Bài 2: Những chuyến xe mang niềm tin trở về

Tổ công tác lưu động Công an tỉnh Cà Mau không quản ngại điều kiện đi lại khó khăn tìm đến nhà từng hộ dân thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ.

Trên xe là những bộ dụng cụ thu nhận sinh phẩm ADN, thiết bị xác thực thông tin… và một quyết tâm sắt đá: Không để bất kỳ thân nhân liệt sĩ nào vì tuổi cao, bệnh tật hay điều kiện đi lại khó khăn mà lỡ cơ hội tìm lại danh tính người thân đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc.

Đó là những chuyến đi không còi hú, không mệnh lệnh khẩn cấp, nhưng mang theo một sứ mệnh đặc biệt nhằm viết tiếp hành trình tri ân bằng khoa học và công nghệ.

Lặng thầm gõ cửa từng nhà

Qua quá trình rà soát, nắm tình hình từ cơ sở tại 39 xã, phường, Công an Cà Mau xác định toàn tỉnh có hơn 170 trường hợp là thân nhân liệt sĩ tuổi cao, sức yếu, bệnh tật hoặc gặp khó khăn trong đi lại cần được hỗ trợ thu nhận sinh phẩm ADN tại nhà.

Tổ công tác lưu động Công an tỉnh Cà Mau đến tận nhà ông Tạ Văn Cỏi, ở ấp Nhưng Miên, xã Phan Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau để thu nhận mẫu ADN.

Cũng vì lẽ đó, bên cạnh 3 điểm thu nhận cố định, Công an tỉnh Cà Mau đã thành lập các tổ công tác lưu động trực tiếp đến tận giường bệnh, đến tận nhà từng hộ gia đình của các thân nhân già yếu.

Tổ lưu động đến tận nhà thân nhân Liệt sĩ gặp khó khăn trong đi lại để thu nhận mẫu ADN tại xã Khánh Hưng, tỉnh Cà Mau.

Các tổ công tác lưu động được trang bị đầy đủ phương tiện, thiết bị thu nhận sinh phẩm, dụng cụ xác thực thông tin và hồ sơ liên quan. Trước mỗi chuyến đi, các thành viên mỗi tổ đều rà soát kỹ danh sách, tuyến đường, điều kiện sức khỏe của từng thân nhân để việc thu nhận được thực hiện nhanh chóng, chính xác và thuận lợi nhất.

Bà Nguyễn Thị Tốt, ngụ ấp Lung Tràm, xã Khánh Hưng (tỉnh Cà Mau) - thân nhân liệt sĩ Nguyễn Văn Hoa được tổ lưu động đến tận nhà thu nhận mẫu ADN.

Ngay trong ngày đầu ra quân, tổ công tác có mặt tại xã Khánh Hưng, địa phương có 17 trường hợp cần thu nhận mẫu ADN tại nhà. Con đường dẫn vào nhà bà Nguyễn Thị Tốt (ngụ ấp Lung Tràm) khá xa, phải qua phà và di chuyển trên những tuyến đường nông thôn gập ghềnh. Dù tuổi đã cao, sức khỏe yếu, bà Tốt - người em ruột còn lại của liệt sĩ Nguyễn Văn Hoa, vẫn không giấu nổi sự xúc động khi thấy cán bộ công an và nhân viên y tế mang toàn bộ thiết bị đến tận nơi.

Cán bộ Công an xã Vĩnh Lộc (tỉnh Cà Mau) cùng lực lượng an ninh, trật tự cơ sở hỗ trợ ông Lê Quang Hưng, ngụ ấp Vĩnh Thạnh, xã Vĩnh Lộc thu nhận mẫu ADN.

Chứng kiến hình ảnh lực lượng chức năng tận tình hướng dẫn mẹ mình từng thao tác, ông Võ Văn Đà (con ruột bà Tốt) xúc động chia sẻ: “Đường vào nhà rất khó nhưng các anh, chị vẫn không quản ngại đến tận nơi để thu mẫu, với mong muốn sớm tìm được hài cốt cậu tôi. Gia đình rất biết ơn sự quan tâm này”.

Công an xã Phan Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau đến tận nhà thu nhận mẫu ADN bà Tiết Thị Diệu, 99 tuổi, ngụ ấp Tân Ân, em ruột liệt sĩ Tiết Văn Hộ.

Len lỏi qua từng con rạch nông thôn thăm thẳm ở miệt rừng ngập mặn xã Phan Ngọc Hiển (tỉnh Cà Mau), một tổ công tác khác tìm đến căn nhà của ông Tạ Văn Cỏi, ở ấp Nhưng Miên. Đại diện gia đình là ông Tạ Viễn Phương xúc động cho hay, hơn nửa thế kỷ trôi qua kể từ ngày người thân hy sinh, gia đình ông vẫn chưa biết nơi an nghỉ của liệt sĩ. “Gia đình tôi đã tìm kiếm suốt hơn 50 năm nhưng vẫn chưa có kết quả. Hôm nay được lực lượng Công an đến tận nhà thu nhận mẫu sinh phẩm ADN, chúng tôi thêm hy vọng sẽ có ngày tìm được hài cốt người thân để đưa về quê nhà”, ông Phương bày tỏ.

Xoa dịu nỗi đau qua thời gian

Tại xã Vĩnh Lộc của tỉnh Cà Mau, một tổ công tác đã trực tiếp thu nhận mẫu ADN cho 9 trường hợp tại nhà. Ông Lê Quang Hưng (ngụ ấp Vĩnh Thạnh), do tuổi cao sức yếu lại mang nhiều bệnh trong người nên không thể di chuyển. Anh ruột ông là liệt sĩ Lê Quang Dễ đã hy sinh từ nhiều năm trước nhưng chưa xác định được nơi an nghỉ.

Khi cán bộ hoàn tất việc lấy mẫu, ông Hưng nắm chặt tay các thành viên trong đoàn với khóe mắt cay cay: “Mấy chục năm rồi gia đình vẫn mong tìm được anh tôi. Nay được các cán bộ đến tận nhà hỗ trợ, tôi chỉ mong những ngày cuối đời còn có thể đón anh về với gia đình, với tổ tiên”.

Quang cảnh buổi thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ tại Hội trường Phòng Cảnh sát cơ động, Công an tỉnh Cà Mau.

Chỉ trong ba ngày cao điểm (tính đến 20/7), các tổ công tác lưu động tại Cà Mau đã trực tiếp đến nhà thu nhận sinh phẩm cho hơn 170 trường hợp là thân nhân liệt sĩ già yếu, bệnh tật hoặc gặp khó khăn trong đi lại. Đối với mỗi cán bộ tham gia, đây không đơn thuần là công việc chuyên môn.

Lực lượng Công an cơ sở Cà Mau đến tận nhà thu thập thông tin thân nhân liệt sĩ, phục vụ thu nhận mẫu ADN vào tháng 3/2025.

Với họ, mỗi lần ghé thăm một ngôi nhà là một lần lắng nghe câu chuyện về những người con đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường; là ký ức chưa bao giờ nguôi ngoai; là những cuốn sổ cũ và những tấm ảnh đã phai màu vì thời gian. Đó còn là những cụ già đã ngoài 90 tuổi vẫn kiên trì chờ đợi, là gia đình có ba thế hệ cùng gìn giữ hồ sơ liệt sĩ với niềm tin một ngày nào đó sẽ biết được nơi yên nghỉ của người thân...

Theo chia sẻ của Thượng tá Trần Việt Cường, Phó Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Cà Mau, những chuyến đi, những cuộc gặp ấy càng thôi thúc các tổ công tác nỗ lực hơn trong từng chuyến đi, từng mẫu sinh phẩm được thu nhận. Đó cũng là lí do các tổ công tác lưu động xuất phát từ rất sớm với quyết tâm thu nhận đầy đủ mẫu ADN của tất cả các trường hợp theo kế hoạch.

Cất bốc hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính phục vụ giám định ADN tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau.

“Đối với những thân nhân không thể đi lại, chúng tôi trực tiếp đến tận nhà để hỗ trợ, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong hành trình tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ”, Thượng tá Trần Việt Cường khẳng định quyết tâm.

Ban chỉ đạo 515 tỉnh Cà Mau vận chuyển hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính phục vụ xét nghiệm ADN để trả lại tên cho các anh.

Hoàn thành thu nhận sinh phẩm ADN cho hàng nghìn thân nhân liệt sĩ nơi cực nam Tổ quốc là bước khởi đầu quan trọng để xây dựng cơ sở dữ liệu ADN, phục vụ đối sánh với mẫu hài cốt liệt sĩ được quy tập trên phạm vi cả nước. Quá trình này sẽ còn cần thêm thời gian và sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan chuyên môn.

Tuy nhiên, mỗi km đường đã qua, mỗi cánh cửa được gõ, mỗi mẫu ADN được lưu giữ hôm nay đều chứa đựng niềm hy vọng thiêng liêng của các gia đình liệt sĩ, góp phần xoa dịu nỗi đau của thân nhân sau nhiều thập kỷ đợi chờ...!

HỮU TÙNG-HỮU ĐỆ