Bí mật đằng sau những chiếc xe tăng Nga luôn được thiết kế nhỏ gọn

Nếu chỉ nhìn vào kích thước, nhiều xe tăng Nga có vẻ như được thiết kế để tiết kiệm vật liệu. Nhưng đó là cách hiểu quá đơn giản. Sự nhỏ gọn là kết quả của một chuỗi lựa chọn kéo dài từ T-64, T-72 đến T-90.

Trước hết, xe tăng thấp sẽ có diện tích mục tiêu nhỏ hơn. Trên chiến trường, mỗi centimet chiều cao đều có ý nghĩa.

Một chiếc xe thấp có thể tận dụng địa hình, ẩn sau các gờ đất hoặc công sự và giảm phần thân xe lộ ra khi khai hỏa. Đây là một trong những lý do chiều cao thấp trở thành đặc điểm xuyên suốt của xe tăng Liên Xô. Nhưng đó mới chỉ là lớp đầu tiên.

Kích thước nhỏ còn giúp giảm khối lượng. Khi xe tăng nhẹ hơn, việc vận chuyển bằng đường sắt, xe chuyên dụng hoặc qua cầu sẽ thuận lợi hơn.

Với một quân đội xây dựng lực lượng thiết giáp trên quy mô rất lớn, khả năng đưa hàng nghìn xe tăng đến chiến trường quan trọng không kém việc tạo ra một chiếc xe tăng có thông số vượt trội.

Đây là điểm rất đặc trưng trong tư duy Liên Xô. Xe tăng không được nhìn như một phương tiện chiến đấu đơn độc mà là một phần của cả hệ thống. Nó phải được sản xuất, vận chuyển, tiếp nhiên liệu, sửa chữa và thay thế trong điều kiện chiến tranh quy mô lớn.

Sự nhỏ gọn còn liên quan trực tiếp đến kíp xe 3 người và hệ thống nạp đạn tự động. Khi không cần bố trí người nạp đạn, khoang chiến đấu có thể thu nhỏ.

Đạn được đưa vào pháo bằng cơ cấu tự động, còn tháp pháo có thể được thiết kế thấp hơn. Các yếu tố này liên kết với nhau để tạo ra một chiếc xe tăng nhỏ hơn. Tất nhiên, cái gì cũng có giá của nó.

Khoang bên trong chật hơn khiến điều kiện làm việc của kíp xe kém thoải mái. Không gian dành cho thiết bị, dự trữ và khả năng nâng cấp cũng bị hạn chế.

Khi bổ sung thêm giáp, cảm biến, thiết bị liên lạc hoặc hệ thống chống UAV, các kỹ sư phải tìm cách nhồi thêm công nghệ vào một nền tảng vốn đã rất gọn.

Đây chính là vấn đề mà những phiên bản hiện đại như T-72B3M và T-90M phải đối mặt. Chiếc xe tăng ban đầu được thiết kế từ nhiều thập niên trước nhưng giờ phải mang theo nhiều thiết bị hơn, trong khi kích thước cơ bản gần như không thể thay đổi hoàn toàn.

Vì vậy, xe tăng Nga nhỏ gọn không phải chỉ để "khó bị bắn trúng". Nó nhỏ để dễ sản xuất, dễ vận chuyển, dễ triển khai và duy trì một lực lượng thiết giáp lớn.

Đó chính là một trong những điểm quan trọng nhất để hiểu DNA xe tăng Liên Xô - Nga: không tối ưu một chiếc xe tăng riêng lẻ, mà tối ưu cả một hệ thống chiến tranh.

Việt Hùng