Bộ Tài chính đề xuất hoàn thiện quy định về tổ chức và hoạt động của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 37/2020/QĐ-TTg ngày 23/12/2020 về thành lập, tổ chức và hoạt động của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường chứng khoán trong giai đoạn mới.

Theo Bộ Tài chính, sau hơn 5 năm triển khai, Quyết định số 37/2020/QĐ-TTg đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho việc tổ chức và vận hành VNX. Tuy nhiên, cùng với những thay đổi của hệ thống pháp luật và yêu cầu phát triển thị trường chứng khoán, một số quy định hiện hành cần được rà soát, sửa đổi để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn.

Một trong những căn cứ sửa đổi là hệ thống pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp đã được hoàn thiện theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền và xác định rõ trách nhiệm của cơ quan đại diện chủ sở hữu. Trong khi đó, một số quy định tại Quyết định số 37/2020/QĐ-TTg được xây dựng trên cơ sở các quy định pháp luật trước đây, vì vậy cần được cập nhật để phù hợp với quy định hiện hành về quản trị doanh nghiệp nhà nước.

Bên cạnh đó, sự phát triển của thị trường chứng khoán cũng đặt ra nhiều yêu cầu quản lý mới liên quan đến việc tổ chức và vận hành các khu vực giao dịch, phát triển các sản phẩm mới như thị trường giao dịch tín chỉ các-bon, thị trường giao dịch chứng khoán chuyên biệt dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, cũng như thị trường giao dịch tín chỉ các-bon trong nước. Cùng với đó là yêu cầu hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin, đẩy mạnh chuyển đổi số và tăng cường hội nhập quốc tế. Theo Bộ Tài chính, những thay đổi này đòi hỏi khuôn khổ pháp lý phải có tính linh hoạt hơn để đáp ứng kịp thời yêu cầu phát triển của thị trường.

Ngoài ra, quá trình chuyên môn hóa các khu vực giao dịch chứng khoán theo định hướng của Bộ Tài chính, cùng lộ trình sắp xếp thị trường và phát triển các thị trường, sản phẩm giao dịch mới theo quy định của pháp luật, cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân công nhiệm vụ giữa VNX, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) và Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE), đồng thời xác định rõ hơn thẩm quyền của các cơ quan, tổ chức trong việc tổ chức và vận hành thị trường.

Bộ Tài chính cũng cho biết, một số nội dung liên quan đến quản trị doanh nghiệp, đánh giá hiệu quả hoạt động, cơ chế tài chính và việc thực hiện quyền của cơ quan đại diện chủ sở hữu đã được điều chỉnh tại các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành ban hành sau Quyết định số 37/2020/QĐ-TTg. Vì vậy, việc sửa đổi lần này nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa Quyết định với hệ thống pháp luật hiện hành, đồng thời tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, ổn định cho việc tổ chức, quản lý và vận hành các tổ chức hạ tầng thị trường chứng khoán an toàn, hiệu quả.

Về nội dung cụ thể, dự thảo đề xuất sửa đổi Điều 3 của Quyết định số 37/2020/QĐ-TTg theo hướng cập nhật quy định về vốn điều lệ của VNX. Theo đó, việc điều chỉnh, xác định lại vốn điều lệ của VNX sẽ được thực hiện theo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp cùng các văn bản hướng dẫn thi hành. Đồng thời, việc VNX đầu tư vốn điều lệ vào HNX và HOSE cũng sẽ tuân thủ các quy định của luật này và các văn bản hướng dẫn liên quan.

Dự thảo cũng đề xuất sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Điều 6 về quyền và trách nhiệm của Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan. Cụ thể, Bộ trưởng Bộ Tài chính sẽ phê chuẩn hoặc ban hành, sửa đổi, bổ sung Điều lệ của VNX trên cơ sở đề nghị của Hội đồng thành viên VNX sau khi có ý kiến của Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính sẽ thực hiện việc đánh giá, xếp loại doanh nghiệp đối với VNX theo quy định của pháp luật. Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước có trách nhiệm cho ý kiến về nhân sự Chủ tịch Hội đồng thành viên và Tổng Giám đốc VNX trước khi Bộ trưởng Bộ Tài chính quyết định phê chuẩn, bổ nhiệm hoặc miễn nhiệm.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định giao Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành quyết định về chức năng, nhiệm vụ, việc vận hành thị trường giao dịch chứng khoán và các sản phẩm khác của HOSE và HNX theo quy định của pháp luật.

Ngoài các nội dung sửa đổi, dự thảo còn đề xuất bãi bỏ khoản 3 và khoản 4 Điều 2; điểm e khoản 1 và khoản 3 Điều 6 của Quyết định số 37/2020/QĐ-TTg.

Hiện dự thảo đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến góp ý trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ tài chính.

Thu Hương