Bí quyết chinh phục HCV Olympic Thiên văn quốc tế của học sinh xứ Thanh

Mai Văn Khánh và Nguyễn Quang Dũng cùng đội tuyển Việt Nam nhận giải Olympic Thiên văn và Vật lí thiên văn quốc tế năm 2026.

Chinh phục sân chơi trí tuệ bằng tư duy độc lập

Mai Văn Khánh và Nguyễn Quang Dũng, học sinh lớp 12 chuyên Vật lý, Trường THPT chuyên Lam Sơn, đã ghi dấu ấn tại Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế năm 2026 với 2 Huy chương Vàng. Đây là thành tích đáng tự hào, nhất là khi Thiên văn học là lĩnh vực còn mới mẻ, thời gian chuẩn bị cho kỳ thi chỉ vỏn vẹn 3 tháng.

Với Mai Văn Khánh, tự học là chìa khóa giúp em chủ động tiếp cận và chinh phục những kiến thức mới. Khi gặp bài tập khó, Khánh thường phân tích dữ kiện, thử nhiều hướng giải quyết, đồng thời củng cố kiến thức nền tảng trước khi tiếp cận những vấn đề phức tạp hơn.

Phương pháp học tập này giúp em rèn luyện tư duy độc lập, nâng cao khả năng xử lý vấn đề và tích lũy kinh nghiệm làm những bài thi dài, đòi hỏi sự tập trung cũng như kỹ năng phân bổ thời gian hợp lý.

“Kinh nghiệm của em là trong lúc thi phải quản lý thời gian cho hợp lý. Những bài thi kéo dài rất lâu, khoảng 3-4 tiếng, mình phải căn thời gian làm những bài dễ trước, rồi những bài khó sẽ làm sau”, Khánh chia sẻ.

Trước khi giành Huy chương Vàng Olympic Thiên văn và Vật lí thiên văn quốc tế năm 2026, Khánh đã đạt nhiều thành tích ở các kỳ thi Vật lí, trong đó có Huy chương Đồng Olympic Vật lí châu Á. Những trải nghiệm từ các sân chơi học thuật trước đó giúp em tích lũy kiến thức, rèn luyện bản lĩnh và từng bước thích nghi với yêu cầu của lĩnh vực mới.

Nếu Khánh nổi bật ở khả năng chủ động phân tích, tìm hướng giải quyết vấn đề, thì Nguyễn Quang Dũng lại có thế mạnh về tư duy chắc chắn và cách trình bày lời giải khoa học. Mỗi người một phương pháp tiếp cận, nhưng cả hai đều có điểm chung là sự kiên trì, tinh thần tự học và quyết tâm theo đuổi mục tiêu.

Nỗ lực của thầy và trò trong lĩnh vực mới

Với Nguyễn Quang Dũng, 3 tháng chuẩn bị cho kỳ thi là khoảng thời gian không ít áp lực. Khối lượng kiến thức lớn, yêu cầu ôn luyện cao trong khi kinh nghiệm với lĩnh vực Thiên văn học còn hạn chế, có lúc khiến em hoài nghi về khả năng của chính mình.

Thầy giáo Nguyễn Bá Tư cùng hai học sinh Mai Văn Khánh và Nguyễn Quang Dũng.

Thay vì để những băn khoăn chi phối, Dũng tập trung hệ thống hóa kiến thức theo từng chuyên đề, đối chiếu những nội dung chưa hiểu với kiến thức Vật lí đã học và luyện tập qua các dạng đề để nhận diện điểm yếu. Quá trình đó giúp em từng bước hoàn thiện phương pháp học tập, củng cố kiến thức và nâng cao khả năng vận dụng.

Nhìn lại hành trình chinh phục kỳ thi, Dũng cho rằng thành tích đạt được không chỉ đến từ nỗ lực cá nhân mà còn là kết quả của sự đồng hành, hỗ trợ từ gia đình và thầy cô.

“Thành tích mà em đã đạt được không chỉ nhờ nỗ lực của bản thân, mà còn từ sự giúp đỡ của rất nhiều người. Em xin gửi lời cảm ơn đến Ban giám hiệu nhà trường, các thầy cô trong đội tuyển và đặc biệt là bố mẹ, những người luôn động viên em trong những khoảng thời gian khó khăn nhất”, Dũng chia sẻ.

Để học sinh có thể tiếp cận một lĩnh vực mới trong thời gian ngắn, giáo viên cũng phải chủ động nghiên cứu, tìm tòi và đổi mới phương pháp bồi dưỡng. Thầy giáo Nguyễn Bá Tư, giáo viên Vật lý Trường THPT chuyên Lam Sơn, người trực tiếp bồi dưỡng Khánh và Dũng, cho biết Olympic Thiên văn và Vật lí thiên văn quốc tế là lĩnh vực mới đối với cả thầy và trò.

Trong quá trình chuẩn bị, thầy Tư vừa nghiên cứu nội dung, biên soạn đề ôn luyện bám sát yêu cầu cuộc thi, vừa tìm phương pháp hướng dẫn phù hợp với năng lực của từng học sinh. Bởi dù cùng tham gia một đội tuyển, mỗi em có sở trường, khả năng tiếp thu và cách giải quyết vấn đề khác nhau.

“Trong lĩnh vực bồi dưỡng học sinh giỏi quốc gia, quốc tế, mỗi học sinh đều có sở trường và năng lực riêng. Chính vì thế, trong quá trình bồi dưỡng, tôi phải có những đấu pháp cụ thể cho từng em”, thầy Tư chia sẻ.

Hai tấm Huy chương Vàng không chỉ ghi nhận nỗ lực của Khánh và Dũng mà còn cho thấy hiệu quả của quá trình phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng lực, sự chủ động đổi mới của giáo viên và tinh thần đồng hành của nhà trường, gia đình. Từ một lĩnh vực còn mới mẻ, thầy và trò Trường THPT chuyên Lam Sơn đã cùng nhau vượt qua giới hạn về thời gian, kinh nghiệm để khẳng định năng lực trên đấu trường trí tuệ quốc tế.

Nguyễn Thuỳ