Land Bridge: Cơ hội logistics hay canh bạc nghìn tỷ của Thái Lan?

Thông tin về sự quan tâm của Singapore được người phát ngôn chính phủ Thái Lan Rachada Dhnadirek đưa ra sau cuộc gặp giữa Thủ tướng Anutin Charnvirakul và Bộ trưởng Điều phối các dịch vụ công kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Chan Chun Sing ngày 27/4.

Singapore "nhòm ngó" tiềm năng

Theo bà Rachada, hai bên đã trao đổi trên nhiều lĩnh vực, từ hợp tác quốc phòng, tập trận chung như Cobra Gold (Hổ mang vàng), đến các cơ hội trong ngành hàng không, hàng hải và an ninh năng lượng. Hai nước cũng nhất trí về nhu cầu tăng cường khả năng chống chịu của khu vực thông qua phát triển đồng thời năng lượng hóa thạch và tái tạo.

Riêng với dự án Land Bridge, Singapore mới chỉ bày tỏ sự quan tâm mà chưa cam kết bất kỳ vai trò cụ thể nào. Đánh giá đây là một tuyến kết nối vận tải giữa hai bờ biển, có thể góp phần giảm rủi ro và nâng cao năng lực logistics của Thái Lan, Singapore cũng nhìn nhận dự án như một cơ hội thúc đẩy phát triển nhiều ngành công nghiệp, từ đó có thể hình thành các động lực tăng trưởng mới, hỗ trợ an ninh và tăng cường tiềm lực khu vực.

Thủ tướng Anutin Charnvirakul cho biết Thái Lan sẵn sàng tạo điều kiện để Singapore tham gia, đồng thời nhấn mạnh dự án đòi hỏi nguồn vốn đầu tư quy mô lớn và sự phối hợp từ nhiều bên, bao gồm khu vực công, khu vực tư nhân cũng như các đối tác quốc tế, nhằm bảo đảm việc triển khai hiệu quả và bền vững.

Tham vọng và quan ngại

Những người ủng hộ cho rằng, dự án kết nối các cảng ở biển Andaman và Vịnh Thái Lan có thể giúp Thái Lan củng cố vị thế trung tâm logistics khu vực, đồng thời giảm phụ thuộc vào các tuyến hàng hải đang quá tải. Với lợi thế sẵn có về năng lực lọc dầu, giới chức kỳ vọng nước này có thể phát triển mô hình “trung tâm giao dịch” cung cấp nhiên liệu hàng hải.

Trước các chỉ trích từ phe đối lập về việc thúc đẩy dự án khi chưa có đủ cơ sở kinh tế, người phát ngôn chính phủ Rachada Dhnadirek khẳng định mọi đề xuất trình nội các đều sẽ đi kèm các nghiên cứu khả thi và đánh giá tác động môi trường đầy đủ. “Không có chuyện trình một đề xuất sơ sài”, bà cho biết dự án sẽ chủ yếu dựa vào nguồn vốn tư nhân theo mô hình đối tác công - tư (PPP).

Chính phủ cũng cam kết tiếp tục tham vấn công chúng, thừa nhận những quan ngại tại các tỉnh phía Nam - nơi dự kiến triển khai hạ tầng. Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Giao thông Phiphat Ratchakitprakarn dự kiến sẽ tới khu vực này trong tháng tới để thu thập ý kiến, dù hiện chưa có các phiên điều trần công khai chính thức.

"Nút thắt" chưa được tháo gỡ

Tuy nhiên, dự án đang đối mặt với sự giám sát ngày càng gia tăng. Tại Quốc hội, Thượng nghị sĩ Norasate Prachyakorn đề xuất xem xét lại sáng kiến, viện dẫn tổng mức đầu tư khoảng 1.000 tỷ Baht cùng các rủi ro môi trường tiềm tàng.

Ông đặt câu hỏi, liệu các báo cáo đánh giá tác động môi trường và sức khỏe (EHIA) đã được hoàn tất đầy đủ hay chưa, đồng thời cảnh báo việc phê duyệt vội vàng có thể làm suy yếu quy trình.

Ở góc độ khoa học, nhà nghiên cứu biển Thon Thamrongnawasawat chỉ ra sự chênh lệch lớn trong dữ liệu về sinh vật đáy biển tại tỉnh Ranong - một trong những địa điểm dự kiến xây dựng cảng.

Trong khi số liệu chính thức ước tính khoảng 1,5 tỷ sinh vật bị ảnh hưởng, các nghiên cứu độc lập cho rằng, con số này có thể vượt 50 tỷ Baht, làm dấy lên lo ngại về quy mô thiệt hại sinh thái cũng như chi phí bồi thường.

Trước áp lực từ giới học thuật và xã hội dân sự, Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Suchart Chomklin cho biết, sẽ triệu tập các cơ quan liên quan để rà soát lại các kết quả EHIA đang gây tranh cãi.

Land Bridge được xem là một trong những dự án hạ tầng tham vọng nhất của Thái Lan trong thập niên tới, với tiềm năng tái định hình chuỗi cung ứng khu vực.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, dự án vẫn đang mắc kẹt giữa ba bài toán lớn: Tính khả thi kinh tế, rủi ro môi trường và mức độ đồng thuận xã hội, đây là những yếu tố sẽ quyết định liệu tham vọng này có thể chuyển hóa thành hiện thực hay không.

(theo Bangkok Post)

Lan Băng