Bài 3: Mọi thành quả đều hướng đến lợi ích thiết thực cho Nhân dân

Giữ “hồn cốt” Kinh Bắc trong nhịp phát triển hiện đại

Nhắc đến Bắc Ninh, nhiều người nghĩ ngay đến những làn điệu Quan họ mượt mà, những ngôi chùa cổ kính, những lễ hội truyền thống và một không gian văn hóa đặc sắc đã được bồi đắp qua nhiều thế kỷ. Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn là tài sản vô giá tạo nên bản sắc riêng của vùng đất Kinh Bắc. Trong bối cảnh đô thị hóa đang diễn ra nhanh chóng, câu chuyện bảo tồn văn hóa không còn đơn thuần là giữ lại những công trình cổ hay duy trì các lễ hội truyền thống. Thách thức lớn hơn là làm sao để các giá trị văn hóa tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại và trở thành một phần của động lực cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Bắc Ninh hiện là địa phương sở hữu mật độ di tích lịch sử, văn hóa thuộc nhóm cao nhất cả nước với hàng nghìn di tích, nhiều di sản được xếp hạng cấp quốc gia và quốc gia đặc biệt. Đặc biệt, Dân ca Quan họ Bắc Ninh đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, trở thành biểu tượng văn hóa không chỉ của địa phương mà còn của Việt Nam trên trường quốc tế.

Bắc Ninh chú trọng phát triển nhiều dự án nhà ở xã hội là “nơi an cư” cho người lao động tại các khu công nghiệp.

Những năm gần đây, cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, Bắc Ninh dành nhiều nguồn lực cho công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Hàng loạt công trình văn hóa, di tích lịch sử được tu bổ, tôn tạo. Các lễ hội truyền thống được phục dựng, tổ chức theo hướng vừa giữ gìn bản sắc vừa đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của người dân, du khách trong nước và bạn bè quốc tế.

Tuy nhiên, bảo tồn những giá trị di sản không đồng nghĩa với đóng khung di sản trong quá khứ. Muốn văn hóa thực sự trở thành nguồn lực phát triển thì cần đưa các giá trị truyền thống hòa nhập vào đời sống hiện đại, tạo ra những sản phẩm văn hóa, du lịch và dịch vụ mang bản sắc riêng của địa phương.

Đó cũng là hướng đi mà Bắc Ninh đang từng bước thực hiện, hiện thực hóa những giá trị di sản gắn với đời sống tinh thần của người dân cũng như du khách đến với Bắc Ninh. Từ các chương trình quảng bá Quan họ, phát triển du lịch văn hóa, xây dựng các không gian trải nghiệm di sản đến việc ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn và giới thiệu giá trị văn hóa, Bắc Ninh đang nỗ lực đưa văn hóa trở thành nguồn lực mềm cho động lực phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Không chỉ có những làn điệu Quan họ được UNESCO vinh danh vào năm 2009, Bắc Ninh còn nổi tiếng với nghề làm tranh dân gian Đông Hồ đã được UNESCO chính thức ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp vào cuối năm 2025. Đây là di sản văn hóa phi vật thể thứ 17 của Việt Nam được vinh danh ở tầm thế giới. Đây không chỉ là những giá trị văn hóa được ghi nhận mà còn là sự khẳng định nỗ lực bảo tồn dòng tranh mộc bản cổ truyền trước nguy cơ mai một… Hiểu rõ được những giá trị lịch sử, bản sắc văn hóa của địa phương, Bắc Ninh đang phát huy những giá trị di sản để những di sản không chỉ được bảo vệ mà còn được trao quyền và phát huy sức sống bền vững… góp phần không nhỏ vào nguồn lực phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa tại địa phương.

Bởi vậy, cùng với phát triển kinh tế, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống không chỉ là trách nhiệm mà còn là yêu cầu tất yếu để Bắc Ninh phát triển bền vững. Khi văn hóa trở thành nền tảng tinh thần của xã hội và là nguồn lực nội sinh cho phát triển, hành trình xây dựng đô thị hiện đại sẽ có thêm chiều sâu và bản sắc riêng biệt cho vùng đất Kinh Bắc…

Thành tựu phát triển kinh tế - xã hội phục vụ thiết thực cho đời sống Nhân dân

Trong nhiều năm qua, Bắc Ninh luôn nằm trong nhóm địa phương có tốc độ phát triển kinh tế cao của cả nước. Tuy nhiên, mục tiêu của địa phương không chỉ dừng lại ở việc tăng trưởng 2 con số về quy mô kinh tế mà còn hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân trên mọi lĩnh vực. Một trong những vấn đề được tỉnh Bắc Ninh quan tâm chú trọng là phát triển nhà ở xã hội và hạ tầng phục vụ người lao động. Là trung tâm công nghiệp lớn với hàng trăm nghìn công nhân đang làm việc tại các khu công nghiệp, Bắc Ninh đối mặt với áp lực lớn về nhu cầu nhà ở, dịch vụ y tế, giáo dục và các tiện ích xã hội.

Bắc Ninh với khát vọng xây dựng một đô thị văn minh, hiện đại, giàu bản sắc và đáng sống.

Những năm gần đây, địa phương đã triển khai nhiều dự án nhà ở xã hội, khu thiết chế công đoàn và các công trình phục vụ người lao động. Với mục tiêu không chỉ giải quyết nhu cầu chỗ ở mà còn tạo dựng môi trường sống ổn định, văn minh và an toàn cho lực lượng lao động - đây là nguồn lực quan trọng đối với sự phát triển của tỉnh Bắc Ninh.

Cùng với đó, tỉnh Bắc Ninh cũng chú trọng đầu tư cho hệ thống y tế và giáo dục. Các cơ sở khám, chữa bệnh tiếp tục được nâng cấp, mở rộng; mạng lưới trường học được đầu tư đồng bộ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển dân số và đô thị hóa. Đây là những yếu tố có tác động trực tiếp đến chất lượng sống và mức độ hài lòng của người dân.

Trong quá trình xây dựng đô thị hiện đại, chuyển đổi số cũng đang tạo ra những thay đổi đáng kể trong đời sống hằng ngày. Tỉnh Bắc Ninh đứng thứ nhất cả nước về kinh tế số (chiếm 46% GRDP). Từ các dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, hồ sơ sức khỏe điện tử đến các ứng dụng phục vụ người dân, công nghệ đang góp phần làm cho cuộc sống của người dân trở nên thuận tiện, dễ dàng hơn…

Bên cạnh đó, vấn đề bảo vệ môi trường phát triển bền vững cũng trở thành một trong những nội dung không thể tách rời của quá trình phát triển đô thị tỉnh Bắc Ninh. Khi công nghiệp tiếp tục mở rộng, áp lực đối với môi trường ngày càng lớn. Điều này đòi hỏi địa phương phải có các giải pháp kiểm soát ô nhiễm, phát triển công nghiệp xanh và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn…

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Thị Hương chia sẻ: “Đối với Bắc Ninh, mục tiêu xây dựng tỉnh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trên cơ sở toàn bộ địa giới hành chính hiện nay không chỉ hướng tới một dấu mốc phát triển mới. Quan trọng hơn, đó là quá trình kiến tạo một không gian đô thị xanh, thông minh và hiện đại, nơi phát triển kinh tế - xã hội đi đôi với nâng cao chất lượng sống của người dân.

Từ hạ tầng đô thị, dịch vụ công, giáo dục, y tế, việc làm đến môi trường sống, những thành quả của quá trình phát triển cần được chuyển hóa thành những giá trị thiết thực mà mỗi người dân có thể cảm nhận và thụ hưởng. Đặc biệt, trong hành trình đô thị hóa và hiện đại hóa, việc bảo tồn, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất Kinh Bắc cần được xác định là nền tảng cốt lõi, để Bắc Ninh không chỉ phát triển nhanh, hiện đại mà còn giữ được bản sắc riêng, trở thành một đô thị đáng sống và phát triển bền vững.

Việc thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương không chỉ là việc nâng cấp đơn vị hành chính đô thị, chuyển đổi mô hình quản trị mà còn là chiến lược tái cấu trúc không gian phát triển, hình thành cực tăng trưởng mới của cả vùng Đồng bằng sông Hồng và quốc gia”.

Quốc An – Huy Nguyễn