Bệnh tay chân miệng: khi nào chăm sóc trẻ tại nhà, khi nào cần đến viện gấp?

Những vi rút gây bệnh tay chân miệng

Tay chân miệng là một bệnh truyền nhiễm có thể do nhiều loại virus gây nên, bệnh lây lan từ người sang người và có nguy cơ tạo thành ổ dịch lớn.

Bệnh tay chân miệng do nhiễm vi rút coxsackievirus A16 là bệnh ở thể nhẹ, và gần như tất cả bệnh nhân đều hồi phục sau từ 7 đến 10 ngày mà không cần điều trị y tế và ít có biến chứng.

Bệnh tay chân miệng gây ra bởi vi rút EV71 có thể tiến triển thành bệnh viêm màng não và viêm não, và trong một số trường hợp có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, bao gồm các biến chứng về thần kinh, tim mạch và hô hấp. Đã có những trường hợp tử vong do vi rút EV71 gây bệnh viêm não trong các đợt bùng phát.

Phát ban thường tập trung nhiều trong lòng bàn tay hoặc lòng bàn chân ở trẻ mắc tay chân miệng.

Cảnh giác khi trẻ sốt, kém ăn, khó chịu, đau họng

Bệnh tay chân miệng thường bắt đầu với triệu chứng sốt, kém ăn, khó chịu và đau họng.

Từ 1 đến 2 ngày sau khi bị sốt, các nốt mụn lở xuất hiện trong miệng gây đau rát. Ban đầu là những nốt phồng rộp màu đỏ và thường phát triển thành các vết loét. Các vết loét này chủ yếu ở trên lưỡi, lợi và bên trong má.

Phát ban không ngứa xuất hiện trong 1-2 ngày với các tổn thương màu đỏ phẳng hoặc gồ lên, một số kèm theo bọng nước. Phát ban thường tập trung nhiều trong lòng bàn tay hoặc lòng bàn chân, cũng có thể xuất hiện ở mông hoặc ở cơ quan sinh dục.

Trẻ cũng có thể không có triệu chứng điển hình hoặc có thể chỉ bị phát ban hoặc loét miệng.

Khi nào trẻ mắc tay chân miệng có thể chăm sóc tại nhà?

Trẻ có thể được chăm sóc tại nhà khi mắc tay chân miệng nhẹ, bao gồm các triệu chứng:

Khi trẻ có tổn thương ở da đi kèm hoặc không kèm sốt.
Người chăm trẻ phải được hướng dẫn đầy đủ về cách chăm sóc bệnh nhi tay chân miệng và cách phát hiện sớm các dấu hiệu chuyển nặng để đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời.

Ưu điểm của chăm sóc tại nhà là trẻ được hưởng điều kiện vệ sinh tốt hơn, môi trường xung quanh sạch sẽ và đặc biệt là giảm được nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn.

Khi nào trẻ mắc tay chân miệng nặng cần nhập viện điều trị?

Bệnh được đánh giá là nặng khi trẻ có các biểu hiện sau:

Sốt cao liên tục không đáp ứng với thuốc hạ nhiệt
Mệt mỏi, không chơi, bỏ ăn, ngủ nhiều, lơ mơ,….
Giật mình nhiều (>= 2 lần trong 30 phút)
Vã mồ hôi, lạnh toàn thân hoặc ở tay, chân
Thở nhanh, thở bất thường: ngưng thở, thở nông, rút lõm ngực, khò khè….
Run chi, run người, ngồi không vững, đi loạng choạng.

Lưu ý: Do bệnh tay chân miệng chuyển biến nhanh, khó lường nên khi phát hiện trẻ mắc bệnh, gia đình nên đưa con đến khám tại các cơ sở y tế, để được tư vấn về cách chăm sóc, cách phát hiện triệu chứng nặng, từ đó kịp thời điều trị. Cha mẹ không nên tìm hiểu trên mạng rồi tự ý dùng thuốc, có thể khiến bệnh của trẻ nặng thêm.

BS Hương Giang