Bí mật 'hỏa thần' HIMARS Canada 'bắn rồi chạy' thay đổi cục diện chiến trường tương lai

Theo canada.ca, Canada từ lâu đã thiếu hụt khả năng hỏa lực tầm xa trên bộ, chủ yếu dựa vào pháo binh truyền thống có tầm bắn hạn chế.

Việc sở hữu HIMARS không chỉ lấp đầy khoảng trống này mà còn mang lại lợi thế chiến lược quan trọng, giúp Lực lượng Vũ trang Canada (CAF) có thể hỗ trợ hiệu quả hơn cho các hoạt động liên minh NATO và bảo vệ lãnh thổ rộng lớn, bao gồm vùng biển và bờ biển Bắc Cực.

Canada muốn tích hợp tên lửa diệt hạm tầm xa cho hệ thống HIMARS tương lai. Ảnh: news.usni.org

HIMARS - ‘thần súng’ cơ động cao của chiến trường hiện đại

HIMARS (High Mobility Artillery Rocket System (M142) là hệ thống pháo phản lực cơ động cao do Lockheed Martin phát triển, dựa trên khung gầm xe tải 5 tấn FMTV 6x6.

Không giống như phiên bản M270 MLRS chạy xích nặng nề hơn, HIMARS chỉ mang một thùng/cụm ống phóng đạn (pod - thùng/cụm ống phóng chứa 6 quả rocket 227mm hoặc 1 tên lửa chiến thuật), giúp giảm trọng lượng đáng kể xuống còn khoảng 16,25 tấn khi chiến đấu.

Nhờ thiết kế này, hệ thống cực kỳ linh hoạt: có thể di chuyển với tốc độ lên đến 85-94 km/h trên đường, phạm vi hoạt động khoảng 480 km và quan trọng nhất là dễ dàng vận chuyển bằng máy bay C-130 Hercules hoặc C-17.

Đặc tính công nghệ “bắn rồi chạy” (shoot-and-scoot) là điểm mạnh lớn nhất của HIMARS. Toàn bộ quá trình ngắm bắn, phóng và di chuyển khỏi vị trí chỉ diễn ra trong vài phút, khiến đối phương rất khó phát hiện và phản công bằng hỏa lực.

Hệ thống HIMARS có khả năng xoay 360 độ, góc nâng rộng và được trang bị hệ thống dẫn đường tiên tiến dựa trên GPS/INS, mang lại độ chính xác cao ở mức mét.

Hệ thống pháo phản lực cơ động cao HIMARS. Ảnh: meta-defense.fr

Thông số kỹ thuật và khả năng hỏa lực mạnh mẽ

Với đạn GMLRS (Guided Multiple Launch Rocket System) tiêu chuẩn, HIMARS có thể tấn công chính xác mục tiêu ở khoảng cách 70-92 km.

Phiên bản Extended Range (ER) GMLRS đẩy tầm bắn lên khoảng 150 km. Đặc biệt, khi sử dụng tên lửa ATACMS (Army Tactical Missile System) hoặc PrSM (Precision Strike Missile) thế hệ mới, hệ thống HIMARS đạt tầm bắn vượt 300 km, thậm chí lên đến gần 500 km trong các biến thể tương lai.

Theo thedefensepost.com, Canada sẽ nhận kèm theo kho đạn ban đầu bao gồm các pod GMLRS Unitary (đầu đạn nổ cao chính xác), Alternative Warhead (đầu đạn phân mảnh) và tên lửa ATACMS.

Những loại đạn này đều có khả năng tấn công chính xác cao, giảm thiểu tổn thất dân sự và hiệu quả cao chống lại mục tiêu giá trị như trung tâm chỉ huy, kho tàng, radar, hoặc cụm quân sự.

Trong tương lai, hệ thống HIMARS được thiết kế để tích hợp tên lửa chống tàu mặt đất (land-based anti-ship missiles), giúp Canada bảo vệ bờ biển và tuyến hàng hải Bắc Cực - khu vực ngày càng nóng bỏng do tranh chấp lãnh thổ.

Theo news.usni.org, so với pháo binh truyền thống, HIMARS mang lại lợi thế vượt trội về tốc độ phản ứng, độ chính xác và khả năng bao phủ diện rộng.

Một khẩu đội HIMARS có thể thay thế vai trò của nhiều đơn vị pháo binh cũ, đồng thời dễ dàng tích hợp vào mạng lưới chỉ huy NATO, chia sẻ dữ liệu thời gian thực.

Hệ thống pháo phản lực cơ động cao HIMARS. Ảnh: Lockheed Martin/thedefensepost.com

Ý nghĩa chiến lược và những thách thức

Việc mua HIMARS qua chương trình Foreign Military Sales (FMS) của Mỹ phản ánh lựa chọn thực tế của Canada: hệ thống này chưa có sẵn thương mại và không có lựa chọn thay thế tương đương từ các nhà cung cấp khác trong ngắn hạn.

Thỏa thuận không chỉ mang lại công nghệ hiện đại mà còn kèm theo gói hỗ trợ đào tạo, phụ tùng và kế hoạch công nghiệp 10 năm, góp phần thúc đẩy hợp tác công nghiệp Bắc Mỹ.

Theo news.lockheedmartin.com, tuy nhiên, thỏa thuận cũng lộ rõ một số mâu thuẫn nội bộ. Chính phủ Canada từng cam kết đa dạng hóa nguồn cung vũ khí để giảm phụ thuộc Mỹ, nhưng thực tế HIMARS lại là lựa chọn bắt buộc qua kênh Mỹ. Việc công bố muộn sau khi ký kín từ tháng 1/2026 cũng gây tranh cãi.

Dù vậy, về mặt quân sự, đây rõ ràng là bước tiến lớn giúp Quân đội Canada hiện đại hóa, tăng cường khả năng răn đe và sẵn sàng ứng phó với các mối đe dọa tương lai.

Với việc giao hàng bắt đầu từ năm 2029, Canada sẽ dần sở hữu một “bộ binh hỏa lực” cơ động, chính xác và uy lực, góp phần khẳng định vị thế trong liên minh NATO và bảo vệ chủ quyền quốc gia hiệu quả hơn trong kỷ nguyên mới.

(Theo Chính phủ Canada, Lockheed Martin, news.usni.org, thedefensepost.com, canada.ca)

Đào Cảnh