Bảo vệ người tiêu dùng chuyển mạnh từ xử lý sang phòng ngừa, cảnh báo

Đưa nhiệm vụ bảo vệ người tiêu dùng thành hành động cụ thể

Tại Hội nghị phổ biến và triển khai Kết luận số 207-KL/TW ngày 10/11/2025 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 30-CT/TW ngày 22/1/2019 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và trách nhiệm quản lý của Nhà nước đối với công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chiều 19/8, ông Trịnh Anh Tuấn, Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) đã làm rõ những yêu cầu, nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm đặt ra đối với công tác bảo vệ người tiêu dùng trong giai đoạn mới.

Theo ông Trịnh Anh Tuấn, hội nghị phản ánh đúng yêu cầu của Kết luận số 207-KL/TW: công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng không phải nhiệm vụ riêng của một cơ quan, một cấp hay một tổ chức, mà là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị, các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức xã hội, cộng đồng doanh nghiệp và chính người tiêu dùng.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung làm rõ những nội dung cốt lõi của Kết luận số 207-KL/TW; Kế hoạch số 22-KH/ĐUB ngày 5/12/2025 của Đảng ủy Bộ Công Thương; Nghị quyết số 87/NQ-CP ngày 5/4/2026 của Chính phủ và Quyết định số 1116/QĐ-BCT ngày 13/5/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Ông Trịnh Anh Tuấn, Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương).

Các báo cáo, tham luận đã làm rõ từ yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực thi hành pháp luật đến trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, đơn vị, địa phương và tổ chức xã hội trong công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Theo Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, từ chủ trương của Ban Bí thư tại Kết luận số 207-KL/TW đến Chương trình hành động của Chính phủ tại Nghị quyết số 87/NQ-CP, Kế hoạch số 22-KH/ĐUB của Đảng ủy Bộ Công Thương và Kế hoạch hành động của Bộ Công Thương tại Quyết định số 1116/QĐ-BCT đã hình thành một hệ thống nhiệm vụ tương đối đầy đủ, đồng bộ và có sự phân công rõ ràng.

"Vấn đề quan trọng nhất sau hội nghị là phải chuyển các chủ trương, nhiệm vụ, giải pháp thành hành động cụ thể, bảo đảm có đầu mối, có tiến độ, có sản phẩm, có nguồn lực và có trách nhiệm giải trình", ông Trịnh Anh Tuấn nhấn mạnh. 

Chuyển mạnh từ xử lý vụ việc sang phòng ngừa, cảnh báo

Để các chủ trương, nhiệm vụ thực sự đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến mạnh mẽ, tích cực và thực chất trong thời gian tới, ông Trịnh Anh Tuấn đề nghị các cơ quan, đơn vị tập trung thực hiện 8 nhóm nhiệm vụ.

Thứ nhất, tiếp tục quán triệt sâu sắc và xác định đúng vị trí của công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị trong ngành Công Thương phải xác định rõ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là nhiệm vụ chính trị, đồng thời là nhiệm vụ quản lý nhà nước thường xuyên, lâu dài, gắn trực tiếp với xây dựng thị trường lành mạnh, nâng cao chất lượng hàng hóa, dịch vụ, cải thiện môi trường kinh doanh và củng cố niềm tin của Nhân dân; đưa nhiệm vụ bảo vệ người tiêu dùng vào chương trình, kế hoạch công tác và gắn với đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Thứ hai, các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Công Thương phải khẩn trương rà soát toàn bộ nhiệm vụ được giao và cụ thể hóa thành kế hoạch triển khai.

Các đại biểu tham dự hội nghị.

Đối với nhiệm vụ giai đoạn 2026-2027 hoặc 2026-2028, theo ông Trịnh Anh Tuấn, cần xây dựng tiến độ theo từng năm và từng bước công việc, không để dồn nhiệm vụ vào cuối kỳ. Đối với các nhiệm vụ thực hiện hằng năm, cần đưa ngay vào chương trình công tác thường xuyên và bố trí nguồn lực phù hợp.

Thứ ba, tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế và tạo chuyển biến rõ nét trong thi hành pháp luật.

Trong quá trình rà soát, hoàn thiện pháp luật, cần đặc biệt chú trọng những lĩnh vực đang đặt ra nhiều vấn đề mới như thương mại điện tử, nền tảng số, giao dịch xuyên biên giới, bảo vệ dữ liệu cá nhân, truy xuất nguồn gốc, chất lượng sản phẩm, quảng cáo và các phương thức kinh doanh mới.

Song song với hoàn thiện pháp luật phải tạo chuyển biến mạnh trong thực thi; tăng cường kiểm tra, giám sát, cảnh báo, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng. 

Thứ tư, UBND và Sở Công Thương các tỉnh, thành phố chủ động cụ thể hóa nhiệm vụ tại địa phương.

Các địa phương cần căn cứ Nghị quyết số 87/NQ-CP và Quyết định số 1116/QĐ-BCT để rà soát, bổ sung hoặc xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với điều kiện của từng địa bàn; phân công rõ đầu mối, trách nhiệm giữa các cơ quan, đơn vị; phát triển các kênh tiếp nhận, xác minh, chuyển xử lý phản ánh; tổ chức hiệu quả Ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam và đẩy mạnh Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.

Thứ năm, phát huy mạnh mẽ hơn vai trò của Hội Bảo vệ người tiêu dùng và các tổ chức xã hội.

Theo ông Trịnh Anh Tuấn, các Hội có vai trò quan trọng trong tuyên truyền, tư vấn, tiếp nhận và hỗ trợ giải quyết khiếu nại; hòa giải; giám sát, phản biện xã hội và làm cầu nối giữa người tiêu dùng, doanh nghiệp với cơ quan quản lý nhà nước. Các cơ quan quản lý nhà nước cần tiếp tục tạo điều kiện để Hội thực hiện những nhiệm vụ phù hợp theo quy định pháp luật. 

Thứ sáu, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu và ứng dụng khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo.

Các cơ quan, đơn vị cần tích cực phối hợp xây dựng, kết nối và khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo vệ người tiêu dùng; phát triển hệ thống tư vấn, giải quyết khiếu nại, phản ánh dùng chung; ứng dụng công nghệ vào phân tích dữ liệu, nhận diện nguy cơ, cảnh báo sớm, truy xuất nguồn gốc và hỗ trợ người tiêu dùng.

Thứ bảy, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền, phổ biến và giáo dục kỹ năng cho người tiêu dùng.

Tuyên truyền phải đi vào những vấn đề người dân thực sự cần biết và cần sử dụng: cách nhận diện hàng giả, quảng cáo sai lệch, lừa đảo trực tuyến; kỹ năng giao dịch an toàn; bảo vệ dữ liệu cá nhân; cách lưu giữ chứng cứ, phản ánh, khiếu nại và yêu cầu giải quyết tranh chấp. Đồng thời tận dụng mạnh mẽ các nền tảng số và phương thức truyền thông hiện đại.

Thứ tám, bảo đảm nguồn lực, tăng cường kiểm tra, theo dõi và thực hiện nghiêm chế độ báo cáo.

Theo Quyết định số 1116/QĐ-BCT, trước ngày 15/11 hằng năm, các đơn vị gửi báo cáo kết quả thực hiện về Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia để tổng hợp; trước ngày 15/12 hằng năm, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia tổng hợp, báo cáo Bộ trưởng tình hình thực hiện Kế hoạch.

Ông Trịnh Anh Tuấn đề nghị các đơn vị đưa ngay các mốc này vào lịch công tác và hệ thống theo dõi nhiệm vụ hằng năm. Báo cáo phải phản ánh thực chất nhiệm vụ đã hoàn thành, sản phẩm tạo ra, khó khăn, nguyên nhân và giải pháp, tránh chỉ dừng lại ở việc liệt kê hoạt động.

Hội nghị là bước quan trọng đưa Kết luận số 207-KL/TW vào cuộc sống, thúc đẩy công tác bảo vệ người tiêu dùng chuyển từ bị động sang chủ động, từ xử lý sang phòng ngừa, cảnh báo; tăng phối hợp liên ngành và ứng dụng dữ liệu, công nghệ. Kết quả cuối cùng phải được người dân cảm nhận bằng một thị trường minh bạch hơn, hàng hóa và dịch vụ an toàn hơn, doanh nghiệp có trách nhiệm hơn, cơ chế phản ánh và giải quyết tranh chấp thuận tiện hơn, qua đó quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng được bảo vệ tốt hơn.

Đỗ Nga - Hán Hiển