Bộ GD&ĐT nói hơn 99% học sinh đỗ cũng không bỏ thi tốt nghiệp THPT

Thí sinh tại TP.HCM. Ảnh: Hoài Bảo.

Trước những tranh luận về việc bỏ kỳ thi hai trong một, tối 25/7, Bộ GD&ĐT đã chia sẻ quan điểm về kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Theo Bộ GD&ĐT, việc tiếp tục duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT là phù hợp với chủ trương của Đảng, quy định của luật nhằm bảo đảm sự thống nhất trong đánh giá chuẩn đầu ra giáo dục phổ thông, nâng cao chất lượng và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về giáo dục trong giai đoạn mới.

Thực tế triển khai đổi mới kỳ thi tốt nghiệp THPT trong giai đoạn từ năm 2015, đặc biệt là từ năm 2020 đến nay, cho thấy phương thức thi mới phát huy những ưu điểm như tạo mặt bằng đánh giá chung trên phạm vi toàn quốc; góp phần bảo đảm công bằng và cơ hội tiếp cận giáo dục đại học cho thí sinh ở các vùng, miền.

Phương thức thi mới cũng giảm số lần dự thi, áp lực và chi phí xã hội; tạo thuận lợi cho thí sinh; cung cấp nguồn dữ liệu chung để đánh giá chất lượng giáo dục và hỗ trợ các cơ sở giáo dục đại học thực hiện quyền tự chủ tuyển sinh.

Cần thiết tồn tại một kỳ thi chuẩn hóa quốc gia

Cùng với quá trình đổi mới phương thức thi tốt nghiệp THPT, Bộ GD&ĐT cho hay câu hỏi "có cần thiết tồn tại một kỳ thi chuẩn hóa quốc gia" nhiều lần được đặt ra. Theo bộ, phần lớn các chuyên gia đều khẳng định “cần thiết”, với một số lý do.

Thứ nhất, nếu không thi, một bộ phận không nhỏ học sinh và giáo viên sẽ không học và không dạy.

Thứ hai, không có những kỳ thi được tổ chức nghiêm túc và đánh giá trên diện rộng, những nhà quản lý giáo dục sẽ thiếu kết quả tin cậy về thực trạng của giáo dục phổ thông trên cả nước và tại từng địa phương.

Thứ ba, bộ cho rằng không nên đặt ra “năm nào cũng hơn 99% đỗ tốt nghiệp” để thắc mắc "thi làm gì". Bởi, một dây chuyền sản xuất dù có 99% sản phẩm đạt chuẩn cũng không thể bỏ khâu kiểm tra sản phẩm đầu ra.

"Ngay cả việc phát hiện ra những bất thường trong kết quả thi ở một số địa phương cũng là kết quả của quá trình phân tích dữ liệu của kỳ thi và sự công khai, minh bạch các dữ liệu đó - điều mà rất ít kỳ thi hiện nay có thể làm được", bộ nhấn mạnh.

Các số liệu thống kê các phương thức tuyển sinh đại học.

Không còn là kỳ thi “hai trong một”

Theo Bộ GD&ĐT, từ năm 2020, kỳ thi tốt nghiệp THPT không còn là kỳ thi “hai trong một” theo mô hình giai đoạn 2015-2019.

Theo đó, kỳ thi từ năm 2020 có nhiệm vụ xét công nhận tốt nghiệp; đồng thời đánh giá mức độ đạt chuẩn học sinh trên diện rộng, cung cấp căn cứ đánh giá chất lượng giáo dục của trường, địa phương và cả nước, theo dõi tác động của chương trình và chính sách giáo dục trên một chuẩn chung.

Với quy mô, mức độ chuẩn hóa và khả năng so sánh đó, kết quả thi vẫn là một nguồn dữ liệu mà cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp có thể lựa chọn sử dụng theo quyền tự chủ. Bên cạnh đó, các trường có đủ năng lực vẫn tổ chức kỳ thi riêng cho nhu cầu chuyên biệt.

Bộ khẳng định mô hình hiện hành không tổ chức tuyển sinh đại học bằng điểm thi tốt nghiệp THPT. Tuyển sinh là quyền tự chủ của các cơ sở đào tạo. Thực tế cho thấy các trường đại học sử dụng tới 7 phương thức tuyển sinh chính.

Năm 2025, chỉ 50,32% số người nhập học được tuyển chủ yếu bằng kết quả thi tốt nghiệp; kết quả học bạ chiếm 29,24%. Như vậy, theo bộ, kết quả thi tốt nghiệp THPT là một nguồn dữ liệu dùng chung, không phải nguồn tuyển bắt buộc. Việc nhiều trường có mức cạnh tranh đầu vào cao tiếp tục lựa chọn nguồn này là quyết định tự chủ của các trường.

"Đồng thời, các trường vẫn duy trì nguồn tuyển riêng để đáp ứng yêu cầu chuyên biệt", bộ khẳng định.

Bộ GD&ĐT dự kiến thời gian tới sẽ cải tiến kỳ thi tốt nghiệp THPT để phù hợp với giai đoạn mới. Kỳ thi sẽ ứng dụng những công nghệ và quy trình tiên tiến nhất, hạn chế sự can thiệp của con người. Ngân hàng câu hỏi sẽ chuẩn hóa.

Bên cạnh đó, kỳ thi cũng sẽ được tính toán để có thể chia nhiều đợt trong năm, thậm chí tổ chức theo các môn thi riêng và một số bài thi tổng hợp.

Bộ sẽ ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ phát hiện phổ điểm, kết quả chấm, quy đổi, điểm chuẩn và hành vi đăng ký bất thường; tăng phân tách nhiệm vụ, kiểm tra chéo, luân chuyển vị trí nhạy cảm, camera và lưu vết điện tử; áp dụng chế tài đủ sức răn đe đối với hành vi cố ý can thiệp.

Ngọc Bích