'Thành phố lừa đảo' ở Campuchia hỗn loạn sau khi Trần Chí sa lưới

Chiến dịch trấn áp lừa đảo mạng của Campuchia khiến nhiều khu phức hợp, sòng bài ở Sihanoukville trống rỗng. Ảnh minh họa: Reuters.

Những cảnh tượng hỗn loạn tương tự đã diễn ra tại hàng loạt khu phức hợp bị nghi là trung tâm lừa đảo trên khắp Campuchia trong tuần này, khi chính phủ tuyên bố mở chiến dịch trấn áp ngành công nghiệp lừa đảo trực tuyến trị giá hàng tỷ USD.

Hàng trăm người vội vã kéo theo vali, màn hình máy tính, thú cưng và cả đồ đạc cá nhân, tháo chạy khỏi một trung tâm bị nghi là ổ nhóm lừa đảo công nghệ cao, ngay sau khi “ông trùm” lừa đảo bị truy nã gắt gao nhất Campuchia bị bắt giữ và trục xuất.

Lên tuk-tuk, xe Lexus SUV hay các xe khách du lịch, dòng người ồ ạt rời khỏi sòng bạc Amber Casino ở thành phố biển Sihanoukville - một trong những “điểm nóng” tai tiếng nhất của hoạt động phi pháp này.

“Giờ không còn nơi nào an toàn để làm việc nữa”, một người đàn ông Trung Quốc nói với AFP hôm 15/1.

Sihanoukville náo loạn

Những hình ảnh tương tự được ghi nhận tại nhiều khu phức hợp bị nghi là ổ lừa đảo khác trên khắp Campuchia, trong bối cảnh chính quyền tuyên bố mạnh tay trấn áp ngành công nghiệp ngầm mang lại lợi nhuận khổng lồ.

Tuy nhiên, người dân địa phương cho biết nhiều người làm việc trong các tòa nhà được bảo vệ nghiêm ngặt này đã rời đi từ vài ngày trước khi lực lượng chức năng xuất hiện. Một nhà phân tích gọi đây là “màn kịch chống tội phạm”.

Từ các trung tâm ở Đông Nam Á, những nhóm lừa đảo đã dụ dỗ người dùng Internet trên toàn cầu vào các mối quan hệ tình cảm giả mạo hoặc các khoản đầu tư tiền điện tử không có thật.

Ban đầu chủ yếu nhắm vào cộng đồng nói tiếng Trung, các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia sau đó mở rộng sang nhiều ngôn ngữ khác, chiếm đoạt hàng chục tỷ USD mỗi năm từ các nạn nhân trên toàn thế giới.

Các tội phạm lừa đảo trong một khu phức hợp ở Sihanoukville (Campuchia). Ảnh: Facebook/Preah Sihanouk Police.

Những kẻ trực tiếp thực hiện các vụ lừa đảo có người là tội phạm tự nguyện, nhưng cũng có không ít nạn nhân buôn người, bị giam giữ và ép làm việc dưới đe dọa bạo lực.

Các phóng viên AFP đã tới nhiều địa điểm bị nghi là trung tâm lừa đảo Internet ở Sihanoukville, sau vụ bắt giữ gây chấn động và dẫn độ sang Trung Quốc của Trần Chí - trùm lừa đảo bị quốc tế trừng phạt.

Rất ít người rời khỏi các sòng bạc, khách sạn và cơ sở liên quan chịu nói chuyện với AFP, và không ai chấp nhận tiết lộ danh tính vì lo ngại cho sự an toàn của bản thân.

“Một công ty Trung Quốc của chúng tôi vừa yêu cầu phải rời đi ngay lập tức”, một người đàn ông Bangladesh nói bên ngoài Amber Casino.

“Nhưng không sao cả, vẫn còn rất nhiều lời mời làm việc khác”, người này nói thêm.

Với dày đặc sòng bạc và các tòa nhà cao tầng dang dở, khu nghỉ dưỡng hào nhoáng Sihanoukville đã trở thành “ổ” lừa đảo mạng, nơi được cho là có hàng nghìn người tham gia vào thị trường ngầm từ các khu phức hợp kiên cố.

Chiến dịch truy quét diện rộng

Trước khi bị giới chức Mỹ truy tố năm ngoái - với cáo buộc tập đoàn Prince Group do ông điều hành là vỏ bọc cho một mạng lưới tội phạm mạng xuyên quốc gia - doanh nhân gốc Trung Quốc Trần Chí từng sở hữu nhiều khách sạn sòng bạc tại Sihanoukville.

Một báo cáo năm 2025 của Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) xác định 22 địa điểm lừa đảo tại riêng khu nghỉ dưỡng ven biển này, trong tổng số 53 điểm trên toàn Campuchia.

Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC) ước tính thiệt hại toàn cầu do lừa đảo trực tuyến gây ra lên tới 37 tỷ USD trong năm 2023, với ít nhất 100.000 người tham gia ngành này chỉ riêng tại Campuchia.

Dù vậy, chính phủ Campuchia khẳng định “thời kỳ vô pháp” đã chấm dứt. Thủ tướng Hun Manet cam kết trên Facebook sẽ “loại bỏ hoàn toàn mọi vấn đề liên quan đến tội phạm lừa đảo mạng”.

Ủy ban chống lừa đảo của Campuchia cho biết đã đột kích 118 địa điểm và bắt giữ khoảng 5.000 người trong vòng sáu tháng qua.

Sau khi Trần Chí bị trục xuất về Trung Quốc, chính quyền Campuchia cũng siết chặt với các đơn vị liên kết của Prince Group, ra lệnh thanh lý Prince Bank và đóng băng việc bán nhà tại một số dự án bất động sản cao cấp.

Lực lượng an ninh Trung Quốc áp giải ông trùm Trần Chí Video CCTV công bố cho thấy trùm Trần Chí ngày 7/1 được dẫn độ về Trung Quốc trên chuyến bay China Southern. Trên máy bay, ông bị xích tay chân, đội mũ đen, sau đó được áp giải xuống ôtô rời sân bay.

Trong những tháng gần đây, Trung Quốc cũng tăng cường truy quét ngành công nghiệp lừa đảo, bắt giữ Trần Chí cùng nhiều nhân vật chủ chốt khác trên khắp Đông Nam Á để đưa về xét xử trong nước.

Một tài xế tuk-tuk ở Sihanoukville cho AFP biết hàng trăm người Trung Quốc đã rời khỏi một khu phức hợp trong tuần này, trước khi cảnh sát tới nơi.

Ông Mark Taylor, cựu giám đốc một tổ chức phi chính phủ chống buôn người tại Campuchia, cho rằng việc “chuyển dịch trước” nguồn lực của các trung tâm lừa đảo - từ lao động, thiết bị cho tới quản lý - thường diễn ra ngay trước các chiến dịch truy quét.

Theo ông, đây dường như là kết quả của sự thông đồng, với chiến lược “hai mục tiêu”: vừa đánh bóng hình ảnh chống tội phạm của chính phủ, vừa giúp ngành lừa đảo duy trì khả năng tồn tại và thích nghi.

Amnesty cáo buộc chính quyền Campuchia đã “cố tình làm ngơ” trước các vi phạm nhân quyền của các băng nhóm tội phạm mạng, vốn thường dụ dỗ lao động bằng những lời hứa việc làm lương cao, rồi giam giữ trái phép.

Các phóng viên AFP cũng ghi nhận nhiều xe khách chở đầy người nói tiếng Quan Thoại rời Sihanoukville theo tuyến quốc lộ về thủ đô Phnom Penh.

Nhiều người nói họ “không biết” sẽ đi đâu hay kế hoạch tiếp theo là gì, nhưng tỏ rõ vẻ lo lắng khi dự đoán vòng vây của lực lượng chức năng đang siết chặt.

Bên ngoài Amber Casino, xách theo một túi xách hàng hiệu giả, người đàn ông Bangladesh hòa vào đám đông, nói ngắn gọn: “Giờ đây chỉ còn là chuyện sinh tồn”.

Phương Linh