Bệnh viện Bay Orbis và những điều ở lại

Bệnh viện Bay Orbis mang theo mô hình đào tạo nhãn khoa lưu động duy nhất trên thế giới đã hạ cánh tại sân bay Đà Nẵng. ẢNH: ORBIS

Chúng tôi nhìn thấy một lớp học…

Tiếng đàn của Nguyễn Văn Phước (trú tại phường Hòa Cường) cất lên trong lễ khai mạc Chương trình Bệnh viện Bay Orbis (hôm 28/7) mang theo câu chuyện đặc biệt. Ít ai biết rằng, 10 năm trước, Phước từng là bệnh nhân gặp vấn đề về mắt và được đưa lên Bệnh viện Bay Orbis để phẫu thuật. Ca mổ năm ấy không chỉ khép lại chuỗi ngày chạy chữa mà còn mở ra một hành trình khác.

Để rồi, cậu bé 10 tuổi ngày ấy có thể sống trọn với niềm đam mê âm nhạc, trở thành nhạc công và quay lại sân khấu hôm nay. “Được Orbis và các bác sĩ hỗ trợ, mắt em không còn bị tật, thị lực tốt hơn nên cũng tự tin hơn nhiều trên con đường biểu diễn âm nhạc. Hôm nay được đứng ở đây là niềm hạnh phúc rất lớn với em”, Phước chia sẻ.

Câu chuyện của Phước là một trong rất nhiều kết quả mà Orbis mong muốn sau mỗi chuyến bay. Điều tổ chức này hướng tới bên cạnh sự thành công của những ca điều trị là tạo ra năng lực để hệ thống y tế địa phương tiếp tục chăm sóc người bệnh khi bệnh viện bay rời đi.

Bà Kathleen Sherwin, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Orbis International đã tóm lược bằng một hình ảnh sinh động, rằng: “Nhiều người chỉ nhìn thấy một chiếc máy bay. Còn chúng tôi nhìn thấy một lớp học”. Trong lớp học đó, “các bác sĩ phẫu thuật đào tạo các bác sĩ phẫu thuật”, “điều dưỡng đào tạo điều dưỡng”, “các kỹ sư thiết bị y sinh chia sẻ chuyên môn”, để tri thức tiếp tục được lan tỏa sau khi máy bay cất cánh.

Theo bà Kathleen Sherwin, bệnh viện bay không chỉ là một nơi điều trị mà là một nền tảng học tập. Thành công của chương trình không chỉ được đo bằng những gì diễn ra trong khoảng thời gian đoàn chuyên gia lưu lại Đà Nẵng mà bằng những gì các cán bộ chăm sóc mắt của Việt Nam đạt được trong 30 năm tới. Triết lý ấy cũng lý giải vì sao chiếc MD-10 (bệnh viện nhãn khoa lưu động) duy nhất trên thế giới luôn dành phần lớn không gian cho đào tạo, mô phỏng, chuyển giao kỹ thuật và hội chẩn, thay vì chỉ tập trung vào điều trị.

Trong 30 năm đồng hành với ngành mắt Việt Nam, Orbis đã góp phần đào tạo hơn 40.000 cán bộ chăm sóc mắt, hỗ trợ hơn 5,2 triệu lượt sàng lọc và khám mắt, hơn 139 nghìn ca phẫu thuật, xây dựng 17 trung tâm điều trị bệnh võng mạc trẻ đẻ non và tham gia xây dựng nhiều hướng dẫn chuyên môn quốc gia.

Bác sĩ Joon Kim (bên trái), chuyên gia tình nguyện của Orbis, hướng dẫn thực hành phẫu thuật cho các bác sĩ Việt Nam. ẢNH: ORBIS

Để tri thức “cất cánh”

Trong đợt làm việc lần này, hơn 230 bác sĩ nhãn khoa, điều dưỡng, bác sĩ gây mê, kỹ sư thiết bị y sinh và cán bộ y tế cùng học tập với các chuyên gia quốc tế và Việt Nam thông qua đào tạo mô phỏng, “cầm tay chỉ việc” và hội thảo lâm sàng.

Bà Kathleen Sherwin cho biết, mỗi kỹ năng mới được tích lũy tại đây sẽ góp phần cải thiện chất lượng chăm sóc cho hàng nghìn bệnh nhân trong suốt sự nghiệp của mỗi cán bộ y tế.

Việc học tập về nhãn khoa của cán bộ y tế Đà Nẵng sẽ không kết thúc khi bệnh viện bay rời khỏi Việt Nam. Theo đó, thông qua nền tảng Cybersight, đào tạo mô phỏng, y tế từ xa và trí tuệ nhân tạo (AI), việc học đã bắt đầu từ trước khi bệnh viện bay hạ cánh và tiếp tục sau khi máy bay cất cánh.

Công nghệ giúp mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc mắt chất lượng cao. Đồng thời “củng cố chứ không thay thế chuyên môn của đội ngũ cán bộ y tế địa phương”, lời bà Kathleen Sherwin.

TS-BS. Dương Huy Lương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) nhận định, chương trình Bệnh viện Bay Orbis là sáng kiến đặc biệt, kết hợp giữa đào tạo, chuyển giao tri thức và hỗ trợ chuyên môn ở trình độ quốc tế. Việc chương trình trở lại Đà Nẵng năm 2026 có ý nghĩa rất quan trọng đối với khu vực miền Trung - Tây Nguyên, tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ y tế tiếp cận các kỹ thuật tiên tiến và kinh nghiệm thực hành tốt nhất trên thế giới.

Không chỉ Bộ Y tế, chính quyền thành phố Đà Nẵng cũng nhìn nhận giá trị của chương trình vượt ra ngoài những ca điều trị. Bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND thành phố cho hay, Đà Nẵng là địa phương đầu tiên của Việt Nam được Orbis lựa chọn triển khai bệnh viện bay từ năm 2006 và cũng là nơi chương trình quay trở lại lần thứ 5.

Chương trình lần này không chỉ giúp nhiều bệnh nhân, nhất là người có hoàn cảnh khó khăn, được khám và điều trị bệnh về mắt mà còn góp phần củng cố năng lực cho đội ngũ y bác sĩ của Đà Nẵng và khu vực miền Trung - Tây Nguyên, từng bước xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc mắt bền vững.

Bác sĩ nhãn khoa Đà Nẵng sẽ thực hành dưới sự hướng dẫn trực tiếp của các chuyên gia Orbis trong chương trình đào tạo mô phỏng. ẢNH: ORBIS

Rồi chiếc MD-10 sẽ rời đi để tiếp tục hành trình đến những quốc gia khác. Còn ở Đà Nẵng, điều Orbis và các đối tác mong muốn ở lại là một đội ngũ y tế ngày càng vững chuyên môn, một hệ thống chăm sóc mắt được củng cố và nhiều người bệnh có cơ hội tiếp cận dịch vụ chất lượng hơn.

Bà Ee Hui Tan, Giám đốc Điều hành FedEx Việt Nam và Campuchia, đơn vị đồng hành lâu năm và là nhà tài trợ của Bệnh viện bay Orbis cho rằng, giá trị lớn nhất của chương trình nằm ở “tác động lâu dài”, thay vì mang đến một sự hỗ trợ ngắn hạn, chương trình hướng đến xây dựng năng lực tại địa phương, để những lợi ích ấy tiếp tục được nối dài cho người bệnh và cộng đồng ngay cả khi bệnh viện bay đã rời đi.

THIÊN LÂM