Bãi đỗ xe đô thị: Bài toán cần sớm được quan tâm

Xe ô tô đỗ dọc hai bên đường khiến lòng đường bị thu hẹp, tiềm ẩn nguy cơ ùn ứ giao thông, nhất là vào giờ cao điểm. Ảnh chụp tại đường Lê Quang Sung (Đà Nẵng). Ảnh: HUỲNH KÝ

Trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ vừa qua, áp lực giao thông nội thị Đà Nẵng gia tăng đáng kể. Trong nhiều ngày, các tuyến đường ra vào thành phố cũng như khu vực trung tâm thường xuyên xảy ra tình trạng ùn ứ, xe cộ di chuyển chậm.

Một số du khách đến từ Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, dù đã quen với cảnh kẹt xe tại các đô thị lớn, nhưng ở Đà Nẵng, việc đi lại vào giờ cao điểm đôi khi cũng khá khó khăn.

Tại các thành phố lớn, áp lực giao thông thường tăng mạnh vào giờ cao điểm do mật độ phương tiện lớn. Trong khi đó, tại Đà Nẵng, tình trạng ách tắc lại xuất hiện khá thường xuyên trên nhiều tuyến đường, đặc biệt là những tuyến đường nhỏ, dù lượng xe lưu thông không quá đông.

Trên đường Nguyễn Văn Linh, vào khung giờ tan tầm khoảng 17 giờ 30 phút, lưu lượng phương tiện tăng nhanh khiến việc di chuyển khá chật vật.

Dọc hai bên tuyến, nhiều ô tô đậu nối dài, chiếm một phần lòng đường, trong khi dòng xe máy và ô tô từ các hướng đổ ra cùng lúc. Chỉ cần một phương tiện dừng lại hoặc chuyển hướng đột ngột, cả đoạn đường dễ rơi vào cảnh di chuyển chậm, xe cộ dồn ứ kéo dài.

Anh Trần Minh Tuấn, một người dân thường xuyên đi làm qua tuyến đường này cho biết: “Gần như ngày nào vào giờ tan tầm đoạn này cũng đông đúc. Xe đậu hai bên khá nhiều nên lòng đường bị thu hẹp, chỉ cần thêm vài ô tô là mọi người phải nhích từng chút một. Ai cũng sốt ruột nhưng rất khó đi nhanh hơn”.

Dù không kéo dài như tình trạng kẹt xe thường thấy ở Hà Nội hay Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng những điểm nghẽn như vậy xảy ra khá thường xuyên tại Đà Nẵng, gây không ít bức xúc cho người dân.

Ông Hồ Công Ánh, cán bộ hưu trí sống trên đường Lê Quang Sung, cho biết: “Tuyến đường này khá nhỏ, nhưng hầu như ngày nào cũng có ô tô đậu dọc hai bên. Chỉ cần có thêm một xe ô tô đi vào là dễ xảy ra nghẽn. Mỗi lần đưa xe ra khỏi nhà, chúng tôi đều phải chờ khá lâu cho đường thông thoáng. Điều đó cho thấy vấn đề giao thông của thành phố đang rất cần được quan tâm, nhất là tình trạng đậu đỗ xe tràn lan khi chưa có đủ bãi xe”.

Ông Nguyễn Cửu Loan, Tổng Thư ký Hội Quy hoạch phát triển đô thị Đà Nẵng, cho rằng cần nhìn nhận rõ thực tế tổng lượng ô tô trên địa bàn thành phố không phải quá lớn, vì vậy tình trạng đang xảy ra không hẳn là kẹt xe theo nghĩa thông thường.

Thực chất, đây là hiện tượng nghẽn xe do việc bố trí đậu đỗ phương tiện trên các tuyến đường còn thiếu quy hoạch, dẫn đến tình trạng lộn xộn và chiếm dụng không gian lưu thông.

Nhiều khu vực có đường nhỏ hẹp nhưng lại có quá nhiều xe đậu đỗ hai bên. Chỉ cần có phương tiện di chuyển ngược chiều là dòng giao thông lập tức bị cản trở, gây tắc nghẽn cục bộ.

Vì vậy, theo ông Loan, bài toán giao thông của Đà Nẵng không chỉ nằm ở việc mở rộng đường sá hay điều tiết luồng tuyến, mà quan trọng hơn là cần xử lý dứt điểm tình trạng đậu đỗ xe trên lòng đường.

Thực tế, vấn đề này đã được thành phố đặt ra từ nhiều năm trước. “Đà Nẵng không phải là nơi có quá nhiều ô tô đến mức gây cản trở giao thông động. Ngược lại, chính lượng xe đậu đỗ trên các tuyến đường đã chiếm dụng không gian lưu thông, làm giảm năng lực giao thông tĩnh của thành phố. Thậm chí, vào những khung giờ thấp điểm, việc di chuyển của ô tô trong thành phố vẫn có thể gặp khó khăn”, ông Loan nhận định.

Nhận xét này cũng tương đồng với ý kiến của nhiều người dân khi cho rằng việc xử lý ách tắc giao thông ở Đà Nẵng cần bắt đầu từ việc tháo gỡ các “điểm nghẽn” do tình trạng đậu đỗ xe dày đặc trên các tuyến đường nội thị.

Thống kê cho thấy, Đà Nẵng mới chỉ có hơn 50 bãi đỗ xe ô tô công cộng được cấp phép hoạt động, đáp ứng chưa đến 10% nhu cầu đỗ xe trên địa bàn đô thị cũ.

Theo các chuyên gia tư vấn, tình trạng nghẽn xe tại Đà Nẵng phần lớn bắt nguồn từ việc các phương tiện ô tô di chuyển kém hiệu quả. Chỉ cần quan sát thực tế trên nhiều tuyến đường có thể dễ dàng nhận thấy điều này: hai bên đường thường xuyên có xe đậu thành hàng, trong khi các phương tiện lưu thông hai chiều chỉ cần tăng lên một chút là lập tức xảy ra tình trạng ùn ứ.

Để giải quyết vấn đề này, các nhà tư vấn đề xuất thành phố cần thay đổi tư duy quản lý giao thông gắn với phát triển bất động sản. Trong nhiều năm qua, việc phát triển các bãi đỗ xe công cộng gặp khó khăn chủ yếu do bài toán đầu tư hạ tầng. Khi chi phí đất đai và đầu tư dự án quá cao, nhiều doanh nghiệp không mặn mà tham gia.

Thực tế, một số dự án bãi đỗ xe thông minh tại Đà Nẵng rơi vào tình trạng thua lỗ, cho thấy những khó khăn trong mô hình đầu tư hiện nay.

Vì vậy, thành phố cần xem xét xác định quỹ đất dành cho bãi xe kết hợp công viên là đất công, tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư khai thác theo dự án và có chính sách miễn, giảm tiền thuê đất. Bên cạnh đó, có thể cân nhắc tận dụng các khu đất trống hoặc những dự án kém hiệu quả để bố trí xây dựng bãi đỗ xe.

Theo ông Nguyễn Cửu Loan, khi đã hình thành các bãi đỗ xe công cộng tại từng khu vực, chính quyền cơ sở cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn để người dân đưa phương tiện vào bãi giữ xe. Đồng thời, áp dụng mức xử phạt cao hơn đối với việc đậu đỗ xe trên lòng đường. Khi người dân dần chuyển sang gửi xe trong bãi, lượng xe tăng sẽ giúp giảm áp lực chi phí cho nhà đầu tư, từ đó phí gửi xe cũng có thể giảm theo quy luật cung - cầu.

Thành phố có thể nghiên cứu áp dụng cơ chế thu phí đậu đỗ theo các vành đai giao thông, kết hợp phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng.

Chẳng hạn, mức phí đậu xe tại khu vực trung tâm có thể cao hơn nhiều so với các khu vực ngoại vi. Khi đó, chủ phương tiện sẽ có xu hướng gửi xe ở khu vực vành đai và sử dụng phương tiện công cộng để di chuyển vào trung tâm.

Trong bối cảnh Đà Nẵng sau khi mở rộng địa bàn, nhu cầu đô thị hóa ngày càng gia tăng, việc nâng cao năng lực giao thông, đặc biệt là phát triển hệ thống bãi đỗ xe công cộng, trở thành yêu cầu cần thiết và không nên tiếp tục chậm trễ.

LÊ TRUNG - HUỲNH KÝ