Bí mật vụ nổ đường ống Nord Stream đang dần được bật mí?

Các công tố viên Đức cáo buộc, một công dân Ukraine bị tình nghi phá hoại đường ống dẫn khí đốt Nord Stream xuyên Biển Baltic - vận chuyển khí đốt tự nhiên của Nga đến Đức và Tây Âu, đã hành động "theo lệnh của chính quyền Ukraine". Nghi phạm đã chính thức bị truy tố vào ngày 1/7.

Đức lần đầu truy tố đích danh nghi phạm

Đây là lần đầu tiên một nghi phạm trong vụ việc gây chấn động quốc tế này bị đưa ra truy tố, đánh dấu bước tiến đáng chú ý trong quá trình điều tra của Berlin.

Trong một tuyên bố nêu chi tiết các cáo buộc chống lại nghi phạm Serhii K., các công tố viên cho biết, ông ta và sáu đồng phạm đã hành động "theo lệnh” từ Kiev. Theo các công tố viên, nghi phạm K., hiện 50 tuổi, là sĩ quan trong quân đội Ukraine vào thời điểm xảy ra vụ việc và các đồng phạm cũng là quân nhân.

Theo đó, thông tin cho biết, kế hoạch là "phá hủy đường ống Nord Stream 1 và Nord Stream 2" với mục tiêu "ngăn chặn vĩnh viễn nguồn cung cấp khí đốt qua các đường ống và ngăn Nga sử dụng doanh thu từ kinh doanh khí đốt tự nhiên để tài trợ cho các nỗ lực chiến dịch quân sự".

Hãng truyền thông quốc tế đa phương tiện DW nhận định, Đức là một trong những nước ủng hộ quân sự lớn nhất cho Ukraine trong cuộc xung đột với Nga, điều này khiến vụ việc có khả năng gây khó xử về mặt ngoại giao.

Trên thực tế, vụ truy tố đang tạo ra những tác động ngoại giao nhạy cảm. Tại cuộc họp báo ở Dublin ngày 1/7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cho biết, Kiev cần thêm thời gian để xem xét vụ việc và sẽ trao đổi với giới chức Đức. Trước đó, chính phủ Ukraine luôn phủ nhận mọi liên quan đến vụ phá hoại.

Liên quan vụ phá hoại gây chấn động quốc tế này, Đan Mạch, Thụy Điển và Đức là ba quốc gia gần hiện trường vụ nổ nhất, đã mở cuộc điều tra. Sau đó, Đức tiếp tục theo đuổi vụ án, trong khi Đan Mạch và Thụy Điển đều đã khép lại các cuộc điều tra riêng từ tháng 2/2024, với lý do không đủ căn cứ để khởi tố theo pháp luật của mình.

Về phía Nga, Moscow cho rằng, việc Đan Mạch và Thụy Điển chấm dứt điều tra là điều "gần như vô lý", đồng thời cáo buộc Mỹ và các đồng minh đứng sau vụ tấn công mà Nga gọi là hành vi khủng bố. Mỹ đã bác bỏ hoàn toàn các cáo buộc.

Diễn biến vụ phá hoại đường ống Nord Stream?

Theo cáo trạng của cơ quan công tố Đức, nghi phạm chính được xác định là ông K. cùng một nhóm đồng phạm đã di chuyển từ Ukraine sang Đức bằng hộ chiếu giả. Cuối mùa Hè năm 2022, nhóm này thuê chiếc du thuyền Andromeda của một công ty tại thành phố Rostock nằm ở phía Bắc để thực hiện kế hoạch.

Nhóm này gồm bốn thợ lặn chuyên nghiệp, một chuyên gia chất nổ và một thuyền trưởng. Ở độ sâu khoảng 80 mét dưới biển Baltic, nhóm thợ lặn được cho là đã đặt nhiều thiết bị nổ nhằm phá hoại tuyến đường ống.

Quá trình điều tra cho thấy trên du thuyền Andromeda còn lưu lại dấu vết của hai loại thuốc nổ quân sự có sức công phá lớn là HMX và RDX. Các công tố viên cho rằng, nhóm nghi phạm đã sử dụng số thuốc nổ, gắn kèm bộ hẹn giờ, để cài vào các đường ống dẫn khí dưới đáy biển gần đảo Bornholm (Đan Mạch) vào ngày 22/9/2022.

Đến ngày 26/9/2022, các thiết bị nổ được kích hoạt theo hẹn giờ, gây ra hàng loạt vụ nổ làm hư hại nghiêm trọng hệ thống đường ống Nord Stream. Vụ phá hoại đã phá hủy ba trong số bốn tuyến đường ống dẫn khí quan trọng từ Nga sang Đức. Thời điểm xảy ra vụ việc, các tuyến đường ống không vận hành, song mức độ thiệt hại được đánh giá là rất lớn.

Các công tố viên Đức nhấn mạnh rằng, trước khi xảy ra vụ nổ, khoảng một nửa lượng khí đốt tự nhiên tiêu thụ hằng năm của Đức được vận chuyển thông qua đường ống Nord Stream 1, cho thấy tầm quan trọng đặc biệt của hạ tầng năng lượng này đối với nền kinh tế Đức.

Ngày 2/7, truyền thông Đức đưa tin, các công tố viên Liên bang Đức đã truy tố nghi phạm K. với cáo buộc tham gia vụ phá hoại đường ống dẫn khí Nord Stream, bao gồm các tội danh gây nổ, phá hủy cơ sở hạ tầng trọng yếu và làm gián đoạn dịch vụ công cộng.

Các cáo buộc được đưa ra sau khi ông K. bị dẫn độ từ Italy về Đức. Trước đó, nghi phạm bị bắt tại Italy theo lệnh truy nã do Đức ban hành vào tháng 8/2025.

Theo các công tố viên, bằng chứng chống lại ông Serhii K. gồm dữ liệu kiểm soát biên giới của Ba Lan, dấu vết chất nổ quân sự tìm thấy trên du thuyền Andromeda và dữ liệu khôi phục từ điện thoại di động của nghi phạm. Ngoài ra, các nguồn tin an ninh cho biết, ông Serhii K. đã vô tình để lộ thông tin liên quan đến vụ tấn công trong các cuộc gọi với người thân và bạn bè khi bị giam tại Italy.

Dù vậy, phía nghi phạm hiện vẫn bác bỏ mọi cáo buộc. Luật sư của ông K. khẳng định thân chủ không liên quan đến vụ việc và bày tỏ tin tưởng phiên tòa sẽ kết thúc bằng một phán quyết trắng án.

Minh Anh