Bắt đầu thử nghiệm vaccine Ebola Bundibugyo đầu tiên trên người

Ảnh minh họa

Ngày 13/7, Đại học Oxford thông báo bắt đầu quá trình thử nghiệm giai đoạn đầu trên người đối với vaccine phòng virus Ebola Bundibugyo (BDBV), nhằm đánh giá độ an toàn và khả năng kích hoạt phản ứng miễn dịch của vaccine ChAdOx1 BDBV. Đây là một bước tiến quan trọng trong nỗ lực kiểm soát đợt bùng phát dịch đang diễn ra tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda.

Nghiên cứu sẽ được tiến hành trên 50 người trưởng thành khỏe mạnh trong độ tuổi từ 18 đến 55 tại Oxford (Anh). Việc tiêm chủng dự kiến bắt đầu trong những tuần tới sau khi hoàn tất các thủ tục phê duyệt cần thiết từ cơ quan quản lý.

Vaccine ChAdOx1 BDBV được các nhà khoa học thuộc Nhóm Nghiên cứu Vaccine Oxford và Viện Khoa học Đại dịch Oxford phát triển, sử dụng cùng nền tảng công nghệ vector virus từng được áp dụng để tạo ra vaccine Covid-19 Oxford/AstraZeneca.

Các nhà nghiên cứu kỳ vọng nền tảng công nghệ đã được kiểm chứng này sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian phát triển vaccine, đồng thời đẩy nhanh quá trình đưa sản phẩm vào sử dụng trong trường hợp dịch bệnh tiếp tục lan rộng.

Đối tác sản xuất của dự án là Viện Huyết thanh Ấn Độ (Serum Institute of India). Theo đơn vị này, khoảng 620.000 liều vaccine thử nghiệm đã được sản xuất và dự trữ chỉ trong vòng hai tuần. Trong số đó, 4.000 liều đã được chuyển tới Oxford để phục vụ nghiên cứu giai đoạn đầu.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đang tăng cường tìm kiếm các biện pháp ứng phó với đợt bùng phát Ebola Bundibugyo tại khu vực Đông Phi. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho rằng việc thúc đẩy nhanh các nghiên cứu vaccine là yếu tố then chốt nhằm ngăn chặn dịch bệnh lan rộng, đặc biệt khi hiện nay thế giới chưa có vaccine được cấp phép dành riêng cho chủng Bundibugyo.

Ngoài thử nghiệm tại Anh, các bên cũng đang chuẩn bị triển khai các nghiên cứu lâm sàng bổ sung tại Uganda, chờ cơ quan quản lý nước này phê duyệt.

Cộng đồng quốc tế đang tăng cường tìm kiếm các biện pháp ứng phó với đợt bùng phát Ebola Bundibugyo tại khu vực Đông Phi

Theo Liên minh Đổi mới Chuẩn bị Ứng phó Dịch bệnh (CEPI), nếu thử nghiệm giai đoạn đầu chứng minh được tính an toàn và khả năng tạo miễn dịch, tổ chức này sẽ tiếp tục phối hợp với Đại học Oxford và Viện Huyết thanh Ấn Độ triển khai các nghiên cứu quy mô lớn hơn. Đây là bước cần thiết để xin cấp phép sử dụng khẩn cấp hoặc phê duyệt đầy đủ từ các cơ quan quản lý dược phẩm.

Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm vaccine có thể được sản xuất với số lượng lớn, giá thành hợp lý và nhanh chóng cung cấp cho các quốc gia chịu ảnh hưởng của dịch bệnh.

Virus Ebola Bundibugyo được phát hiện lần đầu tại Uganda vào năm 2007 và là một trong sáu chủng thuộc họ virus Ebola. Dù không phổ biến như chủng Zaire Ebola - nguyên nhân gây ra nhiều đợt dịch lớn tại châu Phi, Bundibugyo vẫn có khả năng gây bệnh nghiêm trọng với tỷ lệ tử vong cao.

Những năm gần đây, thế giới đã phát triển thành công vaccine dành cho chủng Zaire Ebola và triển khai hiệu quả trong nhiều đợt bùng phát dịch. Tuy nhiên, các loại vaccine hiện có chưa được thiết kế riêng cho chủng Bundibugyo, khiến khả năng bảo vệ còn hạn chế.

Giới khoa học nhận định việc đưa vaccine ChAdOx1 BDBV vào thử nghiệm trên người đánh dấu một cột mốc quan trọng trong cuộc đua phát triển các công cụ phòng chống Ebola thế hệ mới. Trong bối cảnh nguy cơ bùng phát các bệnh truyền nhiễm mới vẫn hiện hữu, thành công của chương trình này có thể giúp tăng cường đáng kể năng lực ứng phó của thế giới trước các dịch bệnh nguy hiểm trong tương lai.

Hồng Nhung