Bộ trưởng GD-ĐT: 'Không phải không có người dạy mà giáo viên đang quá tải'

Theo thông tin trên Cổng thông tin điện tử Bộ GD-ĐT, đây là một trong những nội dung được Bộ trưởng GD-ĐT báo cáo và làm rõ thêm tại buổi làm việc với Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu về tình hình thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của ngành Giáo dục vào sáng 26/6.

Giáo viên đang quá tải

Về vấn đề đội ngũ giáo viên, Bộ trưởng cho biết, các chính sách ưu tiên đối với ngành sư phạm thời gian qua đã phát huy hiệu quả, chất lượng đầu vào của các trường đào tạo ngày càng được nâng lên. Nhiều giáo viên trẻ được đào tạo bài bản, có năng lực chuyên môn tốt, nhanh chóng thích ứng với chuyển đổi số và ứng dụng AI trong dạy học. Cùng với đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên tiếp tục được đổi mới, góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn mới.

Nhưng ở góc độ tổng thể, theo Bộ trưởng, ngành giáo dục đang thiếu giáo viên; đồng thời tồn tại tình trạng thừa, thiếu cục bộ. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào số lượng biên chế còn thiếu thì chưa thấy rõ bản chất của vấn đề. “Không phải là không có người dạy, mà giáo viên đang quá tải”, Bộ trưởng Sơn nhấn mạnh.

Bộ trưởng GD-ĐT Hoàng Minh Sơn phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Moet

Theo Bộ trưởng Sơn, tỷ lệ học sinh trên giáo viên của Việt Nam hiện khoảng 22-23 em/giáo viên, trong khi ở nhiều quốc gia phát triển, con số này chỉ 15-16 em hoặc thấp hơn. Khi một giáo viên phải phụ trách quá nhiều học sinh, việc quan tâm đến từng em, đổi mới phương pháp dạy học hay tổ chức các hoạt động trải nghiệm sẽ bị hạn chế.

Nói về giải pháp, theo Bộ trưởng, việc sắp xếp mạng lưới trường học sẽ giúp ngành giáo dục có thêm khoảng 55.000 biên chế giáo viên do giảm số biên chế cán bộ quản lý, nhân viên trường học. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu điều chỉnh định mức giáo viên phù hợp theo từng giai đoạn phát triển. Tuy nhiên, về lâu dài, theo Bộ trưởng, vẫn phải bảo đảm đủ giáo viên theo định mức, bởi đây là chỉ số đánh giá chất lượng giáo dục của một quốc gia.

Về sắp xếp mạng lưới, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, việc này liên quan đến nhiều vấn đề cần được tính toán đồng bộ như học sinh có phải đi học xa hơn hay không, đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý được bố trí thế nào…

Quang cảnh buổi làm việc về tình hình thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của ngành Giáo dục. Ảnh: Moet

Một trong những nội dung được Bộ trưởng đặc biệt quan tâm là giáo viên hợp đồng. Theo ông, nhiều giáo viên đã đứng lớp hàng chục năm nhưng chưa được tuyển dụng làm viên chức, trong khi vẫn thực hiện đầy đủ nhiệm vụ chuyên môn như giáo viên trong biên chế.

“Bản thân tôi rất trăn trở về vấn đề này. Tại sao giữa giáo viên hợp đồng và giáo viên là viên chức lại còn có sự bất bình đẳng? Làm thế nào để những giáo viên đã cống hiến nhiều năm có cơ hội được tuyển dụng?”, Bộ trưởng chia sẻ.

Theo ông, đây là vấn đề cần tiếp tục được các cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, tháo gỡ để bảo đảm công bằng cho đội ngũ giáo viên đã nhiều năm cống hiến.

Phải giải quyết nguyên nhân cốt lõi mới giảm áp lực học tập, thi cử

Về vấn đề giảm áp lực học tập và thi cử, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng điều cần làm trước tiên là nhìn đúng nguyên nhân: Áp lực không nằm ở hình thức thi hay phương thức tuyển sinh, mà bắt nguồn từ sự mất cân đối “cung - cầu” (giữa nhu cầu học tập của người dân với năng lực đáp ứng của hệ thống giáo dục).

Dẫn chứng từ giáo dục đại học, Bộ trưởng cho biết trước đây việc vào đại học rất căng thẳng, nhưng khi quy mô đào tạo được mở rộng, chỉ tiêu đáp ứng nhu cầu người học thì áp lực tuyển sinh đã giảm đáng kể. “Không giải quyết được việc thiếu trường, thiếu lớp, thiếu chỉ tiêu thì không thể giải quyết được áp lực thi cử”, Bộ trưởng nhấn mạnh và cho rằng giải pháp căn cơ vẫn là bảo đảm đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên.

Cũng đề cập đến vấn đề tuyển sinh, Bộ trưởng cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận. Theo ông, khi gọi là “tuyển sinh” thì mặc nhiên sẽ có “tuyển”, có “chọn”. Nếu xác định học tập là quyền của mỗi học sinh thì cần nhìn nhận lại từ góc độ bảo đảm cơ hội học tập cho người học, thay vì chỉ tiếp cận dưới góc độ tuyển chọn.

Thanh Hùng