Biến quyết sách thành kết quả - Khâu cốt tử là tổ chức thực hiện

Nhiều điểm sáng nhưng vẫn còn “điểm nghẽn”

Đại hội XIV của Đảng đã mở ra một giai đoạn phát triển mới với khát vọng đưa đất nước bứt phá trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Hàng loạt chủ trương, quyết sách lớn được Đảng ban hành, từ sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, đến phát triển kinh tế tư nhân, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia… Có thể nói, chưa bao giờ toàn hệ thống chính trị thực hiện một chương trình cải cách toàn diện, đồng bộ và có quy mô lớn như hiện nay.

Ngay tại Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh, đây là “Hội nghị đặt nền móng vận hành cho cả nhiệm kỳ”. Theo đó, mọi quy chế, quy định, chủ trương, quyết định của Trung ương phải hướng tới mục tiêu làm cho Đảng mạnh hơn, bộ máy hoàn thiện hơn, nguồn lực được khơi thông mạnh hơn, tạo nền tảng cho các mục tiêu đến năm 2030 và 2045 có cơ sở hiện thực hơn.

Với phương châm “làm khẩn trương, làm quyết liệt, làm chắc chắn, làm đến nơi đến chốn”, việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng bước đầu ghi nhận nhiều kết quả tích cực. 6 tháng đầu năm 2026, GDP tăng 8,18% - tuy chưa đạt mục tiêu đề ra, nhưng cao nhất cùng kỳ 16 năm qua; kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm; bộ máy sau sắp xếp từng bước vận hành ổn định và phát huy hiệu quả. Theo báo cáo tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương, đã có 9 địa phương đạt mức tăng trưởng 2 con số; số doanh nghiệp gia nhập thị trường tiếp tục vượt số doanh nghiệp rút lui, phản ánh niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với triển vọng phát triển của nền kinh tế.

Những kết quả bước đầu đó cho thấy chủ trương của Đảng đang từng bước đi vào cuộc sống. Tuy nhiên, chúng ta vẫn phải tiếp tục tháo gỡ những “điểm nghẽn” về thể chế, chất lượng tăng trưởng, năng lực tự chủ, huy động nguồn lực và đặc biệt là khâu tổ chức thực hiện. Tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cũng thẳng thắn đánh giá, hạn chế lớn nhất hiện nay không phải thiếu thể chế, chính sách mà là nhận thức và hiệu quả thực thi, nhất là tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu một số địa phương và năng lực của chính quyền cấp xã nhiều nơi chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Chính vì thế, Hội nghị Trung ương 3 không chỉ bàn về những quyết sách mới, mà còn nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng hiện thực hóa. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ: “Hội nghị Trung ương 2 đặt nền tảng tổ chức và quy tắc vận hành cho nhiệm kỳ. Hội nghị Trung ương 3 phải chuyển những định hướng đó thành quyết sách tháo gỡ “điểm nghẽn”, khơi thông nguồn lực và tạo năng lực phát triển mới”. Theo đó, kịch bản phát triển phải được lượng hóa đến từng ngành, từng địa phương, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu, bởi “khâu cốt tử là tổ chức thực hiện”.

Chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đánh trúng “căn bệnh mãn tính” nhiều năm qua, đó là Nghị quyết rất hay nhưng khâu tổ chức thực hiện vẫn là điểm yếu.

Phải xử lý từ nguyên nhân gốc

Cũng trong phát biểu khai mạc Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã yêu cầu Trung ương phải tập trung giải quyết tận gốc các vấn đề bằng cách trả lời 3 câu hỏi lớn: Mỗi quyết sách tháo gỡ “điểm nghẽn” nào, tạo ra năng lực mới nào và cần điều kiện gì để thực hiện, thực thi hiệu quả?

Khi mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi cán bộ đều hướng tới kết quả thực chất, thì nghị quyết mới thực sự đi vào cuộc sống và trở thành động lực phát triển. (Ảnh: Các đại biểu tham dự Đại hội lần thứ XIV của Đảng, tháng 1/2026). (Ảnh: Vân Anh)

Không chỉ đặt ra yêu cầu nhận diện đúng những tồn tại, hạn chế cần tháo gỡ, trong phát biểu bế mạc Hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước một lần nữa nhắc lại: “điểm nghẽn lớn nhất vẫn là khâu thực thi”. Phân tích nguyên nhân sâu xa của tình trạng này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, thẩm quyền có nơi chưa đi liền trách nhiệm; phân cấp chưa gắn đủ với nguồn lực, dữ liệu, công cụ, năng lực cán bộ và kiểm soát; nguồn lực còn chia cắt... Vì vậy, cần xử lý từ nguyên nhân gốc, đồng bộ trên cả thể chế, tổ chức, con người và phương thức lãnh đạo, quản trị.

Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra những yêu cầu rất cụ thể đối với quá trình triển khai sau Hội nghị: Mỗi nghị quyết, kết luận phải được cụ thể hóa ngay thành chương trình, kế hoạch hành động, bảo đảm rõ mục tiêu, rõ nhiệm vụ, rõ thẩm quyền, rõ nguồn lực, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ sản phẩm, rõ kết quả. Kiên quyết khắc phục tình trạng chủ trương đúng nhưng thể chế hóa chậm, tổ chức thực hiện không nghiêm, hiệu quả chưa cao... Chỉ khi trách nhiệm được xác lập đến từng cấp, từng ngành, từng cá nhân, nghị quyết mới thực sự đi vào cuộc sống và chuyển hóa thành động lực phát triển.

Chính vì vậy, yêu cầu đưa năng lực thực thi vào ngay khâu thiết kế chính sách đòi hỏi sự thay đổi căn bản trong phương thức xây dựng quyết sách. Cụ thể, các quyết sách được Trung ương thông qua phải tạo ra 4 bước chuyển chiến lược. Thứ nhất, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và chất lượng vận hành của Đảng và bộ máy nhà nước; thứ hai, quản trị thống nhất không gian phát triển, phát huy hiệu quả nguồn lực quốc gia; thứ ba, xác lập mô hình phát triển dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và con người; thứ tư, chủ động phòng ngừa, nâng cao sức chống chịu, khả năng thích ứng và bảo vệ vững chắc đất nước. Đó không chỉ là những mục tiêu mà Hội nghị Trung ương 3 phải đạt được, mà còn là những yêu cầu đặt ra đối với toàn bộ hệ thống chính trị trong giai đoạn phát triển mới.

Lấy sản phẩm thực tế và sự hài lòng của người dân làm thước đo

Yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là triển khai nhanh hơn các nghị quyết, mà quan trọng hơn là tạo ra một bước chuyển về chất trong phương thức tổ chức thực thi. Trong đó, xác định đúng trọng tâm, thứ tự ưu tiên và những khâu đột phá cần tập trung triển khai. Việc đã rõ, điều kiện đã chín muồi phải làm ngay, làm đến nơi đến chốn, làm hiệu quả. Những việc mới, khó, chưa có tiền lệ phải được nghiên cứu kỹ; khi cần thiết, thí điểm có kiểm soát, vừa làm vừa đánh giá, đúng thẩm quyền. Phải giải quyết dứt điểm những khâu then chốt để mở đường thực hiện các nhiệm vụ còn lại.

Đi liền với đó là phân định rõ trách nhiệm giữa Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã; bảo đảm 3 cấp vận hành thông suốt, phối hợp chặt chẽ, tương tác hiệu quả. Chương trình hành động của từng ban, Bộ, ngành, địa phương, cơ sở phải rõ nguồn lực, tiến độ, sản phẩm, người chịu trách nhiệm; bám sát mục tiêu chung, xuất phát từ thực tiễn, không rập khuôn, máy móc…

Khi trách nhiệm đã được xác định rõ, vấn đề đặt ra là đo lường hiệu quả thực hiện bằng tiêu chí nào. Câu trả lời chính là lấy dữ liệu, sản phẩm thực tế và sự hài lòng của người dân làm thước đo. Theo ông Trần Thanh Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, điểm nổi bật của phương pháp này là việc đánh giá kết quả cán bộ sẽ dựa trên dữ liệu chuẩn xác và sản phẩm định lượng, qua đó sẽ loại bỏ hoàn toàn cảm tính, tư duy “yêu - ghét”, báo cáo thành tích. Cùng với đó là thay đổi căn bản thước đo trách nhiệm người đứng đầu. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trực tiếp về sự trì trệ của bộ máy thuộc quyền. Không thể lấy lý do “vướng thể chế” để bào chữa cho sự yếu kém, trì trệ. Đổi lại, dữ liệu khách quan và sản phẩm cụ thể sẽ là lá chắn vững chắc nhất để bảo vệ những cán bộ tâm huyết, dấn thân, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì sự phát triển chung. Phương pháp này cũng giúp sàng lọc cán bộ tự nhiên và công bằng thông qua việc tạo ra áp lực tự thân bắt buộc cán bộ phải nâng cao trình độ, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số. Đây chính là giải pháp căn cơ để thực hiện tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.

Khi mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi cán bộ đều hướng tới kết quả thực chất, thì nghị quyết mới thực sự đi vào cuộc sống và trở thành động lực phát triển. Đó cũng là điều mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: “Lấy chất lượng quyết sách, hiệu quả thực hiện và niềm tin của Nhân dân làm thước đo”, đồng thời khẳng định: “Thước đo cuối cùng là chất lượng sống, cơ hội phát triển và hạnh phúc của Nhân dân”.

Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển với những mục tiêu lớn chưa từng có. Trong bối cảnh ấy, “khâu cốt tử là tổ chức thực hiện” không chỉ là yêu cầu đối với từng cấp, từng ngành hay từng cán bộ, mà còn là thông điệp xuyên suốt về đổi mới phương thức lãnh đạo, quản trị và điều hành đất nước trong giai đoạn phát triển mới nhằm tạo ra những chuyển biến thực chất, biến quyết tâm chính trị thành kết quả thực tiễn.

Vân Anh