Báo chí là cầu nối quan trọng giữa Quốc hội với cử tri và nhân dân

Sáng 27/6, tại Nhà Quốc hội, diễn ra Diễn đàn Báo chí và Nghị trường: Dòng chảy kiến tạo trong kỷ nguyên mới.

Diễn đàn được tổ chức dưới sự chỉ đạo của Ủy ban Văn hóa và Xã hội, Văn phòng Quốc hội và Hội Nhà báo Việt Nam, nhân kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2026), Quốc hội Khóa XVI bắt đầu nhiệm kỳ mới và tiếp nối các hoạt động kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026).

Diễn đàn gồm hai nội dung chính: "Tiếng nói Diên Hồng" với các tham luận, trao đổi chuyên sâu về mối quan hệ giữa báo chí và nghị trường; và "Truyền lửa - Sứ mệnh kiến tạo của người cầm bút trẻ", nơi sinh viên đối thoại trực tiếp với các nhà báo, chuyên gia, đại biểu Quốc hội và nguyên đại biểu Quốc hội giàu kinh nghiệm.

Nền tảng để Quốc hội và báo chí tiếp tục đồng hành trong kỷ nguyên mới

Phát biểu tại diễn đàn, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh, trải qua 101 năm, báo chí cách mạng Việt Nam luôn đồng hành với dân tộc, có nhiều đóng góp quan trọng trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Đảng và Nhà nước ta luôn dành sự quan tâm đặc biệt, khẳng định báo chí cách mạng Việt Nam là lực lượng tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa của Đảng; là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội và là diễn đàn tin cậy của nhân dân.

"Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dành nhiều thời gian gặp mặt các cơ quan báo chí, các thế hệ nhà báo. Đồng chí đã nhiều lần phát biểu và nhấn mạnh, trong hoạt động của Quốc hội, báo chí ngày càng khẳng định vai trò cầu nối mật thiết giữa cơ quan dân cử với cử tri và Nhân dân", Chủ nhiệm Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh (Ảnh: Hồ Long).

Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, cũng là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân. Mọi hoạt động của Quốc hội cần được thực hiện trên tinh thần công khai, minh bạch tới cử tri. Người dân cần được biết đầy đủ về những quyết sách quan trọng của đất nước để giám sát và đồng hành cùng Quốc hội trong quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật.

Ông Nguyễn Đắc Vinh khẳng định: Báo chí chính là kênh thông tin rất quan trọng, truyền tải đầy đủ, kịp thời các hoạt động của Quốc hội đến cử tri và nhân dân cả nước. Qua đó, giúp người dân theo dõi sát sao, nắm rõ các hoạt động của Quốc hội; góp phần nâng cao nhận thức và sự ủng hộ của nhân dân đối với các quyết sách của Quốc hội; đưa các luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sớm đi vào cuộc sống.

Báo chí cũng là cầu nối quan trọng giữa Quốc hội với cử tri và nhân dân; phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng, những vấn đề thực tiễn của đời sống xã hội, qua đó giúp đại biểu Quốc hội có thêm thông tin đa chiều để thực hiện tốt chức năng lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước...

Ông Lê Quốc Minh - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng biên tập báo Nhân Dân, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam (Ảnh: Hồ Long).

Phát biểu đề dẫn, ông Lê Quốc Minh - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng biên tập báo Nhân Dân, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam khẳng định: Diễn đàn không chỉ tạo nên một sự kiện có ý nghĩa về nghề nghiệp mà còn cho thấy tinh thần cùng nhau kiến tạo những không gian đối thoại giữa Quốc hội, báo chí và thế hệ trẻ.

Những năm gần đây chứng kiến nhiều đổi mới mạnh mẽ trong hoạt động của Quốc hội. Những phiên chất vấn ngày càng thẳng thắn hơn, các phiên thảo luận ngày càng công khai hơn, công tác xây dựng pháp luật ngày càng gắn với thực tiễn hơn.

Quang cảnh Diễn đàn (Ảnh: Media Quốc hội).

Cùng với đó, báo chí cũng đang thay đổi từng ngày dưới tác động của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo. Chúng ta đang sống trong một thời đại mà thông tin xuất hiện với tốc độ chưa từng có, nhưng càng có nhiều thông tin, xã hội càng cần những nguồn thông tin đáng tin cậy; càng nhiều tiếng nói, xã hội càng cần tiếng nói có trách nhiệm; và càng phát triển công nghệ, chúng ta càng cần giá trị cốt lõi của nghề báo là tính trung thực, tính nhân văn và trách nhiệm xã hội.

Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh cho rằng, trong bối cảnh ấy, quan trọng không chỉ là mối quan hệ giữa Quốc hội và báo chí mà còn là sự tin cậy lẫn nhau giữa các cơ quan dân cử và những người làm báo. Báo chí cần được tiếp cận thông tin nhanh hơn, đầy đủ hơn và minh bạch hơn.

Ngược lại, các cơ quan dân cử cần một nền báo chí chuyên nghiệp có trách nhiệm phản ánh trung thực, khách quan và mang tinh thần xây dựng. Niềm tin ấy chính là nền tảng để Quốc hội và báo chí tiếp tục đồng hành trong kỷ nguyên mới.

Chuyển từ người đưa tin đến người phân tích chính sách

Tham luận tại Diễn đàn, PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội cho rằng, báo chí nghị trường là cây cầu giữa Quốc hội và nhân dân. Mỗi kỳ họp Quốc hội, mỗi dự án luật, nghị quyết, phiên chất vấn đều liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến đời sống người dân.

Nếu không có báo chí, nhiều thảo luận chính sách có thể vẫn còn xa với công chúng. Báo chí nghị trường giúp chuyển hóa ngôn ngữ lập pháp thành ngôn ngữ đời sống, giúp công chúng không chỉ biết thông tin mà còn hiểu chính sách.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn tham luận tại Diễn đàn (Ảnh: Media Quốc hội).

Ở chiều ngược lại, báo chí cũng mang hơi thở đời sống xã hội vào nghị trường. Nhiều vấn đề được đại biểu Quốc hội nêu trong thảo luận, chất vấn, giám sát bắt nguồn từ phản ánh của báo chí. Dòng chảy hai chiều ấy làm cho Quốc hội gần dân hơn, chính sách sát đời sống hơn và hoạt động nghị trường có thêm chiều sâu thực tiễn.

Để phóng viên nghị trường thực sự chuyển từ người đưa tin đến người phân tích chính sách, không thể chỉ trông chờ vào nỗ lực cá nhân. Theo đại biểu Bùi Hoài Sơn, các cơ quan của Quốc hội, cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra cần chủ động hơn trong cung cấp thông tin, dữ liệu, tài liệu giải thích chính sách cho báo chí.

Các cơ quan báo chí cần coi mảng nghị trường là lĩnh vực chuyên sâu, đầu tư dài hạn cho đội ngũ phóng viên. Đại biểu Quốc hội cũng cần chủ động hơn trong việc giải thích chính sách với cử tri thông qua báo chí.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn khẳng định, trong dòng chảy kiến tạo, báo chí và nghị trường không đứng ở hai phía tách biệt. Nghị trường cần báo chí để lan tỏa chính sách, lắng nghe nhân dân và chịu sự giám sát của xã hội. Báo chí cần nghị trường để tiếp cận trung tâm của quá trình hoạch định chính sách, phản ánh những vấn đề lớn của quốc gia và khẳng định vai trò trong đời sống dân chủ.

PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh tham luận tại Diễn đàn (Ảnh: Media Quốc hội).

Trình bày tham luận với chủ đề: "Tiếng nói Diên Hồng: Từ nghị trường đến trang báo", PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh - nguyên Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, nguyên Đại biểu Quốc hội khóa X và XI cho rằng, nếu Quốc hội là nơi kết tinh ý chí, nguyện vọng của nhân dân thành luật pháp và chính sách thì báo chí chính là kênh truyền tải tinh thần, nội dung của luật pháp và chính sách đó đến với xã hội.

Đồng thời, báo chí cũng phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của các tầng lớp nhân dân trong quá trình tổ chức thực hiện pháp luật và các chính sách do Quốc hội ban hành. Nói cách khác, báo chí không chỉ đưa tin về nghị trường mà còn là một bộ phận quan trọng trong quá trình xây dựng, phát triển đất nước và thúc đẩy dân chủ trong đời sống xã hội.

Theo PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh, khi hoạt động của Quốc hội ngày càng công khai, minh bạch và gần dân hơn, báo chí sẽ có điều kiện thuận lợi để thực hiện tốt chức năng của mình. Ngược lại, khi báo chí phát huy tốt vai trò cầu nối, Quốc hội cũng sẽ tiếp nhận được nhiều hơn những phản hồi xác đáng từ thực tiễn cuộc sống. Đó chính là mối quan hệ tương hỗ cần tiếp tục được vun đắp và nâng tầm trong kỷ nguyên mới.

Hoàng Thị Bích