Bộ GD&ĐT đổi cách khảo sát chất lượng học sinh lớp 5, lớp 9

Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư 08/2026 quy định về đánh giá diện rộng cấp quốc gia chất lượng giáo dục phổ thông, thay thế Thông tư 51/2011.

Mục tiêu và nội dung đánh giá toàn diện

So với các quy định cũ, Thông tư mới có những điểm mới đáng chú ý, nổi bật nhất là sự thay đổi về mục tiêu đánh giá. Cụ thể, việc đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông được thực hiện theo hướng toàn diện hơn, không chỉ tập trung vào kết quả học tập về kiến thức, kỹ năng mà còn chú trọng đánh giá phẩm chất và năng lực của học sinh.

Nội dung đánh giá bám sát các yêu cầu cần đạt được quy định trong chương trình môn học và hoạt động giáo dục tương ứng với từng lớp. Các nội dung này được thiết kế thành những bài khảo sát tích hợp, đáp ứng đầy đủ mục tiêu, yêu cầu của chương trình đánh giá diện rộng, tương tự như cách tiếp cận của các chương trình quốc tế.

Bên cạnh bài thi, chương trình cũng quy định sử dụng các bộ phiếu hỏi đối với những người liên quan nhằm thu thập thông tin về các nhân tố tác động trực tiếp đến việc dạy và học.

Từ 15-4, học sinh lớp 5 và 9 sẽ tham gia đánh giá diện rộng 5 năm/lần theo quy định mới, chú trọng cả kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực. Ảnh minh họa: TT

Về quy mô, đánh giá diện rộng quốc gia được thực hiện theo mẫu trên phạm vi toàn quốc đối với học sinh lớp 5 và lớp 9. Chu kỳ đánh giá được quy định là 5 năm một lần, bảo đảm việc theo dõi sát sao xu hướng phát triển chất lượng giáo dục phổ thông qua từng giai đoạn.

Khâu tổ chức khảo sát cũng được đổi mới với nhiều hình thức linh hoạt. Học sinh có thể thực hiện trả lời bài khảo sát trên máy tính, trên giấy hoặc kết hợp giữa máy tính và trên giấy nhằm phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

Quy trình tổ chức đánh giá được thực hiện bài bản qua 4 giai đoạn chính, gồm chuẩn bị, khảo sát thử nghiệm, khảo sát chính thức và báo cáo phân tích kết quả.

Phân cấp quản lý và tăng cường hội nhập quốc tế

Thông tư mới cũng quy định rất cụ thể về việc phân cấp, phân quyền và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong công tác tổ chức thực hiện. Ở cấp trung ương, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quyết định thành lập ban chỉ đạo để triển khai từng chương trình cùng với tổ thư ký giúp việc.

Tại các địa phương, Giám đốc Sở GD&ĐT có trách nhiệm thành lập ban khảo sát cấp tỉnh và các tổ khảo sát trực thuộc để tổ chức thực hiện việc khảo sát theo kế hoạch và hướng dẫn.

Cạnh đó, Thông tư 08/2026 còn có quy định riêng cho việc triển khai những chương trình đánh giá diện rộng quốc tế do Việt Nam tham gia tổ chức thực hiện theo thỏa thuận ký kết với tổ chức quốc tế.

Đối với những chương trình này, nếu có nội dung khác với quy định hiện hành thì được thực hiện theo thỏa thuận đã ký kết, đồng thời tài liệu phải được dịch thuật và thích ứng sang tiếng Việt.

Theo Bộ GD&ĐT, thông tư mới mới được kỳ vọng góp phần quan trọng trong việc phát triển hệ thống đánh giá, cung cấp dữ liệu phục vụ hoạch định chính sách giáo dục và hỗ trợ nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông trong bối cảnh hiện nay.

Thông tư 08/2026 có hiệu lực thi hành từ ngày 15-4-2026.

THANH THANH