Dịch tay chân miệng phía Nam tăng nhanh, cảnh báo chủng EV71

Vết phát ban trên tay một bệnh nhi mắc tay chân miệng. Ảnh: BVCC.

Bệnh tay chân miệng đang gia tăng tại khu vực phía Nam, chiếm hơn 70% tổng số ca mắc trên cả nước, buộc các cơ quan y tế phải khẩn trương triển khai nhiều biện pháp kiểm soát. Trong đó, Viện Pasteur TP.HCM giữ vai trò nòng cốt trong giám sát, dự báo và hỗ trợ địa phương ứng phó dịch.

Theo Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm lưu hành quanh năm, lây qua đường tiêu hóa và phổ biến tại nhiều quốc gia châu Á. Bệnh thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là nhóm dưới 3 tuổi, song người lớn vẫn có thể nhiễm và trở thành nguồn lây dù không có triệu chứng rõ ràng.

Tác nhân gây bệnh chủ yếu là các virus đường ruột như Coxsackie A16 và Enterovirus 71 (EV71). Kết quả giám sát gần đây cho thấy EV71 đang chiếm tỷ lệ cao, đây là chủng virus có nguy cơ gây biến chứng nặng và không qua khỏi.

Bệnh thường biểu hiện bằng sốt, loét miệng và nổi bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối hoặc mông. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng có triệu chứng điển hình, khiến việc phát hiện sớm gặp khó khăn. Dù đa số ca bệnh nhẹ, khoảng 18% có thể diễn tiến nặng và 5% trong số đó có nguy cơ không qua khỏi.

Trước diễn biến này, ngay từ cuối năm 2025, Viện Pasteur TP.HCM đã đưa ra cảnh báo sớm khi ghi nhận tỷ lệ mẫu bệnh phẩm nhiễm EV71 tăng. Đơn vị này đã chủ động phối hợp với các địa phương triển khai điều tra dịch tễ, xác minh ca bệnh, xử lý ổ dịch và xét nghiệm xác định tác nhân nhằm kịp thời đánh giá tình hình.

PGS.TS Nguyễn Vũ Trung, Viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM cùng đoàn giám sát của Sở Y tế do TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó giám đốc Sở dẫn đoàn đến ghi nhận tình hình dịch bệnh tại Củ Chi. Ảnh: Viện Pasteur TP.HCM.

Song song đó, Viện tổ chức các đoàn giám sát trực tiếp tại những tỉnh, thành có số ca cao, đồng thời làm việc với Sở Y tế địa phương để củng cố năng lực phòng chống dịch. Trước dịp Tết Nguyên đán, hệ thống y tế khu vực phía Nam cũng được kết nối qua các cuộc họp trực tuyến nhằm chủ động phương án ứng phó.

Gần nhất, ngày 24/3, Viện Pasteur TP.HCM đã phối hợp với các viện khu vực, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) và các bệnh viện tuyến cuối tổ chức cuộc họp đánh giá tình hình, thống nhất giải pháp kiểm soát bệnh tay chân miệng trong thời gian tới.

Bộ Y tế cũng đã ban hành công văn khẩn yêu cầu các tỉnh, thành tăng cường phòng chống dịch. Ngành y tế khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm các biện pháp vệ sinh như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, vệ sinh đồ chơi và môi trường sống của trẻ, ăn chín uống sôi, sử dụng riêng dụng cụ ăn uống và xử lý chất thải đúng cách.

Khi trẻ có dấu hiệu nghi ngờ như sốt, loét miệng hoặc xuất hiện bóng nước ở tay, chân, phụ huynh cần cho trẻ nghỉ học và đưa đến cơ sở y tế sớm. Trường hợp có biểu hiện nặng như sốt cao, giật mình, lừ đừ, nôn nhiều hoặc đi loạng choạng, cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay để tránh biến chứng nguy hiểm.

Nguyễn Thuận