Bé trai 11 tuổi nguy kịch chỉ sau hai ngày sốt nhẹ

Từ cơn sốt nhẹ, bé trai ở An Giang nhanh chóng suy hô hấp, sốc tim và tổn thương đa cơ quan. Ảnh: Đinh Hà.

Bệnh nhi là em P.M.D. (11 tuổi, ngụ An Giang). Theo người nhà, trẻ khởi bệnh khoảng hai ngày với các triệu chứng sốt nhẹ, nôn ói khoảng hai lần mỗi ngày. Gia đình tự mua thuốc cho trẻ uống nhưng không rõ loại. Sau đó, trẻ xuất hiện tình trạng mệt mỏi, khó thở và được đưa đến bệnh viện địa phương.

Tại đây, các bác sĩ ghi nhận trẻ suy hô hấp, huyết áp tụt. Bệnh nhi được hồi sức bằng truyền dịch, sử dụng thuốc vận mạch và thở oxy. Tuy nhiên, tình trạng suy hô hấp tiếp tục diễn tiến nặng, trẻ phải đặt nội khí quản, thở máy và dùng vận mạch liều cao.

Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số Troponin I tăng cao, nghi ngờ viêm cơ tim nên bệnh nhi được chuyển khẩn cấp đến Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố (TP.HCM).

Khi nhập viện, trẻ trong tình trạng lơ mơ, môi tím tái, đang thở máy, tay chân lạnh, thời gian hồi phục mao mạch kéo dài tới 5 giây. Huyết áp rất khó đo, mạch quay bắt yếu, nhịp tim rối loạn với tần số dao động từ 190-210 lần/phút. Huyết áp chỉ còn 60/40 mmHg.

Siêu âm tim cho thấy phân suất tống máu thất trái (EF) giảm nghiêm trọng, chỉ còn 25-28%, trong khi bình thường dao động từ 60-80%. Các xét nghiệm khác cũng ghi nhận nhiều chỉ số bất thường như Troponin I tăng lên 864 pg/ml (bình thường dưới 400 pg/ml), CK-MB 92 đơn vị/L (bình thường dưới 25 đơn vị/L) và lactate máu lên tới 16 mmol/L (bình thường dưới 2 mmol/L).

Các bác sĩ chẩn đoán trẻ bị viêm cơ tim tối cấp kèm sốc tim ngày thứ hai.

Trước diễn biến nguy kịch, bệnh nhi được điều trị tích cực bằng thở máy, phối hợp nhiều loại thuốc vận mạch gồm adrenaline, noradrenaline, dobutamine và dopamine, đồng thời sử dụng kháng sinh phổ rộng. Ê-kíp ECMO được huy động khẩn cấp để thiết lập hệ thống tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể theo phương thức V-A ECMO nhằm thay thế tạm thời chức năng tim và phổi.

Hành trình cứu sống bệnh nhi kéo dài gần 1,5 tháng. Ảnh: BVCC.

Kết quả xét nghiệm PCR đa tác nhân sau đó ghi nhận trẻ dương tính với Rhinovirus - loại virus thường gây cảm lạnh thông thường.

Trong quá trình điều trị, bệnh nhi tiếp tục được truyền máu, truyền tiểu cầu, điều chỉnh rối loạn điện giải và thăng bằng kiềm toan, chống đông hệ thống ECMO bằng heparin, sử dụng thuốc lợi tiểu nhằm giảm gánh nặng cho tim.

Tuy nhiên, tình trạng bệnh diễn tiến phức tạp khi trẻ xuất hiện suy đa cơ quan với tổn thương gan và thận nặng. Các bác sĩ phải thực hiện 6 đợt lọc máu liên tục, đồng thời điều trị hỗ trợ gan bằng N-acetylcysteine (NAC) và vitamin K1.

Sau gần 3 tuần duy trì ECMO cùng nhiều biện pháp hồi sức chuyên sâu, chức năng tim của bệnh nhi dần hồi phục. Phân suất tống máu EF tăng lên 48-52%, huyết áp ổn định khi thực hiện các nghiệm pháp đánh giá khả năng cai ECMO.

Bệnh nhi sau đó được ngưng ECMO, rút các ống thông mạch máu, cai máy thở thành công, chuyển sang thở oxy qua cannula rồi tự thở khí trời. Nhịp tim trở về nhịp xoang bình thường, chức năng gan thận phục hồi, lượng nước tiểu cải thiện rõ. Sau gần một tháng rưỡi điều trị, trẻ tỉnh táo và đủ điều kiện xuất viện.

Các bác sĩ khuyến cáo khi trẻ có biểu hiện sốt, cảm cúm hoặc bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về sức khỏe, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị phù hợp, tránh tự ý mua thuốc sử dụng tại nhà vì có thể bỏ lỡ thời điểm phát hiện các biến chứng nguy hiểm.

Theo các chuyên gia, viêm cơ tim liên quan đến Rhinovirus là tình trạng rất hiếm gặp. Hiện chưa có số liệu chính xác về tỷ lệ mắc do phần lớn tài liệu y văn chỉ ghi nhận dưới dạng các báo cáo ca bệnh hoặc chuỗi ca nhỏ. Rhinovirus được cho là chỉ chiếm dưới 1-5% các trường hợp viêm cơ tim do virus, thấp hơn nhiều so với các tác nhân thường gặp như Enterovirus, Parvovirus B19, Adenovirus hay Human Herpesvirus 6.

Các bác sĩ cũng lưu ý Rhinovirus là virus lưu hành rất phổ biến trong cộng đồng, đặc biệt ở trẻ em. Kết quả PCR dịch tỵ hầu có thể tiếp tục dương tính nhiều tuần sau khi trẻ đã khỏi nhiễm trùng hô hấp. Vì vậy, việc phát hiện Rhinovirus ở bệnh nhi viêm cơ tim chưa đủ để khẳng định đây chính là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh.

Để xác định chắc chắn căn nguyên, cần loại trừ các loại virus khác, kết hợp các bằng chứng huyết thanh học, xét nghiệm PCR máu hoặc phát hiện virus trong mô cơ tim. Tuy nhiên, những kỹ thuật này trên thực tế hiếm khi được thực hiện.

Phương Anh