Bộ Công Thương siết minh bạch thông tin, bảo vệ người tiêu dùng

Nền tảng của thị trường tiêu dùng lành mạnh

Sự phát triển nhanh của thị trường, đặc biệt trên môi trường số, đang mở ra nhiều cơ hội mua sắm thuận tiện cho người tiêu dùng. Chỉ với vài thao tác trên điện thoại, người tiêu dùng có thể tiếp cận hàng nghìn sản phẩm, dịch vụ.

Tuy nhiên, cùng với sự tiện lợi đó là không ít rủi ro khi thông tin sản phẩm thiếu minh bạch, quảng cáo sai lệch hoặc thậm chí hàng giả, hàng nhái xuất hiện ngày càng nhiều.

Trước hiện trạng đó, công tác bảo vệ người tiêu dùng được Bộ Công Thương đặc biệt chú trọng. Năm 2026, chủ đề của ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam (15/3) được lựa chọn là “An toàn thông tin - gắn kết niềm tin - tiêu dùng bền vững”, thể hiện định hướng lấy minh bạch thông tin làm nền tảng để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và xây dựng thị trường tiêu dùng lành mạnh.

Ông Phan Thế Thắng - Phó Trưởng Ban Bảo vệ người tiêu dùng, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương). Ảnh: Quốc Chuyển

Chia sẻ tại Tọa đàm An toàn, minh bạch thông tin: “Chìa khóa” cho tiêu dùng bền vững ngành thực phẩm, diễn ra gần đây, ông Phan Thế Thắng - Phó Trưởng Ban Bảo vệ người tiêu dùng, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) cho hay, trong hệ thống pháp luật hiện hành, quyền được cung cấp thông tin và quyền được bảo vệ thông tin của người tiêu dùng là hai quyền cơ bản, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

“Việc cung cấp thông tin chính xác, minh bạch và an toàn cho người tiêu dùng là điều kiện tiên quyết để người tiêu dùng đưa ra quyết định lựa chọn đúng đắn, phù hợp với nhu cầu và khả năng của mình”, ông Phan Thế Thắng nhấn mạnh.

Trong thực tế, thông tin về sản phẩm ngày càng trở thành yếu tố quan trọng trong quá trình lựa chọn tiêu dùng. Người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn tới nguồn gốc xuất xứ, thành phần, hướng dẫn sử dụng, cảnh báo an toàn cũng như các điều kiện giao dịch liên quan.

Khi những thông tin này được cung cấp đầy đủ, chính xác và dễ tiếp cận, người tiêu dùng có thể chủ động lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu. Ngược lại, nếu thông tin bị che giấu hoặc trình bày sai lệch, rủi ro không chỉ là mua phải sản phẩm kém chất lượng mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tài sản của người tiêu dùng.

Ở góc độ thị trường, minh bạch thông tin góp phần hạn chế các hành vi gian dối trong kinh doanh. Khi thông tin sản phẩm được công khai rõ ràng, các hành vi quảng cáo sai sự thật, lừa dối người tiêu dùng hay kinh doanh hàng giả, hàng nhái sẽ khó tồn tại.

Đối với doanh nghiệp, minh bạch thông tin không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là yếu tố giúp xây dựng uy tín thương hiệu. Những doanh nghiệp chủ động công khai thông tin rõ ràng thường nhận được sự tin tưởng của người tiêu dùng và từ đó tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

Thực tế cho thấy, khi niềm tin được củng cố, hoạt động tiêu dùng cũng trở nên ổn định và bền vững hơn. Người tiêu dùng sẵn sàng lựa chọn và gắn bó với những thương hiệu minh bạch, có trách nhiệm.

Tăng cường giám sát, xây dựng hệ thống bảo vệ người tiêu dùng

Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và các nền tảng số đang đặt ra nhiều thách thức mới cho công tác quản lý thông tin sản phẩm. Hoạt động quảng cáo, giới thiệu sản phẩm ngày càng đa dạng, đặc biệt trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử.

Để thích ứng với bối cảnh này, ông Phan Thế Thắng cho hay, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã xây dựng kế hoạch triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026. Một trong những nhiệm vụ quan trọng là tiếp tục thực hiện hiệu quả Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 cùng các văn bản hướng dẫn, đồng thời triển khai Chương trình quốc gia về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng giai đoạn 2026 - 2030.

Minh bạch thông tin sản phẩm là giải pháp quan trọng hướng tới tiêu dùng bền vững. Ảnh minh họa

Cùng với đó, cơ quan quản lý sẽ tăng cường kiểm soát và giám sát việc cung cấp thông tin của doanh nghiệp, đặc biệt trên môi trường mạng và các sàn thương mại điện tử. Việc giám sát sẽ tập trung vào các nền tảng số lớn và các nền tảng trung gian.

“Chúng tôi sẽ tiến hành rà soát, giám sát và kiểm soát việc cung cấp thông tin để bảo đảm các thông tin đến với người tiêu dùng phải chính xác, trung thực và đầy đủ theo quy định của pháp luật”, đại diện Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết.

Bên cạnh hoạt động giám sát, việc xử lý các hành vi vi phạm cũng sẽ được thực hiện nghiêm minh, bảo vệ người tiêu dùng cũng như bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp kinh doanh chân chính.

Một điểm đáng chú ý trong kế hoạch sắp tới là việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo vệ người tiêu dùng, đồng thời kết nối với hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Hệ thống này sẽ cho phép người tiêu dùng tra cứu các thông tin quan trọng như cảnh báo về an toàn sản phẩm, thông tin thu hồi sản phẩm khuyết tật hay các cảnh báo từ các tổ chức quốc tế.

Tổng đài hỗ trợ tư vấn người tiêu dùng đã được vận hành từ năm 2015 sẽ tiếp tục được nâng cấp và mở rộng. Trong thời gian tới, hệ thống này sẽ được kết nối đồng bộ với Sở Công Thương các địa phương và hội bảo vệ người tiêu dùng, hình thành một mạng lưới hỗ trợ thống nhất trên toàn quốc.

Ngoài ra, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng sẽ tăng cường phối hợp với các cơ quan liên ngành, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ người tiêu dùng. Các hoạt động truyền thông, phổ biến pháp luật được đẩy mạnh để giúp người tiêu dùng nâng cao kỹ năng tiêu dùng trong môi trường số.

Bộ Công Thương khuyến khích cộng đồng doanh nghiệp xây dựng văn hóa kinh doanh minh bạch, lấy người tiêu dùng làm trung tâm. Các doanh nghiệp, đặc biệt là các nền tảng số trung gian, sẽ được hướng dẫn thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong việc bảo vệ thông tin cá nhân của người tiêu dùng, cung cấp thông tin sản phẩm rõ ràng và giải quyết khiếu nại, tranh chấp.

Năm 2026, ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam (15/3) với chủ đề “An toàn thông tin - gắn kết niềm tin - tiêu dùng bền vững”, thể hiện định hướng lấy minh bạch thông tin làm nền tảng bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và xây dựng thị trường tiêu dùng lành mạnh.

Hải Linh