'Bí thư xứ Mường' và hành trình đưa quê hương lên không gian số

Từ một chiếc điện thoại, Bí thư Đảng ủy xã Vân Sơn (tỉnh Phú Thọ) Nguyễn Duy Tư tự quay, tự dựng, tự dẫn những video mộc mạc về cảnh sắc, con người và nông sản của Vân Sơn.

Điều bắt đầu như một cách lưu giữ vẻ đẹp của vùng cao dần trở thành hành trình đưa hình ảnh quê hương lên không gian số, mở ra cơ hội phát triển du lịch và sinh kế cho người dân.

Nhưng với ông, thành công không nằm ở những lượt xem, mà ở việc ngày càng nhiều người dân đã dần học cách tự kể câu chuyện về chính quê hương mình.

Bí thư Đảng ủy xã Vân Sơn (tỉnh Phú Thọ) Nguyễn Duy Tư (Ảnh: NVCC)

Những vòng chạy mở lối Vân Sơn

Ít ai biết, hành trình đưa Vân Sơn lên không gian số lại bắt đầu từ những vòng chạy bộ mỗi sáng.

Ông Nguyễn Duy Tư nhận công tác tại Vân Sơn từ ngày 1/7/2025, thời điểm chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành. Nhà cách nơi làm việc hơn 50 km, ông gần như ở lại cơ quan cả tuần.

Ban ngày xử lý công việc, làm việc với các chi bộ; sáng sớm và chiều tối, ông dành thời gian đi bộ, chạy bộ qua các xóm bản để tìm hiểu cuộc sống của người dân.

Đó không chỉ là thói quen rèn luyện sức khỏe. Với người đứng đầu một xã vùng cao, những bước chạy ấy còn là cách để “đọc” địa bàn. Trên những con đường chưa từng xuất hiện trong bất kỳ bản đồ du lịch nào, ông nhìn thấy những hộ dân còn thiếu nước sạch, những tuyến đường đất khiến xe du lịch khó tiếp cận, những nông sản sạch vẫn chờ thương lái đến thu mua và cả những thắng cảnh gần như còn nguyên sơ.

Đi nhiều hơn cũng giúp ông nhìn rõ tiềm năng của vùng đất mình phụ trách. Vân Sơn rộng hơn 120 km², có hơn 9.000 dân, khoảng 99% là đồng bào Mường. Hơn 80% diện tích được rừng bao phủ, sở hữu nhiều thắng cảnh như thác Thung, bãi Pặng, động Nam Sơn, quần thể cây nghiến di sản cùng khí hậu mát mẻ quanh năm, thuận lợi để phát triển nông nghiệp đặc sản và du lịch sinh thái.

Khung cảnh yên bình tại Bãi Pặng, một trong những điểm đến góp phần tạo nên sức hút của du lịch Vân Sơn thời gian gần đây. (Ảnh: Diễm Châu)

Điều khiến ông trăn trở không phải là địa phương thiếu tài nguyên, mà là những lợi thế ấy vẫn chưa tạo được giá trị tương xứng.

Có lần, trong một buổi chạy bộ, ông bắt gặp những quả bí đỏ được xếp đầy dưới gầm sàn một ngôi nhà. Người dân bảo thương lái chưa đến, bán cũng không được giá nên cứ để đó. Hình ảnh ấy khiến ông suy nghĩ rất lâu.

“Nếu chỉ bán nông sản thì người dân sẽ rất khó khá lên. Nhưng nếu có thêm du khách, những quả bí ấy không chỉ được bán theo cân mà còn có thể trở thành bữa ăn trong homestay, thành đặc sản mang về hay một phần của trải nghiệm du lịch. Giá trị của nông sản khi ấy sẽ không còn dừng ở sản phẩm, mà nằm trong cả chuỗi dịch vụ đi kèm”, ông nói.

Cùng với định hướng của Ban Chấp hành Đảng bộ xã đưa du lịch trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm, hướng tới mục tiêu xây dựng Vân Sơn thành khu du lịch cấp tỉnh vào năm 2030, Bí thư Nguyễn Duy Tư bắt đầu nghĩ đến một cách làm khác để quảng bá quê hương.

Thác Thung được du khách biết đến với vẻ đẹp hoang sơ. (Ảnh: Diễm Châu)

Chiếc điện thoại kể câu chuyện của Vân Sơn

Trong điều kiện hạ tầng còn hạn chế và nguồn lực không nhiều, Bí thư Nguyễn Duy Tư chọn bắt đầu bằng công cụ đơn giản nhất: chiếc điện thoại.

Những video đầu tiên rất giản dị. Đó chỉ là những đoạn ghi lại biển mây phủ kín các sườn núi lúc bình minh, dòng nước trắng xóa ở thác Thung, những giàn su su xanh mướt hay nhịp sống bình dị của đồng bào Mường trong những chuyến đi cơ sở. Khi ấy, ông gần như không xuất hiện trước ống kính.

Tôi muốn những hình ảnh về Vân Sơn được kể bởi chính người gắn bó với địa phương, chứ không chỉ phụ thuộc vào KOL hay KOC bên ngoài. Mình phải trực tiếp đi, trực tiếp trải nghiệm thì câu chuyện mới có cảm xúc và đủ sức thuyết phục.

Bí thư Đảng ủy xã Vân Sơn Nguyễn Duy Tư

Càng quay, ông càng nhận ra cảnh đẹp thôi là chưa đủ. Muốn người xem hiểu và nhớ về Vân Sơn, những hình ảnh ấy cần được kể bằng một câu chuyện. Ông Tư bắt đầu nhờ một số bạn trẻ hướng dẫn cách quay, dựng video.

Chỉ sau khoảng hai tuần, ông đã có thể tự ghi hình, tự dựng trên điện thoại. Không dừng lại ở đó, ông còn tập đứng trước máy quay để trực tiếp giới thiệu về cảnh sắc, văn hóa và những sản vật của quê hương.

Tài khoản “Bí thư xứ Mường” ra đời như vậy.

Không có ê-kíp sản xuất chuyên nghiệp, không có những thước phim được dàn dựng cầu kỳ. Điều xuất hiện trong các video chỉ là những gì ông Nguyễn Duy Tư nhìn thấy sau mỗi ngày đi cơ sở. Chính sự chân thật ấy lại tạo nên sức lan tỏa không ngờ.

Hiệu ứng đến nhanh hơn ông dự tính. Theo thống kê của Văn phòng Đảng ủy xã Vân Sơn, năm 2025, địa phương đón hơn 8.000 lượt khách, bao gồm cả khách lưu trú và khách tham quan trong ngày.

Chỉ sau 6 tháng đầu năm 2026, lượng khách đã vượt 15.000 lượt, gần gấp đôi cả năm trước. Theo người dân địa phương, vào nhiều dịp cuối tuần, hàng nghìn du khách đổ về khu vực thác Thung khiến tuyến đường dẫn vào điểm du lịch thường xuyên ùn tắc.

Chị Nguyễn Phương Trang (29 tuổi, Hà Nội) là một trong số những du khách biết đến Vân Sơn qua các video của Bí thư Nguyễn Duy Tư trên mạng xã hội.

Cuối tuần, chị cùng nhóm bạn vượt hơn 100 km để đến thác Thung sau khi bị thu hút bởi những thước phim ghi lại biển mây, dòng thác cùng khung cảnh còn nguyên nét hoang sơ của vùng đất này.

“Tôi khá bất ngờ vì cách Hà Nội không quá xa lại có một nơi đẹp và bình yên như vậy. Xem video thấy rất tò mò nên chúng tôi quyết định đến trải nghiệm. Đến nơi, cảnh thực tế còn đẹp hơn trên mạng. Khí hậu ở đây cũng rất mát mẻ, rất phù hợp để ’tránh nóng‘”, chị cho biết.

Không chỉ dừng chân tham quan, nhóm của chị còn ăn trưa tại nhà dân, mua su su, rau và một số nông sản địa phương mang về.

Những trải nghiệm ấy cũng là điều Bí thư Nguyễn Duy Tư kỳ vọng khi bắt đầu quảng bá Vân Sơn trên không gian số: để cảnh đẹp thu hút du khách, còn du khách sẽ mang thêm đầu ra cho nông sản và tạo thêm sinh kế ngay trên mảnh đất này.

Bí thư Nguyễn Duy Tư dành nhiều thời gian tập nói trước ống kính, học cách truyền tải câu chuyện về Vân Sơn một cách gần gũi và chân thực. (Ảnh: NVCC)

Sự xuất hiện của dòng khách mới nhanh chóng tạo nên những thay đổi rõ rệt. Các dịch vụ ăn uống, lưu trú, trải nghiệm nông nghiệp từng bước hình thành; những nông sản vốn trước đây chủ yếu bán cho thương lái nay có thêm đầu ra ngay tại địa phương.

Để người dân tự kể câu chuyện quê hương

Là người cảm nhận rõ sự chuyển mình ấy, anh Bùi Văn Khánh nhớ rất rõ những ngày đầu mở homestay ở Vân Sơn vào tháng 5/2024. Khi đó, mỗi tuần cơ sở chỉ đón khoảng một đoàn khách. Nhưng sau khi những video về Vân Sơn được lan tỏa trên mạng xã hội, lượng khách tăng nhanh đến mức homestay gần như luôn trong tình trạng kín phòng.

“Trước đây rất ít người biết đến Vân Sơn. Bây giờ gần như ngày nào tôi cũng có khách. Cuối tuần thường xuyên quá tải, nhiều đoàn phải hẹn dịp khác. Theo tôi, khu vực này cần thêm khoảng 10 homestay nữa mới đáp ứng được nhu cầu hiện nay”, anh Khánh nói.

Bí thư Nguyễn Duy Tư (phải) hướng dẫn anh Bùi Văn Khánh sử dụng chân máy, điện thoại và các thiết bị quay, chụp để tự quảng bá homestay, nông sản và hình ảnh địa phương trên mạng xã hội. (Ảnh: Diễm Châu)

Anh Khánh cũng cho biết, Bí thư Nguyễn Duy Tư không chỉ quảng bá điểm đến mà còn trực tiếp xuống từng hộ hướng dẫn người dân cách quay video, chụp ảnh, sử dụng mạng xã hội để giới thiệu homestay và nông sản địa phương.

Và đó cũng là mục tiêu lớn hơn mà ông Nguyễn Duy Tư hướng đến khi xây dựng kênh “Bí thư xứ Mường”.

“Tôi muốn làm gương trong chuyển đổi số để truyền cảm hứng cho cán bộ dám đổi mới, sáng tạo hơn. Quan trọng hơn, tôi mong bà con tự tin sử dụng các nền tảng số để quảng bá quê hương và bán nông sản của chính mình”, ông nói.

Tài khoản “Bí thư xứ Mường” với những video do ông Nguyễn Duy Tư trực tiếp thực hiện đã thu hút hàng triệu lượt xem, kéo theo lượng khách du lịch tới Vân Sơn tăng mạnh trong thời gian qua.

Đến nay, toàn xã đã có 5 hộ dân đăng ký phát triển homestay. Nhiều người lần đầu tiên học cách quay video, chụp ảnh sản phẩm, sử dụng mạng xã hội để kết nối với khách hàng. Những chiếc điện thoại vốn chỉ dùng để liên lạc đang dần trở thành công cụ làm kinh tế của người dân vùng cao.

Dẫu vậy, theo Bí thư Nguyễn Duy Tư, con đường phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm. Tuyến đường từ Quốc lộ 6 lên trung tâm xã vẫn nhỏ hẹp, hệ thống điện đã xuống cấp, nhiều điểm du lịch cần tiếp tục được đầu tư để khai thác hiệu quả.

“Tôi luôn đau đáu mong muốn đưa quê hương Vân Sơn phát triển, làm sao để đời sống và thu nhập của người dân được nâng lên một cách thực chất và bền vững. Chúng tôi sẽ kiên định với mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn gắn với nông nghiệp sạch và những giá trị bản địa”, ông Tư chia sẻ.

Diễm Châu