Bộ Công Thương lấy ý kiến về Dự án Luật sửa đổi 4 luật chuyên ngành về thương mại, cạnh tranh: Tháo gỡ 'điểm nghẽn', khơi thông nguồn lực

Ngày 6/3/2026, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia phối hợp với Vụ Pháp chế (Bộ Công Thương) tổ chức Hội nghị lấy ý kiến đối với chính sách Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Tham dự Hội nghị có ông Trịnh Anh Tuấn - Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, ông Ngô Đức Minh - Vụ trưởng Vụ Pháp chế cùng đại diện các cơ quan Trung ương và địa phương, các Hiệp hội, doanh nghiệp.

Hội nghị lấy ý kiến đối với chính sách Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Trong bối cảnh đất nước chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới, thời gian qua, Bộ Chính trị đã ban hành các Nghị quyết trụ cột, trong đó có Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế, Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân để tạo sự phát triển đột phá cho đất nước. Các nghị quyết này tạo thành một hệ thống đồng bộ, tập trung vào các lĩnh vực cốt lõi như thể chế, công nghệ và các thành phần kinh tế để đưa Việt Nam hiện thực hóa khát vọng phát triển hùng cường.

Ngày 26/9/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 105/2025/UBTVQH15 về Chương trình lập pháp năm 2026, trong đó đưa Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng vào chương trình trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI (tháng 10/2026).

Tiếp đó, ngày 24/10/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2352/QĐ-TTg, giao Bộ Công Thương chủ trì xây dựng và trình dự án Luật theo đúng tiến độ và thẩm quyền. Đây là bước triển khai cụ thể chương trình xây dựng pháp luật, đồng thời thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc hoàn thiện khung khổ pháp lý về kinh tế thị trường.

Ông Trịnh Anh Tuấn - Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết, việc sửa đổi Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam

Ông Trịnh Anh Tuấn - Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết, việc xây dựng Dự án Luật được đặt trong bối cảnh đất nước ta đang đẩy mạnh hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, thực hiện quyết liệt chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Dự án Luật nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là yêu cầu đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, tháo gỡ các “điểm nghẽn” thể chế, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế số, thương mại điện tử và các mô hình kinh doanh mới.

Thực tiễn thi hành các luật trong thời gian qua cho thấy, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn tồn tại một số khó khăn, vướng mắc.

Đối với pháp luật về thương mại và lĩnh vực quản lý ngoại thương, một số quy định còn chồng chéo với pháp luật về đầu tư, dân sự; thực tiễn phát sinh các tình huống, cơ chế mới cần được sửa đổi và hoàn thiện.

Đối với pháp luật cạnh tranh, sự phát triển nhanh chóng của kinh tế số, đặc biệt là các nền tảng số đa diện đã đặt ra những thách thức mới đối với việc xác định thị trường liên quan, đánh giá sức mạnh thị trường và kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh, vị trí độc quyền. Những hành vi như phân biệt đối xử giữa các nhà cung cấp dịch vụ, áp đặt điều kiện giao dịch không công bằng, lạm dụng dữ liệu thông qua nền tảng số … cần được nghiên cứu nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, bảo đảm môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch.

Bên cạnh đó, yêu cầu tách bạch rõ ràng giữa tố tụng cạnh tranh và xử phạt vi phạm hành chính, bảo đảm không xử lý trùng lặp, đồng thời nâng cao tính minh bạch, hiệu quả trong quá trình điều tra, xử lý vụ việc cạnh tranh, cũng là một nội dung quan trọng được đặt ra trong Dự án Luật lần này.

Đối với pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, sự giao thoa giữa quy định về bảo vệ thông tin người tiêu dùng và pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân đòi hỏi phải rà soát, điều chỉnh để bảo đảm thống nhất, đồng bộ; đồng thời phù hợp với mô hình tổ chức thanh tra mới theo quy định của pháp luật hiện hành.

Ông Ngô Đức Minh - Vụ trưởng Vụ Pháp chế nhấn mạnh, điểm quan trọng trong lần sửa đổi này là sự chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo

Trên cơ sở rà soát toàn diện, Dự án Luật tập trung vào hai nhóm chính sách lớn.

Thứ nhất, chính sách về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với cải cách thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh. Theo đó, một số thẩm quyền quản lý nhà nước như thẩm quyền cấp phép gia công hàng hóa thuộc diện xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép, được đề xuất phân cấp từ Bộ về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, bảo đảm phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, đồng thời giảm chi phí tuân thủ và thời gian xử lý cho doanh nghiệp.

Thứ hai, chính sách về tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc có nguyên nhân từ pháp luật, trong đó có việc luật hóa khái niệm “hàng giả” trong Luật Thương mại; hoàn thiện cơ chế tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa; bổ sung, làm rõ các hành vi bị cấm trong lĩnh vực cạnh tranh; hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm pháp luật về cạnh tranh; và tăng cường bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng trong môi trường số.

Các chính sách được xây dựng trên quan điểm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp; tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật; phù hợp với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; đồng thời cân bằng hợp lý giữa yêu cầu quản lý nhà nước và quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp.

Thông tin về bối cảnh, mục tiêu và các nội dung chính sách mới trong việc sửa đổi, bổ sung Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, ông Ngô Đức Minh - Vụ trưởng Vụ Pháp chế cho biết, điểm quan trọng trong lần sửa đổi này là sự chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo.

Các chính sách sẽ tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông các nguồn lực thông qua việc hoàn thiện thể chế; cải cách hành chính, Cắt giảm tối đa chi phí tuân thủ, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp; nâng cao hiệu lực quản lý song song với việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và xây dựng môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Tham gia góp ý xây dựng Dự án Luật, các chuyên gia, đại diện Hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp đã đưa ra nhiều ý kiến tham luận, tập trung vào tính khả thi và những tác động thực tế của các nội dung sửa đổi.

Tổ soạn thảo khẳng định sẽ nghiêm túc nghiên cứu và tiếp thu tối đa các ý kiến đóng góp để hoàn thiện hồ sơ chính sách, bảo đảm chất lượng cũng như tiến độ theo đúng yêu cầu mà Quốc hội và Chính phủ đã đề ra.

Một số hình ảnh tại Hội nghị:

Ông Ngô Đức Minh - Vụ trưởng Vụ Pháp chế trình bày về bối cảnh, mục tiêu và các nội dung chính sách mới trong việc sửa đổi, bổ sung Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Các chuyên gia, đại diện Hiệp hội, doanh nghiệp đã có nhiều ý kiến tham luận liên quan tới nội dung, tính khả thi của các luật đang được sửa đổi, bổ sung

Tổ soạn thảo sẽ tiếp thu tổng hợp, nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến đóng góp để hoàn thiện hồ sơ chính sách, bảo đảm chất lượng, tiến độ theo yêu cầu của Quốc hội và Chính phủ

Ngọc Châm