Bạn thân tỷ phú 'xúi' ông Trump mua Greenland

Tổng thống Mỹ Donald Trump đứng cạnh ông Ronald Lauder sau cuộc gặp tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Palm Beach, Florida, Mỹ, ngày 28/12/2016. Ảnh: Reuters.

Theo Guardian, hiện tại, ông Ronald Lauder đang thực hiện các thương vụ kinh doanh tại Greenland.

Ông John Bolton, Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ năm 2018, kể với Guardian: “Một hôm, ông Trump gọi tôi tới Phòng Bầu dục, ông ấy nói rằng một doanh nhân nổi tiếng vừa đề xuất với ông ấy về ý tưởng Mỹ mua lại Greenland”.

Chuyện này diễn ra từ nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông Trump. Ông Bolton khẳng định đề xuất gây sửng sốt này là do ông Ronald Lauder đưa ra với ông Trump. Ông Trump và ông Lauder đã quen biết nhau hơn 60 năm.

Ông Bolton sau đó đã trực tiếp trao đổi với ông Lauder về ý tưởng mua Greenland. Sau ý tưởng đề xuất của vị tỷ phú, Nhà Trắng bắt đầu nghiêm túc nghiên cứu các phương án nhằm gia tăng ảnh hưởng của Mỹ tại vùng lãnh thổ tự trị do Đan Mạch kiểm soát.

Theo ông Bolton, việc ông Trump khơi lại ý tưởng của ông Lauder trong nhiệm kỳ Tổng thống thứ hai phản ánh phần nào phong cách vận hành quyền lực của Tổng thống Mỹ. “Những thông tin, ý tưởng ông Trump nghe được từ vòng tròn quan hệ thân tín rất được ông ấy tin cậy”.

Theo thời gian, đề xuất này dần khơi dậy những tham vọng lớn đối với ông Trump. 8 năm sau, ông Trump không chỉ cân nhắc việc mua Greenland, thậm chí ông còn úp mở khả năng chiếm hòn đảo bằng vũ lực.

Tình bạn đi kèm lợi ích

Ông Lauder quen ông Trump từ thập niên 1960 khi cả hai theo học cùng một trường kinh doanh danh tiếng. Sau thời gian làm việc cho tập đoàn mỹ phẩm gia đình, ông Lauder từng có thời gian làm việc tại Lầu Năm Góc, dưới thời Tổng thống Mỹ Ronald Reagan.

Sau này, có giai đoạn, ông Lauder giữ chức đại sứ Mỹ tại Áo. Ông Lauder từng thất bại trong cuộc đua tranh cử thị trưởng New York năm 1989.

Khi ông Trump đắc cử Tổng thống Mỹ năm 2016, ông Lauder đã quyên tặng 100.000 USD cho quỹ vận động Trump Victory. Năm 2018, ông Lauder từng công khai ca ngợi ông Trump là “một người có trực giác và trí tuệ phi thường”.

Tỷ phú Ronald Lauder trong một cuộc phỏng vấn với New York Times hồi năm 2022. Ảnh: New York Times.

Cũng trong năm 2018, ông Lauder từng nói rằng ông đang hỗ trợ ông Trump giải quyết “những thách thức ngoại giao phức tạp nhất có thể tưởng tượng”. Dường như trong số này có việc gieo mầm ý tưởng mở rộng ảnh hưởng của Mỹ tại Greenland.

Năm sau, Wall Street Journal tiết lộ ông Trump thực sự quan tâm đến Greenland, điều này khiến giới lãnh đạo Đan Mạch phẫn nộ. Đáp lại, ông Trump đăng “ảnh chế” khắc họa tòa tháp Trump Tower màu vàng đứng sừng sững giữa một ngôi làng Greenland kèm dòng chú thích: “Tôi hứa sẽ không làm thế với Greenland!”.

Sự ám ảnh của ông Trump với Greenland đã kéo dài nhiều năm, với ông Lauder cũng vậy. Tháng 2/2025, ngay sau khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, ông Lauder đã lên tiếng bảo vệ Tổng thống Mỹ khi ông Trump công khai cân nhắc khả năng chiếm hòn đảo bằng biện pháp quân sự.

“Ý tưởng về Greenland của ông Trump chưa bao giờ là lố bịch, nó mang tính chiến lược”, Lauder chia sẻ với New York Post. Ông Lauder cho rằng dưới lớp băng dày của Greenland là “kho báu đất hiếm” rất thiết yếu cho trí tuệ nhân tạo, vũ khí tiên tiến và công nghệ hiện đại.

“Khi biến đổi khí hậu đang tiếp diễn, băng tan, các tuyến hàng hải mới dần hình thành, làm thay đổi tình hình thương mại và an ninh toàn cầu”, ông Lauder phân tích, nhấn mạnh rằng Greenland đang ở “tâm điểm cạnh tranh giữa các cường quốc”.

Ông kêu gọi Mỹ tìm kiếm “quan hệ đối tác chiến lược” với Greenland, đồng thời tiết lộ ông đã chủ động làm việc với giới kinh doanh và giới chức Greenland trong nhiều năm để phát triển các khoản đầu tư chiến lược tại đây.

Kể từ khi Lauder hướng sự chú ý của ông Trump tới Greenland hồi năm 2018, theo tiết lộ trong cuốn The Divider của các nhà báo Peter Baker và Susan Glasser, vị tỷ phú xuất thân từ hoạt động kinh doanh mỹ phẩm dường như đã rót lượng tiền lớn vào vùng lãnh thổ Bắc Cực này.

Giống nhiều nhân vật tỷ phú thân cận với các chính trị gia, các đề xuất của ông Lauder dường như luôn gắn chặt với lợi ích kinh doanh cá nhân. Khi ông Trump gia tăng các tuyên bố cứng rắn về việc kiểm soát Greenland, ông Lauder cũng đồng thời mở rộng các khoản đầu tư thương mại tại đây.

Hồ sơ doanh nghiệp Đan Mạch cho thấy một công ty có địa chỉ tại New York (Mỹ), danh tính các chủ sở hữu công ty không được công khai, đã mua cổ phần trong nhiều dự án tại Greenland trong những tháng gần đây.

Một trong các dự án là xuất khẩu nước suối “cao cấp” từ một hòn đảo ở vịnh Baffin. Khi báo chí Đan Mạch đưa tin Lauder là một trong các nhà đầu tư, một doanh nhân Greenland tham gia dự án nước suối “cao cấp” nhận định: “Lauder hiểu rất rõ và có khả năng tiếp cận thị trường xa xỉ phẩm”.

Nhóm nhà đầu tư đến từ New York này cũng được cho là đang tìm cách khai thác thủy điện từ hồ lớn nhất tại Greenland để phục vụ một nhà máy luyện nhôm.

Hiện chưa rõ việc Mỹ nỗ lực thâu tóm Greenland “bằng cách êm đềm, hoặc bằng cách khó khăn” sẽ tác động thế nào đến lợi ích kinh doanh của ông Lauder tại đây.

‘Bạn thân ông Trump’ hiện diện từ Greenland đến Ukraine

Ông Ronald Lauder với tư cách Chủ tịch Đại hội Do Thái Thế giới đến thăm trại tập trung Auschwitz II-Birkenau ở gần Oswiecim (Ba Lan), ngày 15/2/2019. Ảnh: Reuters.

Lauder từng có thời gian rạn nứt với ông Trump. Năm 2022, khi ông Trump tiếp đón nhà bình luận chính trị người Mỹ Nick Fuentes tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago, ông Lauder - Chủ tịch Đại hội Do Thái Thế giới - đã ngay lập tức lên án gay gắt Fuentes là “kẻ bài Do Thái”. Lauder từng nói: "Thật không thể tưởng tượng được lại có người đi giao lưu với Fuentes".

Tuy nhiên, sau khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, Lauder nhanh chóng nối lại hỗ trợ tài chính. Tháng 3/2025, ông quyên góp 5 triệu USD cho Maga Inc, tổ chức gây quỹ cho các phong trào của ông Trump. Tháng sau, Lauder được cho là tham dự một bữa tối đặc biệt có sự hiện diện của Tổng thống Trump, vé vào cửa của bữa tối này trị giá 1 triệu USD/người.

Cùng thời điểm đó, lợi ích kinh doanh của Lauder một lần nữa lại trùng khớp với chính sách của Mỹ tại Ukraine.

Một bức thư rò rỉ tháng 11/2023 từ lãnh đạo công ty khai khoáng TechMet gửi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy nêu đích danh Lauder là thành viên trong một nhóm liên danh đầu tư khai thác mỏ lithium tại Ukraine.

Lauder từng nói ông không trực tiếp thảo luận vấn đề khoáng sản Ukraine với ông Trump, nhưng đã “nêu vấn đề này với các bên liên quan tại Mỹ và Ukraine trong suốt nhiều năm”.

Vài tuần sau khoản đóng góp của ông Lauder cho Maga Inc hồi tháng 3/2025, Washington và Kyiv ký thỏa thuận khai thác khoáng sản. Không lâu sau đó, nhóm liên danh của Lauder được cho là đã giành được quyền khai thác mỏ lithium đầu tiên tại Ukraine dựa trên thỏa thuận này.

Công ty TechMet và ông Lauder hiện đều từ chối bình luận. Các đối tác kinh doanh của Lauder tại Greenland và Nhà Trắng hiện cũng chưa phản hồi liên hệ của Guardian.

Theo Guardian, sự xuất hiện của Lauder trong các dự án đầu tư từ Greenland cho tới Ukraine đang đặt ra câu hỏi: Liệu những người thân cận với Tổng thống Trump có đang làm giàu bằng đặc quyền?

An Hòa