thương binh nặng (81% trở lên) khi sức khỏe nguy kịch thường có nguyện vọng được về nhà từ trần, dẫn đến thiếu hồ sơ theo quy định cũ. Để khắc phục, pháp lệnh mới đã bãi bỏ điều kiện về bệnh án đối với thương binh có tỷ lệ tổn thương từ 81% trở lên khi qua đời; đồng thời chỉ quy định điều kiện cụ thể đối với nhóm thương binh từ 61% đến 80%.

Pháp lệnh bổ sung thẩm quyền cho Chính phủ trong việc quyết định công nhận người có công trong trường hợp thiếu hồ sơ nhưng có căn cứ thực tiễn và lịch sử rõ ràng, hoặc các trường hợp đặc biệt như hoạt động mật, thất lạc giấy tờ trong chiến tranh…

Liên quan đến các hình thức hỗ trợ, pháp lệnh sửa đổi lần này tập trung vào 4 nhóm hỗ trợ trọng yếu.

Thứ nhất, bổ sung đối tượng người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc và làm nghĩa vụ quốc tế. Cụ thể, bổ sung thêm đối tượng là người làm nhiệm vụ ở biên giới, hải đảo; làm nghĩa vụ quốc tế tại Lào và Campuchia được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công vào diện người có công với cách mạng.

Ước tính, sự thay đổi này sẽ giúp khoảng 85.578 người được chính thức ghi nhận và hưởng các chế độ ưu đãi xứng đáng.

Thứ 2, thiết lập chế độ trợ cấp người phục vụ sống tại gia đình cho cán bộ lão thành và tiền khởi nghĩa (những người hoạt động cách mạng trước năm 1945). Dự kiến sẽ có 793 cán bộ được thụ hưởng ngay chính sách này, giúp đảm bảo điều kiện chăm sóc sức khỏe tốt hơn trong những năm tháng tuổi già.

Thứ 3, nâng cấp mức độ chăm sóc sức khỏe qua chế độ điều dưỡng hàng năm. Pháp lệnh đã chuyển một nhóm đối tượng lớn từ chế độ điều dưỡng 2 năm/lần sang điều dưỡng hàng năm; cụ thể là các thương binh, bệnh binh và người nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 80%.

Thay đổi này giúp tăng thêm 151.222 người được điều dưỡng hàng năm.

Thứ 4, pháp lệnh lần đầu tiên nêu rõ nguyên tắc bảo đảm người có công và gia đình người có công có mức sống từ trung bình khá trở lên so với cộng đồng dân cư nơi cư trú. Đồng thời, chế độ hỗ trợ cải thiện nhà ở được xác định là chính sách thường xuyên, ổn định. Chính phủ quy định mức hỗ trợ phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội từng thời kỳ.

ANH PHƯƠNG