Bảo vệ vững chắc chủ quyền Tổ quốc từ hướng biển

Chiến thắng trận đầu này đã trở thành mốc son chói lọi, mở trang sử vẻ vang “đánh thắng trận đầu” của Quân chủng Hải quân anh hùng. Hơn 6 thập kỷ trôi qua, tinh thần quả cảm ấy vẫn mãi là ngọn đuốc soi đường, được các thế hệ cán bộ, chiến sĩ HQND Việt Nam, trong đó có Vùng 2 Hải quân kế thừa, viết tiếp những trang sử hào hùng giữa trùng khơi Tổ quốc, bảo vệ vững chắc Tổ quốc từ hướng biển.

Dám đánh, quyết đánh và đánh thắng

Chiến thắng trận đầu ngày 2 và 5-8-1964 mang ý nghĩa chiến lược vô cùng to lớn đối với sự nghiệp cách mạng và lịch sử phát triển của HQND Việt Nam anh hùng. Về mặt quân sự, đây là lần đầu tiên HQND Việt Nam - một lực lượng non trẻ, trang bị thô sơ - dám đương đầu và đánh bại cường quốc hàng hải, không quân tối tân nhất thế giới là đế quốc Mỹ. Chiến thắng này còn phá tan huyền thoại “không thể bị đánh bại” của không lực và hải quân Hoa Kỳ, cổ vũ mạnh mẽ khí thế chiến đấu của quân và dân ta ở 2 miền Nam - Bắc.

Phó Đô đốc Nguyễn An Phong (thứ 5, từ trái qua), Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Hải quân thừa ủy quyền của Chủ tịch nước gắn và trao Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất cho Lữ đoàn 171 Vùng 2 Hải quân

Đại tá Hoàng Kim Nông, nguyên Phó Lữ đoàn trưởng về chính trị Lữ đoàn 171 Vùng 2 Hải quân, nguyên chiến sĩ tàu 187 thuộc Lữ đoàn 171 Vùng 2 Hải quân, trực tiếp tham gia đánh trận ngày 5-8-1964 nhớ lại: Ngày 5-8-1964 là một ngày lịch sử sẽ không bao giờ quên trong ký ức của người lính trực tiếp chiến đấu, trực tiếp băng bó vết thương cho đồng đội và trực tiếp chứng kiến nhiều đồng đội hy sinh để quyết tâm bảo vệ vững chắc chủ quyền vùng biển, trời của Tổ quốc.

Theo Đại tá Hoàng Kim Nông, giữa trưa 5-8-1964, lúc đó ông là chiến sĩ tiếp đạn trên tàu 187 nhìn về hướng đất liền thấy có nhiều cột khói bay lên; đồng thời lệnh báo động chiến đấu được phát ra toàn tàu. Ngày 5-8-1964 cũng là trận chiến đấu đầu tiên trong đời lính của tôi với 6 máy bay của đế quốc quần thảo giữa biển. Tất cả anh em trên tàu đều quyết tâm, bình tĩnh và bắn rất chính xác khiến nhiều máy bay của địch không dám lao đầu xuống. Địch ném bom rồi cất cánh bỏ chạy. Qua vài lượt tấn công, đơn vị đã bắn cháy ngay một máy bay rơi cách tàu 1km giống như một bó đuốc lao xuống giữa biển” - Đại tá Hoàng Kim Nông kể.

Giữa lúc đối đầu với bom đạn hiểm nguy của kẻ thù, một tiếng nổ lớn khiến ông Nông và nhiều đồng đội trên tàu ngất đi. Khi tỉnh dậy, toàn bộ khẩu đội pháo bị thương và hy sinh. “Người tôi đầm đìa máu, sờ vào chân vẫn thấy cử động, tôi bước đi gặp đồng chí Hải bị thương nặng, tôi băng bó cho Hải. Tôi vòng ra sau tàu gặp anh Thiệp, một tay bắn, một tay giữ để máu trên trán không tuôn ra. Tôi tiếp tục nhiệm vụ tiếp đạn ở phía sau. Đồng chí thuyền phó xuống động viên chúng tôi bình tĩnh, ngay lập tức một mảnh rocket lao tới làm anh ấy hy sinh tại chỗ. Tôi quay lại thấy khoang máy số 2 phía sau bốc cháy, đồng chí cơ điện lao xuống dập lửa vài phút sau anh ngoi lên như một cây đuốc sống, chỉ còn 2 mắt sáng rực” - ông Nông bùi ngùi kể lại.

Đôi mắt người lính già trầm ngâm xúc động: “Trước khi diễn ra trận đối đầu ác liệt, 35 cán bộ, chiến sĩ toàn tàu còn ăn chung mâm cơm nhưng sau 2 tiếng đồng hồ chiến đấu, toàn tàu chỉ còn 5 thương binh, trong đó có tôi. Vào đến bờ, anh Hải - người đầu tiên sau tiếng nổ mà tôi gặp khi tỉnh dậy cũng là người tôi băng bó đã nói với tôi: “Nâng tôi dậy cho tôi nhìn Tổ quốc lần cuối!”, rồi anh Hải nhắm mắt thanh thản đi vào cõi vĩnh hằng”...

Đã có những hy sinh, những can trường như thế! Họ quyết tâm chiến đấu để bảo vệ vững chắc chủ quyền Tổ quốc trên hướng biển. Ngày 5-8-1964 đã khẳng định bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chí quyết chiến, quyết thắng, tinh thần chủ động sáng tạo và nghệ thuật quân sự độc đáo của Đảng ta. Đồng thời, HQND Việt Nam đã minh chứng khả năng làm chủ vùng biển đảo, tạo tiền đề quan trọng để xây dựng lực lượng, phát triển thế trận chiến tranh nhân dân trên biển, bảo vệ vững chắc hậu phương lớn miền Bắc và chi viện đắc lực cho tiền tuyến lớn miền Nam, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Kế thừa xứng đáng truyền thống anh hùng

Đại tá Đỗ Hồng Duyên, Ủy viên Thường vụ Đảng ủy, Phó Chính ủy Vùng 2 Hải quân cho rằng: Để có được chiến thắng trận đầu ngày 2 và 5-8-1964, có rất nhiều yếu tố, song nhân tố quan trọng nhất, có tính chất quyết định nhất chính là sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, sáng tạo với chiến lược tài tình của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Cùng với đó là tinh thần, ý chí quyết tâm tự lực, tự cường, dám đánh, quyết đánh và biết đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược của quân và dân ta là yếu tố quan trọng thể hiện rất rõ trong việc khai thác những điểm yếu, sơ hở của địch. Quân - dân ta phát huy truyền thống đoàn kết, lòng yêu nước nồng nàn, căm thù giặc sâu sắc, chủ động theo dõi mọi hoạt động xâm phạm của địch, chủ động đề ra phương án tác chiến, tìm thời cơ thuận lợi nhất để tấn công địch đạt hiệu quả…

Đại tá Đỗ Hồng Duyên nhấn mạnh: “Sự đoàn kết, hiệp đồng chặt chẽ trong thế trận chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, tự lực cánh sinh, đoàn kết, hiệp đồng trong toàn tàu, trong biên đội, trong cụm chiến đấu, giữa lực lượng hải quân với phòng không và các đơn vị bạn, với Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các địa phương. Khả năng làm chủ vũ khí trang bị kỹ thuật hiện có của cán bộ, chiến sĩ trên tàu cũng như bối cảnh chiến đấu trên tàu… đã làm nên chiến thắng”.

Quán triệt thi đua trong toàn Vùng 2 Hải quân dịp phát động thi đua hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, Chuẩn đô đốc Nguyễn Văn Quán, Tư lệnh Vùng 2 Hải quân cho rằng: Nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo, thềm lục địa và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc trong tình hình mới đặt ra yêu cầu ngày càng cao và nhiều thách thức mới. Để làm tốt nhiệm vụ đó, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Vùng 2, cấp ủy, chỉ huy các cấp toàn Vùng 2 tiếp tục kế thừa xứng đáng truyền thống anh hùng của HQND Việt Nam, đặc biệt là 62 năm đánh thắng trận đầu, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao.“Cán bộ, chiến sĩ tập trung nâng cao chất lượng huấn luyện mọi mặt, rèn bản lĩnh chính trị vững vàng, quyết tâm bảo vệ vững chắc chủ quyền của Tổ quốc từ hướng biển. Mỗi tập thể, cá nhân luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, ra sức đồng lòng, đoàn kết, khắc phục mọi khó khăn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, góp phần xây dựng Đảng bộ trong sạch vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” - Chuẩn đô đốc Nguyễn Văn Quán khẳng định.

Đại tá Lê Thanh Bình, Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 171 nhìn nhận: Đảng ủy, chỉ huy và cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 171 quyết tâm kế thừa xứng đáng truyền thống anh hùng, truyền thống chiến thắng trận đầu, đoàn kết, viết tiếp chiến công, xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ”, người chiến sĩ Hải quân trong tình hình mới.

Chiến thắng trận đầu ngày 2 và 5-8-1964 mãi là chiến thắng của sức mạnh chính trị tinh thần toàn dân tộc, của ý chí quyết tâm chiến đấu, dám đánh, quyết đánh và biết đánh thắng giặc Mỹ xâm lược của quân - dân ta, trực tiếp là HQND Việt Nam anh hùng. Sự kiện này còn là biểu tượng của bản lĩnh, trí tuệ Việt Nam kiên cường, bất khuất, của dân tộc yêu hòa bình, độc lập, tự do, không bao giờ chịu khuất phục trước kẻ thù xâm lược; của lòng yêu nước, căm thù giặc và nghệ thuật quân sự Việt Nam được kế thừa, phát triển trong thời đại Hồ Chí Minh.

Nguyệt Hà