Bộ Y tế đề xuất thêm giải pháp khuyến sinh

Tại Hội thảo chuyên đề công tác dân số năm 2026 khu vực phía Bắc vừa diễn ra, Bộ Y tế cho biết công tác dân số đang đối mặt với nhiều thách thức về quy mô, cơ cấu, chất lượng và phân bố dân số. Đáng chú ý, Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh trên thế giới. Năm 2024, cả nước có khoảng 14,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm 13,9% dân số; dự báo đến năm 2030, nhóm dân số này sẽ tăng lên khoảng 18 triệu người, tương đương 17% tổng dân số.

Theo Bộ Y tế, cùng với việc Luật Dân số có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và hướng dẫn chuyên môn cơ bản đã được hoàn thiện để triển khai luật trên phạm vi cả nước. Trọng tâm hiện nay là tập trung giải quyết hai thách thức lớn, gồm bảo đảm mức sinh thay thế và chủ động thích ứng với già hóa dân số.

Trong định hướng chuyển từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển, Bộ Y tế cho biết đang triển khai các giải pháp khuyến khích nâng mức sinh, hướng tới mục tiêu đưa tổng tỷ suất sinh đạt mức thay thế 2,1 con/phụ nữ, thay vì mức 1,93 con như hiện nay.

Ảnh minh họa.

Đáng chú ý, Bộ Y tế thông tin đang phối hợp với Bộ Xây dựng hoàn thiện đề xuất đưa quy định hỗ trợ các cặp vợ chồng sinh đủ hai con được mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội vào Luật Nhà ở (sửa đổi). Theo Bộ Y tế, đây được kỳ vọng sẽ là một trong những chính sách góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo điều kiện để các gia đình yên tâm sinh và nuôi dạy con, đồng thời hỗ trợ thực hiện mục tiêu duy trì mức sinh thay thế.

Đối với Chương trình điều chỉnh mức sinh đến năm 2030 theo Quyết định số 291/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đến tháng 7/2026 đã có 25/34 tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch triển khai; 8 địa phương trình HĐND ban hành chính sách hỗ trợ đặc thù, trong đó 5 địa phương đã ban hành chính sách khuyến khích sinh đủ hai con.

Bộ Y tế cũng đề nghị các địa phương tiếp tục lồng ghép các mục tiêu dân số vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; kiện toàn tổ chức làm công tác dân số ở cấp xã, phường và ưu tiên nguồn lực để triển khai hiệu quả Luật Dân số cũng như các chương trình dân số trong giai đoạn mới.

Theo Cục Dân số, mục tiêu trọng tâm trong 6 tháng cuối năm là hoàn thành 10/10 chỉ tiêu chuyên môn về dân số, trong đó tập trung cải thiện hai chỉ tiêu còn gặp khó khăn là sàng lọc sơ sinh đủ 5 bệnh và khám sức khỏe trước khi kết hôn. Bộ Y tế cũng đang xây dựng Đề án kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2026-2035 để trình Chính phủ trong tháng 11/2026.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, công tác dân số ghi nhận nhiều kết quả tích cực với 5 địa phương vượt chỉ tiêu duy trì mức sinh thay thế; hơn 4,74 triệu người sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại và 683 xã, phường triển khai các chiến dịch truyền thông lồng ghép chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình.

Các địa phương cũng tiếp tục đẩy mạnh sàng lọc trước sinh, sơ sinh, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh và ứng dụng công nghệ số trong công tác truyền thông.

Minh Lý