Bài 3: Tiên phong trong chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo

Xây dựng hạ tầng số hiện đại, dữ liệu số đồng bộ

Để có thể đột phá trong lĩnh vực này, tỉnh Phú Thọ nhận định, trước tiên là hạ tầng CNTT trong các cơ quan hành chính nhà nước phải được quan tâm đầu tư; 100% cán bộ, công chức cấp tỉnh và 90% cấp xã được trang bị máy tính phục vụ công tác; 100% cơ quan, đơn vị có hệ thống mạng nội bộ kết nối Internet cáp quang tốc độ cao, được kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng đáp ứng được nhu cầu khai thác và sử dụng trong hoạt động cơ quan nhà nước.

Một trong những điểm sáng nổi bật là tốc độ phát triển nhanh của hạ tầng di động thế hệ mới. Toàn tỉnh hiện có 9.283 trạm BTS, trong đó có 868 trạm 5G. Mạng 5G đã được phủ sóng tới 100% trung tâm xã, phường và các khu công nghiệp, từng bước mở rộng ra các khu vực đông dân cư, khu vực sản xuất, kinh doanh trọng điểm; trên địa bàn tỉnh không còn thôn lõm sóng. Tỷ lệ phủ sóng 5G đạt khoảng 50%, tăng gấp 5 lần so với năm 2024, cho thấy bước phát triển đột phá trong hạ tầng viễn thông của tỉnh.

Hạ tầng di động phát triển, phủ sóng tới các xã vùng cao, trong đó có xã Pà Cò, tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ, Nhân dân sử dụng các ứng dụng số.

Song song với đó, mạng di động 3G, 4G tiếp tục được duy trì, nâng cấp với tỷ lệ phủ sóng đạt khoảng 98% diện tích toàn tỉnh, tạo nền tảng kết nối ổn định, liên tục, phục vụ hiệu quả các hoạt động chuyển đổi số trong mọi lĩnh vực.

Việc xây dựng, phát triển, làm giàu cơ sở dữ liệu của tỉnh được các cấp, các ngành quan tâm thực hiện. Về cơ sở dữ liệu dân cư đã hoàn thành thu nhận, làm sạch đối với trên 3,9 triệu dữ liệu trong hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Về cơ sở dữ liệu đất đai, tổng số thửa đất đã đồng bộ lên cơ sở dữ liệu quốc gia là 3.041.511 thửa đất, đạt tỷ lệ 100% so với tổng số thửa trong cơ sở dữ liệu địa phương.

Toàn tỉnh đã hoàn thành số hóa sổ hộ tịch, cấp 839 tài khoản người dùng phần mềm hộ tịch điện tử phục vụ số hóa, tra cứu dữ liệu số hóa cho công chức tư pháp xã, phường. Về cơ sở dữ liệu thuế, đã hoàn thành 100% chuẩn hóa thông tin mã số thuế cá nhân có sai khác thông tin với mã số định danh qua giai đoạn 1 và tiếp tục chuẩn hóa, cập nhật thông tin mã số thuế cá nhân có sai khác thông tin với mã số định danh giai đoạn 2. Số lượng hộ kinh doanh đã sử dụng hóa đơn điện tử có mã cơ quan thuế khởi tạo từ máy tính tiền đạt tỷ lệ 72,23%.

Hạ tầng số hiện đại, dữ liệu số đồng bộ là nền tảng vững chắc cho sự phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện của Phú Thọ trong nhiệm kỳ mới.

Phát triển kinh tế số và xã hội số

Chỉ với một chiếc điện thoại di động được kết nối mạng Internet, những đặc sản địa phương như: Cá kho sông Lô, thịt chua, gà ủ muối, tôm sông, bưởi Đoan Hùng... nhanh chóng được giới thiệu đến hàng nghìn khách hàng trong phiên bán hàng trực tuyến do Hội Nông dân và Công đoàn xã Đoan Hùng tổ chức.

Hay trước đó, qua 2 phiên phát sóng trực tiếp (livestream), Đoàn thanh niên xã Nật Sơn đã tiêu thụ được 2,7 tấn nhãn cho bà con nông dân trên địa bàn xã. Nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh đã từng bước chuyển đổi phương thức kinh doanh truyền thống sang môi trường số, mở rộng hoạt động bán hàng trên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội.

Hội Nông dân - Công đoàn xã Đoan Hùng tổ chức bán hàng trực tuyến các nông sản địa phương.

Cùng với phát triển thương mại điện tử, kinh tế số của Phú Thọ còn phát triển mạnh mẽ với gần 600 doanh nghiệp đang hoạt động trong các lĩnh vực như sản xuất linh kiện điện tử, phát triển phần mềm, cung cấp dịch vụ nội dung số và giải pháp công nghệ. Những doanh nghiệp tiêu biểu như: Công ty TNHH Partron Vina, Công ty TNHH Heasung Vina, Công ty TNHH Công Nghệ Namuga Phú Thọ, Công ty TNHH Điện tử BYD và Meiko Electronics...

Những doanh nghiệp này không chỉ tạo ra giá trị sản xuất lớn mà còn đóng vai trò dẫn dắt đổi mới công nghệ trong toàn tỉnh. Quy mô kinh tế số chiếm khoảng 22,71% GRDP, xếp thứ 3/34 tỉnh, thành cả nước. Các doanh nghiệp công nghệ thông tin đẩy mạnh sản xuất, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Đối với việc xây dựng Xã hội số, tỉnh đã cơ bản hoàn thành cấp căn cước công dân đối với công dân đủ điều kiện (trên 3,1 triệu người). Tổ chức cấp 2.565.124 tài khoản định danh điện tử. Triển khai cấp đổi thẻ đảng viên trên nền tảng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, định danh và xác thực điện tử cho 264.350 hồ sơ đảng viên đủ điều kiện.

Hiện nay, 60/60 cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh đã triển khai Bệnh án điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt; triển khai Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID. 100% cơ sở bán thuốc kết nối liên thông kê đơn thuốc điện tử với phần mềm Quản lý Dược quốc gia. Trong lĩnh vực giáo dục đã bước đầu hình thành Hệ sinh thái giáo dục thông minh dựa trên cơ sở dữ liệu của ngành, 100% trường phổ thông sử dụng hệ thống quản lý nhà trường, sổ điểm điện tử, nền tảng học trực tuyến, kho học liệu số.

Các địa phương đã ban hành và triển khai kế hoạch, chiến dịch “Đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người dân sử dụng kỹ năng số, dịch vụ số”; xây dựng và ban hành phương án, kịch bản hỗ trợ người dân yếu thế và xử lý tình huống thường gặp. Một số địa phương đã tích cực triển khai phong trào “Thanh niên chung tay phổ cập kỹ năng số” (xã Thanh Thủy, xã Vĩnh Chân), mô hình “Tuyên truyền Dịch vụ công trực tuyến lưu động” (xã Mường Hoa), mô hình “Ứng dụng chuyển đổi số VNEID trong phòng chống tội phạm trên địa bàn xã Thung Nai”.

Không chỉ hướng dẫn lưu động, một số địa phương đã thiết lập các điểm hỗ trợ cố định như mô hình “Điểm Dịch vụ công trực tuyến” được xây dựng tại các nhà văn hóa khu dân cư, xã Sơn Đông. Tại đây, các địa phương trang bị máy tính, mạng internet và phân công thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng trực tiếp hướng dẫn người dân thực hành kỹ năng số.

Trong quý I/2026, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính được duy trì hiệu quả, tỷ lệ hồ sơ được tiếp nhận và giải quyết trực tuyến đạt 91,79%; 100% Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã duy trì trạng thái “Xanh”, xếp 2/34 tỉnh, thành trong cả nước.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học và công nghệ

Hạ tầng số đồng bộ, hiện đại, kinh tế số và xã hội số phát triển mạnh mẽ là đòn bẩy quan trọng cho việc ứng dụng khoa học và công nghệ trong mọi mặt đời sống.

Mạnh dạn áp dụng công nghệ Smart Farm, sử dụng xơ dừa trộn với đá perlite và các chế phẩm hữu cơ sinh học, bảo đảm nguồn dinh dưỡng, ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm... Công ty TNHH Nông lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao Bình Xuyên (xã Bình Xuyên) đã thành công trong việc tiên phong đưa cây sâm Hàn Quốc về trồng tại Việt Nam. Hơn 10.000 gốc sâm Hàn Quốc được trồng thử nghiệm thành công đã minh chứng cho hướng đi đúng đắn của doanh nghiệp trong việc ứng dụng công nghệ mới tiên tiến vào sản xuất, giúp nâng cao chất lượng sản phẩm.

Công ty TNHH Nông lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao Bình Xuyên (xã Bình Xuyên) thành công trong việc trồng cây sâm Hàn Quốc tại Việt Nam.

Công ty TNHH Nông lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao Bình Xuyên chỉ là một trong số hàng nghìn doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã tích cực ứng dụng khoa học công nghệ vào hoạt động sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, mang lại hiệu quả thiết thực. Không chỉ ở các vùng thuận lợi, kinh tế phát triển như Bình Xuyên, ở các xã khu vực vùng cao như Vân Sơn, Đà Bắc... hoạt động ứng dụng khoa học công nghệ, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp cũng đang được triển khai mạnh mẽ.

Thực tế trên địa bàn tỉnh hiện nay cho thấy, không chỉ trong nông nghiệp, việc ứng dụng KH&CN đang được triển khai mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực, mở ra hướng đi mới với các mô hình sản xuất thông minh, ứng dụng công nghệ cao. Tỉnh đã triển khai 6 dự án chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, môi trường, vật liệu mới, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và cải thiện thu nhập cho người dân. Các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp cũng được triển khai mạnh mẽ.

Trong năm 2025, tỉnh đã hỗ trợ 10 doanh nghiệp nhỏ và vừa đổi mới công nghệ, 5 doanh nghiệp áp dụng hệ thống đo lường chất lượng và chuyển đổi số, với tổng kinh phí khoảng 4,9 tỷ đồng. Đồng thời, thông qua các hội nghị, hội thảo, tập huấn, hơn 1.200 lượt doanh nghiệp và tổ chức đã được tiếp cận thông tin, công nghệ mới. Toàn tỉnh hiện có 63 tổ chức khoa học và công nghệ; 10 trường đại học, cao đẳng; 20 viện, trung tâm nghiên cứu; 24 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, 6 doanh nghiệp công nghệ cao, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Đáng chú ý, hoạt động sở hữu trí tuệ ngày càng được quan tâm với 833 đơn đăng ký, 416 văn bằng bảo hộ được cấp, góp phần nâng cao giá trị thương hiệu sản phẩm địa phương, nhất là các sản phẩm chủ lực và OCOP.

Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) của Phú Thọ đạt 41,10 điểm, xếp thứ 15/34 tỉnh, thành phố trong cả nước. Công tác sở hữu trí tuệ được chú trọng, riêng năm 2025, tỉnh có 6 sáng chế và giải pháp hữu ích được cấp văn bằng bảo hộ.

Những kết quả này là minh chứng cho thấy những nỗ lực ngay từ đầu nhiệm kỳ của tỉnh Phú Thọ trong việc ứng dụng khoa học công nghệ; đẩy mạnh chuyển đổi số, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ chiều rộng sang chiều sâu, từ dựa vào tài nguyên sang dựa vào tri thức và công nghệ. Thủ tục hành chính được quan tâm tháo gỡ, nguồn nhân lực chất lượng cao đang được quan tâm thu hút, hạ tầng số đồng bộ, hiện đại đã sẵn sàng, Phú Thọ cần tập trung thực hiện hiệu quả đột phá về xây dựng kết cấu hạ tầng để hiện thực hóa mục tiêu tiến nhanh, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới.

Nội dung này sẽ được phản ánh trong bài viết cuối cùng của loạt bài với tiêu đề “Xây dựng hạ tầng đồng bộ, hiện đại”.

(Còn nữa)

Dương Liễu