Bổ sung omega-3 có giúp giảm nguy cơ ung thư? Câu trả lời từ nghiên cứu trên 250.000 người

Omega-3 từ lâu đã được biết đến với lợi ích vượt trội cho tim mạch và trí não nhưng nhiều bằng chứng còn cho thấy vai trò tiềm năng của nó trong việc ngăn ngừa sự hình thành khối u.

Việc duy trì một chế độ ăn giàu acid béo omega-3 không chỉ giúp bảo vệ tế bào mà còn tạo ra một "hàng rào" sinh học tự nhiên chống lại các tác nhân gây hại. Đây là lý do tại sao việc hiểu rõ cách thức omega-3 tác động đến cơ thể đang trở thành tâm điểm trong các chiến lược phòng chống ung thư hiện đại.

1. Omega-3 giúp ổn định chỉ số trong máu và hỗ trợ phòng ngừa một số loại ung thư

Những người có nồng độ omega-3 cao nhất có tỷ lệ mắc ung thư thấp hơn đáng kể so với nhóm có nồng độ thấp.

Trong một nghiên cứu quy mô lớn được công bố trên Tạp chí Ung thư Quốc tế, các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu y tế của hơn 250.000 người tham gia từ dự án UK Biobank (Vương quốc Anh). Điểm đặc biệt của nghiên cứu này là thay vì dựa trên báo cáo khẩu phần ăn tự kê khai (vốn thường thiếu chính xác), các chuyên gia đã đo lường trực tiếp nồng độ omega-3 trong máu - một chỉ dấu sinh học khách quan.

Sau hơn một thập kỷ theo dõi, kết quả cho thấy những người có nồng độ omega-3 cao nhất có tỷ lệ mắc ung thư thấp hơn đáng kể so với nhóm có nồng độ thấp. Cụ thể:

Ung thư hệ tiêu hóa: Giảm rõ rệt nguy cơ mắc ung thư đại tràng và ung thư dạ dày.

Ung thư phổi: Tỷ lệ mắc mới cũng ghi nhận sự sụt giảm ở nhóm có chỉ số omega-3 tối ưu.

Tỷ lệ tử vong chung: Các nghiên cứu trước đó trên cùng nhóm tình nguyện viên này cũng chỉ ra rằng người có nồng độ omega-3 cao giảm tới 20% nguy cơ tử vong do ung thư.

2. Tại sao omega-3 lại có khả năng chống lại tế bào ung thư?

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng omega-3 (đặc biệt là EPA và DHA) không chỉ tốt cho tim mạch mà còn là "khắc tinh" của các tế bào ác tính nhờ 3 cơ chế đơn giản sau:

Ung thư thường "thích" phát triển trong môi trường cơ thể bị viêm nhiễm mạn tính. Omega-3 hoạt động như một chất chống viêm tự nhiên, làm sạch môi trường quanh tế bào, khiến tế bào ung thư mất đi điều kiện thuận lợi để hình thành và phát triển.

Tế bào ung thư rất nguy hiểm, chúng tự tạo ra các mạch máu mới để hút chất dinh dưỡng từ cơ thể. Omega-3 giúp ngăn chặn quá trình hình thành mạch máu mới này, giống như việc "cắt nguồn tiếp tế", khiến khối u bị suy yếu vì thiếu thức ăn.

Thông thường, các tế bào già hoặc lỗi sẽ tự chết đi. Tế bào ung thư thì sống mãi và nhân bản. Omega-3 giúp lập trình lại hệ thống, ép các tế bào lỗi này phải tuân thủ quy luật "tự sát" tự nhiên, từ đó giảm nguy cơ hình thành khối u.

3. Cách bổ sung omega-3 an toàn

Dù các loại thực phẩm chức năng (dầu cá) rất phổ biến nhưng các chuyên gia luôn khuyến cáo nguyên tắc ưu tiên thực phẩm tự nhiên.

Để đạt được nồng độ omega-3 lý tưởng, người dân được khuyên nên duy trì ít nhất 2 khẩu phần cá béo mỗi tuần (khoảng 85 - 113 g mỗi khẩu phần). Nhóm cá S.M.A.S.H (cá hồi, cá thu, cá cơm, cá mòi, cá trích) là lựa chọn tối ưu vì chúng giàu omega-3 nhưng lại ít bị nhiễm kim loại nặng (như thủy ngân).

Ngoài ra, nguồn omega-3 từ thực vật cũng rất dồi dào trong:

Hạt lanh, hạt chia, quả óc chó, hạt thảo quả.
Rong biển và tảo (nguồn omega-3 thuần chay trực tiếp).
Các loại rau lá xanh đậm như rau chân vịt, rau sam.

4. Lời khuyên từ chuyên gia

Tiến sĩ Nilesh Vora, Giám đốc y khoa Viện Ung thư Memorial Care Todd, bang California, Hoa Kỳ nhận định đây là bằng chứng quan trọng để giáo dục cộng đồng về lối sống lành mạnh. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng hiệu quả của omega-3 còn phụ thuộc vào yếu tố di truyền và hệ vi sinh vật của mỗi cá nhân.

Trước khi quyết định sử dụng omega-3 liều cao dưới dạng thực phẩm chức năng, nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xác định liều lượng phù hợp, tránh việc tự ý bổ sung gây mất cân bằng dinh dưỡng.

ThS. BS Trần Phương Thảo