Bài toán tối ưu hóa hạ tầng của chủ đầu tư khu công nghiệp

Khu công nghiệp Công nghệ cao Long Thành của Tập đoàn Amata đang hướng tới phát triển thành khu công nghiệp sinh thái. Ảnh: Vương Thế

Tại Đồng Nai, cùng với chủ trương phát triển KCN theo hướng xanh, bền vững, nhiều KCN trên địa bàn tỉnh cũng đã từng bước chuyển đổi, tích hợp và tối ưu hóa hệ sinh thái công nghiệp để phù hợp với nhu cầu của khách hàng.

Thay đổi để phù hợp với xu thế

Theo khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đối với các nhà đầu tư, tiêu chí quan trọng để lựa chọn địa điểm đặt nhà máy sản xuất là vị trí chiến lược và chất lượng hạ tầng. Các doanh nghiệp ưu tiên khu vực có khả năng kết nối nhanh với chuỗi cung ứng, hạ tầng đạt tiêu chuẩn quốc tế và đi kèm dịch vụ hỗ trợ chuyên nghiệp. Những vấn đề như: tiêu chuẩn xanh, tốc độ đưa dự án vào vận hành và tính linh hoạt của mô hình nhà xưởng ngày càng trở thành những yếu tố mang tính quyết định trong lựa chọn của nhà đầu tư.

Đối với Đồng Nai - địa phương trọng điểm về phát triển KCN và thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thì vấn đề chuẩn hóa, nâng chất phát triển hệ thống hạ tầng KCN, hướng đến KCN thông minh là điều tất yếu.

Theo ông Nguyễn Quốc Ấn, Phó Trưởng ban quản lý các KCN, khu kinh tế tỉnh Đồng Nai, để đột phá phát triển hạ tầng công nghiệp thông minh cần ưu tiên phát triển mạng viễn thông đồng bộ, triển khai mạng 5G phủ sóng toàn bộ các KCN, khu kinh tế. Đây là nền tảng cốt lõi để triển khai các ứng dụng internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (big data) trong việc giám sát môi trường trực tuyến, sử dụng năng lượng tiết kiệm và phát triển sản xuất bền vững.

Trong chuyển đổi sang mô hình KCN sinh thái và thông minh thì công nghệ số đóng vai trò là “bộ não” điều phối giúp quản lý chất thải, tái chế tài nguyên và kiểm soát phát thải theo thời gian thực. Đồng Nai khuyến khích các doanh nghiệp ứng dụng phần mềm quản trị doanh nghiệp (ERP), tự động hóa dây chuyền và đẩy mạnh thương mại điện tử, logistics thông minh.

Theo Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Kim Long, Đồng Nai đang thúc đẩy đầu tư hạ tầng xanh. Qua đó phát triển năng lượng tái tạo (điện mặt trời), hệ thống thu gom và xử lý nước thải tập trung; xây dựng hạ tầng logistics hiện đại, khu kho lạnh, trung tâm thương mại. Tỉnh sẽ ưu tiên các dự án công nghệ cao, công nghệ xanh, ít phát thải; chuyển đổi cơ cấu ngành nghề, nâng cao giá trị gia tăng; thúc đẩy kinh tế tuần hoàn thông qua các hoạt động cộng sinh công nghiệp và sản xuất sạch hơn; khuyến khích doanh nghiệp trao đổi phụ phẩm, năng lượng, nước thải; sử dụng chung dịch vụ môi trường, xử lý chất thải.

Doanh nghiệp vào cuộc đua tối ưu hóa hiệu quả hoạt động

Cùng với quy hoạch của địa phương, các đơn vị đầu tư hạ tầng công nghiệp trên địa bàn tỉnh đã có những bước chuyển mình nhằm tối ưu hóa hiệu quả hoạt động các KCN, tối ưu hóa hoạt động kinh doanh dịch vụ.

Công ty cổ phần Sonadezi Long Thành đang mở rộng quỹ đất và phát triển nhà xưởng tại Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh và Lâm Đồng. Trong đó quan tâm đến phân khúc nhà xưởng xây sẵn cho thuê, tích hợp các dịch vụ hậu cần hiện đại. Năm 2025, doanh nghiệp này đã khởi công cụm nhà xưởng giai đoạn 2 tại KCN Châu Đức (Thành phố Hồ Chí Minh) và giai đoạn 6 tại KCN Long Thành. Các dự án này cung cấp thêm hàng chục nhà xưởng tiêu chuẩn quốc tế theo mô hình “nhà xưởng may đo”, thiết kế theo nhu cầu riêng của từng khách hàng. Năm 2026, công ty sẽ khởi công thêm các cụm xưởng mới nhằm tăng thêm nguồn cung nhà xưởng, đón các dự án FDI gia tăng chuyển dịch vào Việt Nam và đẩy mạnh xây dựng hệ sinh thái tiện ích dịch vụ tại KCN như: trung tâm thương mại, showroom, dịch vụ y tế…

Đồng Nai ưu tiên thu hút các dự án có hàm lượng công nghệ cao, sản xuất thông minh và công nghiệp hỗ trợ; đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, hỗ trợ hình thành các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) ngay tại các KCN, gắn kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp với các viện nghiên cứu và trường đại học.

Đặc biệt, Đồng Nai chuẩn bị khởi công 3 KCN mới là Bàu Cạn - Tân Hiệp, Xuân Quế - Sông Nhạn và Long Đức 3 rộng hàng ngàn hécta. Đây được kỳ vọng tạo bước ngoặt mạnh mẽ trong thu hút nguồn vốn đầu tư chất lượng cao vào Đồng Nai. Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó tổng Giám đốc KN Holdings, chủ đầu tư hạ tầng 3 KCN nói trên, các KCN này sẽ phát triển theo mô hình KCN - đô thị - dịch vụ, đảm bảo hài hòa giữa sản xuất, sinh hoạt và dịch vụ - thương mại.

Không chỉ các doanh nghiệp phát triển tổng thể hạ tầng các KCN mà một số doanh nghiệp còn đi vào thị trường ngách với những dự án tiện ích. Tập đoàn KCN Việt Nam hiện có các dự án kho xưởng cho thuê tại KCN Nhơn Trạch 6 và KCN Hố Nai. Ông Hardy Diec, Giám đốc Điều hành của Tập đoàn KCN Việt Nam nhận định: Đồng Nai có vai trò là thủ phủ công nghiệp trọng điểm phía Nam. KCN Việt Nam đang phát triển các công trình xanh nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các khách hàng tối ưu hóa hiệu quả sử dụng năng lượng và tài nguyên, giảm phát thải, qua đó giúp tỉnh tiếp tục thu hút nguồn vốn FDI hiệu quả, chất lượng hơn.

Vương Thế