Bất cập thuế: Doanh nghiệp Việt bị 'ghim' với đối tác ngoại đã 'khai tử'

Thông tin trên được ông Phạm Thái Bình - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An (mã chứng khoán: TAR) - đưa ra tại Hội nghị đối thoại chính sách thuế, hải quan đối với doanh nghiệp (DN) lúa gạo, thủy sản, do Thuế TP. Cần Thơ tổ chức ngày 18/6.

Theo ông Bình, thời gian qua nhiều thủ tục hành chính về thuế, hải quan đã được cắt giảm, áp dụng kê khai thuế điện tử nên DN đỡ vất vả hơn rất nhiều.

Ông Phạm Thái Bình - Chủ tịch HĐQT TAR.

Dù vậy, ông Phạm Thái Bình nêu ra một vướng mắc DN đang gặp phải, khi TAR từng liên doanh với 2 đối tác Đức, các DN liên doanh này đã ngừng hoạt động từ những năm 2010, 2012. Trong đó, một DN đã được tòa tuyên hủy liên doanh. Do đó, thực tế TAR không còn là thành viên, các liên doanh đã giải thể, dừng hoạt động từ lâu, không phát sinh hoạt động gì, nhưng trên hệ thống quản lý thuế vẫn dính với công ty TAR.

“Chúng tôi đã nhiều lần làm việc với sở ngành liên quan, nhưng đến nay vẫn phải thực hiện các thủ tục, hồ sơ phát sinh liên quan tới liên doanh, rất bất cập”, ông Bình phản ánh và cho rằng đây là bất cập trong quy định đã lỗi thời, chưa sát thực tế, khiến DN phải gánh thủ tục rườm rà, mất cơ hội liên doanh, liên kết với các đối tác khác.

Về kiến nghị trên, ông Nguyễn Văn Trường - Phó Trưởng Thuế TP. Cần Thơ - cho biết, để chấm dứt hiệu lực mã số thuế của một liên doanh đã giải thể, cơ quan thuế sẽ sớm triển khai đoàn kiểm tra quyết toán nhằm đảm bảo pháp nhân cũ hoàn tất mọi nghĩa vụ. Việc này giúp các đơn vị mới có thể hoạt động độc lập mà không bị dính dáng đến pháp nhân trước đây.

"Phòng chuyên môn của cơ quan thuế sẽ chủ động phối hợp với Sở Tài chính, tiếp cận nguồn dữ liệu do công ty cung cấp, từ đó xác định chính xác trường hợp cụ thể để tiến hành xử lý nhanh chóng, gọn gàng nhất, giúp DN hoàn toàn an tâm kinh doanh" - ông Trường nói.

Ông Nguyễn Văn Trường - Phó Trưởng Thuế TP. Cần Thơ.

Tại hội nghị, các DN cũng kiến nghị cơ quan thuế cung cấp thông tin liên quan đến kê khai thuế, căn cứ pháp lý tính thuế suất, chứng từ khấu trừ, hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT), thanh toán không dùng tiền mặt…

Liên quan đến ngành lúa gạo, đại diện Hải quan Cửa khẩu Cần Thơ lưu ý, điều kiện tiên quyết khi xuất khẩu là DN phải được Bộ Công Thương cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện. Tại Nghị định 01/2025/NĐ-CP, quy định về cơ sở vật chất (kho chứa, nhà máy) đã thông thoáng hơn, khi chỉ cần đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia thay vì các tiêu chí cứng về diện tích hay công suất. Tuy nhiên, DN bắt buộc phải thực hiện báo cáo định kỳ hằng tháng về Bộ Công Thương, nếu vi phạm sẽ bị thu hồi giấy phép.

Ở chiều nhập khẩu, hoạt động nhập khẩu lúa gạo theo Nghị định 69/2018/NĐ-CP hoàn toàn không cần xin giấy phép, nhưng bắt buộc phải kiểm dịch thực vật đạt chất lượng trước khi thông quan vào nội địa.

Đại diện Thuế Cần Thơ cho biết, DN lúa gạo và thủy sản có đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, và đóng góp đáng kể vào nguồn thu ngân sách nhà nước.

Cần Thơ hiện có 216 DN lúa gạo, thủy sản, đóng góp ngân sách năm 2025 gần 325 tỷ đồng (chiếm gần 1,3% tổng thu ngân sách). Trong 5 tháng đầu năm nay đã đóng góp hơn 270 tỷ đồng (chiếm hơn 2% tổng thu ngân sách).

Cảnh Kỳ