Bộ trưởng Israel chỉ trích thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran

Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel, ông Itamar Ben Gvir, đã công khai chỉ trích thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông, đồng thời khẳng định Israel không bị ràng buộc bởi văn kiện này.

"Tổng thống Mỹ Donald Trump đạt được một thỏa thuận không mang tính ràng buộc với chúng tôi. Israel không phải chư hầu của Mỹ và cũng không tham gia vào văn kiện đó. Thỏa thuận này không bảo đảm an ninh cho Israel", ông Ben Gvir viết trên mạng xã hội ngày 15/6

Đây được xem là phản ứng đầu tiên từ một quan chức cấp cao Israel sau khi Mỹ và Iran ngày 14/6 bất ngờ thông báo đã đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, trong đó có Lebanon. Theo kế hoạch, 2 bên sẽ ký văn kiện chính thức tại Geneva, Thụy Sĩ vào ngày 19/6.

Ông Ben Gvir, người nổi tiếng với quan điểm cứng rắn và thuộc phe cực hữu trong nội các Israel, cho rằng Tel Aviv không nên chấp nhận bất kỳ thỏa hiệp nào nếu Hezbollah chưa bị giải giáp.

Ông cũng phản đối khả năng Israel phải rút khỏi những khu vực mà quân đội nước này đang kiểm soát.

"Chúng ta không được chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào không bao gồm việc giải giáp Hezbollah. Israel cũng không được rút khỏi dù chỉ một tấc lãnh thổ mà binh sĩ đã giành quyền kiểm soát", ông nhấn mạnh.

Quan điểm này nhanh chóng nhận được sự đồng tình từ Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz. Ông tuyên bố Israel sẽ không rút quân khỏi các khu vực đang kiểm soát ở miền nam Lebanon theo bất kỳ thỏa thuận nào giữa Washington và Tehran.

Ông Katz cũng cảnh báo Israel sẽ đáp trả nếu Iran tiến hành bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào nước này liên quan đến tình hình Lebanon. Theo ông, lập trường này đã được Thủ tướng Israel, ông Benjamin Netanyahu, trực tiếp truyền đạt với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Không chỉ các thành viên nội các, lãnh đạo phe đối lập cũng tỏ ra hoài nghi về thỏa thuận mới. Ông Yair Golan, lãnh đạo đảng Dân chủ cánh tả và là cựu tướng quân đội Israel, cho rằng văn kiện được xây dựng mà không có sự tham gia hoặc đồng thuận của Israel.

Ông Golan nhận định thỏa thuận đã trao cho Tehran "chiếc phao cứu sinh" trong bối cảnh Iran đang chịu áp lực lớn về quân sự và kinh tế.

Những phát biểu cứng rắn từ Israel được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Lực lượng Phòng vệ Israel tiến hành cuộc không kích nhằm vào khu vực Dahiyeh ở ngoại ô thủ đô Beirut của Lebanon. Đây là địa bàn được xem là thành trì của Hezbollah và thường xuyên trở thành mục tiêu trong các chiến dịch quân sự của Israel.

Động thái này được cho là đã khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump không hài lòng. Ông Trump cho biết đã nổi giận với Thủ tướng Netanyahu vì cuộc không kích diễn ra ngay trước thời điểm Washington và Tehran hoàn tất thỏa thuận.

"Tại sao Bibi lại ra lệnh thực hiện vụ không kích chết tiệt đó? Tôi rất tức giận và đã nói với Thủ tướng Israel rằng ông ấy không biết đánh giá tình hình", ông Trump nói, sử dụng biệt danh của Thủ tướng Netanyahu.

Theo Tổng thống Mỹ, đợt không kích có quy mô nhỏ nhưng đã làm đảo lộn mọi thứ và khiến việc ký kết thỏa thuận bị trì hoãn thêm vài giờ.

Ông Trump khẳng định thỏa thuận với Iran sẽ mang lại lợi ích cho Israel bởi văn kiện này ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân, yêu cầu tiêu hủy vật liệu phóng xạ và cho phép tiến hành các cuộc thanh tra đột xuất tại những cơ sở hạt nhân của Iran.

Tuy nhiên, phản ứng gay gắt từ giới lãnh đạo Israel cho thấy con đường thực thi thỏa thuận sẽ không hề dễ dàng.

Những khác biệt về lợi ích an ninh và cách tiếp cận đối với Iran có thể tiếp tục là phép thử lớn đối với quan hệ giữa Mỹ và đồng minh thân cận nhất của mình tại Trung Đông.

Theo AFP, CNN, Reuters

Việt Hùng