'Bắt đầu từ tháng 9, Vanguard sẽ mua 2 tỷ USD cổ phiếu Việt Nam, riêng VIC được mua 770 triệu USD'

Trong vòng 12 tháng tới, bắt đầu từ tháng 9, theo ước tính của SSI, tổ chức Vanguard sẽ đưa khoảng 2 tỷ USD vào Việt Nam. Trong số đó, khoảng 770 triệu USD sẽ được phân bổ vào một cổ phiếu duy nhất.

Ông Thomas Nguyễn, Giám đốc thị trường nước ngoài của SSI.

Trao đổi tại hội thảo "Lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam" do SSI phối hợp cùng Daiwa Securities tổ chức sáng 28/7, ông Thomas Nguyễn, Giám đốc thị trường nước ngoài của SSI đã nói về thực trạng nhà đầu tư nước ngoài bán ròng trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn gần đây.

Theo ông Thomas Nguyễn, nếu chỉ tính toán đơn giản, trong vài năm qua, nhà đầu tư nước ngoài đã bán khoảng 10 tỷ USD. Năm ngoái khoảng 6 tỷ USD, và năm nay tính đến thời điểm hiện tại là 3 tỷ USD.

"Nhưng tôi hoàn toàn khá bình thản và thoải mái về điều này. Bởi vì thực tế là nhà đầu tư nước ngoài đang bán, nhưng giá trị sở hữu của họ trên thị trường thực tế lại đang tăng lên", ông Thomas Nguyễn nói.

Mặc dù bán ròng, nhưng giá trị lượng cổ phiếu mà nhà đầu tư nước ngoài đang nắm giữ trên thị trường, tính theo USD, thực tế đã tăng từ 42,9 tỷ USD vào cuối năm 2024 lên 44,2 tỷ USD vào cuối tháng 6 năm nay.

Tại sao điều này có thể xảy ra?

Trước hết, ông Thomas Nguyễn muốn nhắc lại rằng mặc dù thị trường hiện nay có cảm giác khá trầm lắng trong năm nay, đi ngang hoặc giảm nhẹ, và có một mức độ lo ngại nhất định, nhưng thực tế là thị trường Việt Nam đã tăng 60% trong vài năm qua.

Các nhà đầu tư nước ngoài đã bán ra một cách có chọn lọc, nhưng giá trị của những tài sản mà họ tiếp tục nắm giữ đã tăng lên đáng kể.

Thứ hai, các doanh nghiệp niêm yết mới và sự gia tăng vốn hóa thị trường đang mở rộng phạm vi đầu tư. Ngay cả khi nhà đầu tư nước ngoài bán ròng trên thị trường thứ cấp, tổng giá trị sở hữu của họ vẫn có thể tăng lên khi quy mô thị trường mở rộng.

Vì vậy, nói một cách thẳng thắn, nhà đầu tư nước ngoài vẫn đang ở đây. Và dựa trên những nghiên cứu của SSI cũng như các mối quan hệ thực tế là các nhà đầu tư nước ngoài đang chuẩn bị quay trở lại.

Quá trình nâng hạng thị trường theo FTSE Russell, bao gồm việc đưa Việt Nam vào danh sách thị trường mới nổi thứ cấp, sẽ bắt đầu trong chưa đầy 2 tháng nữa.

"Tại SSI, chúng tôi tin rằng những xu hướng này sẽ đảo chiều. Hãy ghi nhớ điều tôi nói hôm nay. Chỉ cần chờ thêm khoảng 2 tháng nữa, bức tranh thị trường sẽ rất khác so với hiện tại", Giám đốc thị trường nước ngoài của SSI khẳng định.

Điểm thứ hai là thị trường Việt Nam trong lịch sử là một thị trường phụ thuộc nhiều vào nhà đầu tư cá nhân. Nhà đầu tư cá nhân vẫn đóng vai trò cung cấp thanh khoản, năng lượng giao dịch và chiều sâu cho thị trường.

Mặc dù nhà đầu tư nước ngoài đã bán ra trên thị trường, nhưng thị trường vẫn giữ được sự ổn định tương đối tốt. Và nhờ lực đỡ vốn nội, năm ngoái thị trường vẫn tăng 41%.

Và trong nhiều năm theo dõi thị trường này, trước đây mỗi khi nhà đầu tư nước ngoài bán ra, thị trường thường xuất hiện tâm lý lo lắng rất lớn. Vì vậy, việc thị trường hiện nay vẫn đứng vững nhờ lực đỡ từ nhà đầu tư cá nhân là điều mà chưa được đánh giá đúng mức.

Việt Nam đang hướng tới một cấu trúc thị trường cân bằng hơn, chuyên nghiệp hơn và được dẫn dắt nhiều hơn bởi các nhà đầu tư tổ chức.

Quyết định 3168 được ban hành vào tháng 9/2025 đã thể hiện rất rõ mục tiêu này. Đến năm 2030, nhà đầu tư cá nhân được kỳ vọng sẽ chiếm khoảng 70% giá trị giao dịch, trong khi nhà đầu tư tổ chức và nước ngoài tăng lên khoảng 30%.

Sau năm 2030, cơ cấu mục tiêu sẽ tiếp tục dịch chuyển theo hướng nhà đầu tư cá nhân chiếm 60%, còn nhà đầu tư tổ chức và nước ngoài chiếm 40%.

Tại SSI, khoảng 30% giao dịch hiện đã đến từ nhà đầu tư tổ chức, trong khi con số của toàn thị trường chỉ khoảng 15%.

Chỉ riêng trong năm nay, SSI đã mở thêm 185 tài khoản tổ chức mới, tăng 68% so với cùng kỳ năm trước, trong đó phần lớn khách hàng mới đến từ Mỹ và châu Âu.

"Đặc biệt, tính chất của dòng tiền đang thay đổi, và tôi không nghĩ thị trường đã thực sự nhận ra điều này. Khoảng 50% dòng giao dịch tổ chức tại SSI hiện nay đến từ hoạt động giao dịch định lượng (quant trading)", ông Thomas Nguyễn nói.

Đối với những ai theo dõi thị trường quốc tế, giao dịch định lượng thực sự là một phần rất quan trọng và cần thiết để duy trì một thị trường khỏe mạnh.

Trên thực tế, tại Mỹ, giao dịch định lượng hiện chiếm trên 50% tổng giao dịch của thị trường. Điều này rất quan trọng bởi các nhà đầu tư định lượng yêu cầu một thị trường tinh vi hơn, thanh khoản sâu hơn, khả năng khớp lệnh tốt hơn, công nghệ mạnh hơn, hệ thống ổn định hơn và khả năng tiếp cận thị trường hiệu quả hơn.

Cuối cùng, theo ông Thomas Nguyễn, chúng ta đang chứng kiến một số xu hướng tập trung diễn ra đồng thời.

Kể từ cuối năm 2024, tỷ trọng vốn hóa của Vingroup trong VN-Index đã tăng từ 3% lên 19%. Tỷ trọng của 5 cổ phiếu lớn nhất thị trường tăng từ 26% lên 39%, trong khi tỷ trọng của nhóm VN30 tăng từ 69% lên 73%.

Do đó, hiện nay nhóm ngân hàng và bất động sản đang chiếm tỷ trọng lớn nhất trong chỉ số, lần lượt khoảng 37% và 31%.

Những xu hướng này không phải là điều bất thường. Ở nhiều thị trường mới nổi, khi dòng tiền tổ chức bắt đầu tham gia, vốn thường tập trung trước tiên vào những doanh nghiệp lớn nhất, có thanh khoản tốt nhất và có vai trò quan trọng nhất trong các chỉ số.

Trong vòng 12 tháng tới, bắt đầu từ tháng 9, theo ước tính của SSI, một tổ chức có tên Vanguard sẽ đưa khoảng 2 tỷ USD vào Việt Nam. Trong số đó, khoảng 770 triệu USD sẽ được phân bổ vào một cổ phiếu duy nhất. Và cổ phiếu đó là VIC.

Không quan trọng chuyên gia phân tích của chúng tôi đánh giá VIC như thế nào. Không quan trọng các nhà đầu tư hiện tại nghĩ gì về VIC. Theo giả định này, chắc chắn rằng 770 triệu USD trong tổng số 2 tỷ USD sẽ chảy trực tiếp vào một cổ phiếu duy nhất.

"Và đây chính là động lực mà tôi muốn lưu ý với các nhà đầu tư trong nước, bởi họ chưa từng chứng kiến điều này trước đây. Tất nhiên, các cổ phiếu khác cũng sẽ được hưởng lợi, chẳng hạn như SSI.

Nếu bạn là một doanh nghiệp vốn hóa lớn tại Việt Nam, bạn sẽ được hưởng lợi từ những xu hướng này. Điều rất quan trọng là chúng ta phải hiểu được những động lực này khi Việt Nam tiến gần tới thời điểm được đưa vào các bộ chỉ số mới nổi", Giám đốc thị trường nước ngoài của SSI Thomas Nguyễn nhấn mạnh.

Thu Minh