Bệ phóng thể chế mở ra hướng phát triển mới

Với những cơ chế đặc thù và phân quyền mạnh mẽ, các quy định của luật không chỉ giúp Thủ đô vươn lên mạnh mẽ mà còn tạo cơ hội để Hà Nội trở thành trung tâm sáng tạo, dẫn đầu về phát triển đô thị thông minh và hiện đại.

Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu xây dựng một đô thị đặc biệt, hướng tới trở thành đô thị kết nối toàn cầu, hiện đại, có vị thế trong mạng lưới các thủ đô lớn trên thế giới. Tầm nhìn và tư duy chiến lược ấy đang được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực, giải quyết hiệu quả các vấn đề thực tiễn. Trong đó, việc xây dựng, hoàn thiện các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để phát huy tối đa nguồn lực và động lực phát triển là nhiệm vụ trọng tâm được Hà Nội triển khai hiệu quả thời gian qua. Trong đó, Nghị quyết số 02-NQ/TW, ngày 17-3-2026, của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới; Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã được HĐND thành phố Hà Nội thông qua chủ trương để trình Chính phủ phê duyệt trong thời gian tới; cùng với Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ là ba nền tảng chiến lược xác lập tầm nhìn, vị thế và sứ mệnh dẫn dắt phát triển bứt phá của Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết số 02-NQ/TW chính là “chìa khóa vàng”, nền tảng chính trị có ý nghĩa lịch sử, “bệ phóng” để Hà Nội bước vào quỹ đạo phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới, với các định hướng, mục tiêu, giải pháp có tính đột phá không chỉ cho sự phát triển bứt phá của Thủ đô 5 năm trước mắt, mà cho cả nhiều thập niên tới với tầm nhìn 100 năm. Song song với đó, nghị quyết về Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã được HĐND thành phố thông qua chính là nền tảng không gian chiến lược, các định hướng phát triển Thủ đô Hà Nội “Văn hóa - Bản sắc - Sáng tạo”, định hình tái cấu trúc theo mô hình đô thị “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, thành phố “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”... Trước những yêu cầu mới, nhiệm vụ mới được đặt ra trong nghị quyết, việc hoàn thiện thể chế, khuôn khổ pháp lý đủ mạnh, đủ linh hoạt, phù hợp yêu cầu mới để Hà Nội phát triển nhanh hơn, bền vững hơn và xứng tầm một Thủ đô hiện đại của khu vực là nội dung quan trọng.

Luật Thủ đô (sửa đổi) được Quốc hội khóa XVI thông qua tại kỳ họp thứ nhất đã tạo một hành lang pháp lý mới, đủ mạnh để tháo gỡ các “điểm nghẽn” về cơ chế, khơi thông nguồn lực và nâng cao hiệu lực quản trị đô thị đặc biệt. Trong đó, Luật Thủ đô (sửa đổi) tạo ra nhiều cơ chế, chính sách đặc thù nhằm trao quyền mạnh hơn cho chính quyền thành phố Hà Nội, mở rộng phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, hình thành không gian thể chế đủ rộng để Thủ đô phát huy vai trò đầu tàu, cực tăng trưởng của Vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước. Luật cũng thể hiện bước chuyển rõ nét, từ thực thi chính sách sang trao quyền chủ động hơn cho thành phố trong thiết kế và tổ chức thực hiện chính sách, với tinh thần xuyên suốt là “Hà Nội quyết - Hà Nội làm - Hà Nội chịu trách nhiệm”. Đồng thời, các quy định của Luật Thủ đô (sửa đổi) được thiết kế để gỡ bỏ những rào cản hành chính cũ, trao cho Hà Nội cơ chế để thử nghiệm, tự chủ nguồn lực và định hình tương lai.

Khi có đủ quyền hạn, nguồn lực và cơ chế kiểm soát phù hợp, Thủ đô có thể chủ động giải quyết những điểm nghẽn, khai thác tốt hơn các tiềm năng, lợi thế và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đồng thời, việc hoàn thiện những thiết chế, thể chế đặc thù, vượt trội cho Thủ đô để bảo đảm có một cơ chế ổn định lâu dài cũng đáp ứng được mục tiêu phát triển 100 năm, phù hợp vị trí là đô thị đặc biệt, trung tâm chính trị - hành chính của cả nước. Đây là những bản thiết kế tổng thể, cũng là lộ trình hành động đồng bộ nhằm hiện thực hóa những mục tiêu đã đặt ra.

Một hành trình mới đã bắt đầu. Hành trình của niềm tin, khát vọng và những bước tiến vững chắc của Thủ đô cùng cả nước bước vào kỷ nguyên phát triển phồn vinh, thịnh vượng. Để biến những lợi thế, cơ hội mới thành động lực, Hà Nội cũng đang gấp rút thể chế hóa các quy định của Luật Thủ đô (sửa đổi), nhanh chóng đưa các cơ chế, chính sách vượt trội đi vào cuộc sống. Không chỉ dừng lại ở quyết tâm, mà còn là hành động cụ thể: Nói là làm, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả và làm đến cùng. Tất cả hướng tới một mục tiêu xuyên suốt: Xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”.

Hà Bình