Bài 1: Mở cửa hy vọng nửa thế kỷ

Công an tỉnh Cà Mau phối hợp Công ty Gene Viet thu mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính từ ngày 18-20/7/2026.

Chung tay với cả nước gỡ “nút thắt” thông tin, Cà Mau đang quyết liệt ra quân thực hiện đợt cao điểm thu nhận sinh phẩm ADN của thân nhân chưa xác định được danh tính. Quy trình giám định khoa học này còn là chiến dịch của nghĩa tình, mở ra cánh cửa hy vọng cho những gia đình mòn mỏi chờ đợi người thân sau hơn nửa thế kỷ chiến tranh lùi xa…

Mở lối tri ân bằng khoa học

Thực hiện chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau và Bộ Công an trong “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, từ 18/7/2026, Công an tỉnh Cà Mau đồng loạt ra quân, phối hợp cùng các đơn vị chức năng có liên quan triển khai thu nhận mẫu ADN của hơn 3.300 thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính trên phạm vi toàn tỉnh.

Thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính thu nhận mẫu ADN tại Hội trường Công an xã Cái Nước, tỉnh Cà Mau.

Đây được xem là nguồn dữ liệu vô cùng quan trọng nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ, tạo tiền đề giúp đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN hiện đại.

Theo Trung tá Lê Trung Nghĩa, Phó Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Cà Mau, để bảo đảm công tác thu nhận mẫu diễn ra đồng bộ, khoa học và thuận lợi nhất cho Nhân dân, Công an tỉnh đã thành lập 3 điểm thu nhận cố định. Các điểm này được đặt tại Hội trường Phòng Cảnh sát cơ động Công an tỉnh, Hội trường Công an xã Cái Nước và Hội trường Công an phường Giá Rai.

Thân nhân liệt sĩ đến thu nhận mẫu sinh phẩm ADN tại Hội trường phòng Cảnh sát cơ động Công an tỉnh Cà Mau.

Tại mỗi điểm thu nhận, lực lượng Công an Cà Mau bố trí đầy đủ cán bộ hướng dẫn, kiểm tra, đối chiếu thông tin, hoàn thiện hồ sơ và phối hợp đơn vị chuyên môn thực hiện lấy sinh phẩm ADN theo đúng quy trình chuẩn, bảo đảm tính chính xác và an toàn tuyệt đối.

Các khâu tiếp nhận thông tin, thu thập mẫu máu thân nhân liệt sĩ được thực hiện bài bản, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân vùng sông nước Cà Mau.

Cầm trên tay bộ hồ sơ của người anh trai là liệt sĩ, bà Khổng Thị Sáu (ngụ khóm 19, phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau) nghẹn ngào chia sẻ: “Anh tôi hy sinh ngoài chiến trường, dù gia đình đã nhiều lần tìm kiếm nhưng vẫn biệt vô âm tín. Nay tôi đã ngoài 80 tuổi, chỉ mong còn đủ sức khỏe để một lần được biết anh mình đang nằm ở đâu. Tôi hy vọng việc thu nhận mẫu ADN lần này sẽ giúp gia đình thực hiện được mong ước này”.

“Chung tay cùng cả nước thực hiện tốt “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, tỉnh Cà Mau đã thành lập Ban Chỉ đạo 515. Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh cũng thành lập Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời)”, đồng chí Ngô Vũ Thăng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Cà Mau cho biết.

Phía sau những bộ hồ sơ ngả màu

Tính đến hết ngày 20/7 vừa qua, tức chỉ sau ba ngày ra quân cao điểm, Công an tỉnh Cà Mau phối hợp các đơn vị chức năng có liên quan hoàn thành thu nhận sinh phẩm ADN của 2.029 thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Phía sau mỗi bộ hồ sơ được hoàn thiện, phía sau từng con số thống kê chính là sự khắc khoải, chờ đợi của biết bao gia đình qua hàng chục năm trời.

Ông Nguyễn Khánh Hồng, ngụ ấp 8, xã Khánh Bình (bìa trái) ký xác nhận hoàn thành thu mẫu ADN thân nhân của liệt sĩ chưa xác định hài cốt.

Có mặt từ sớm tại điểm thu nhận đặt Hội trường Công an xã Cái Nước (tỉnh Cà Mau) để lấy mẫu ADN nhằm tìm hai người anh là liệt sĩ, ông Nguyễn Khánh Hồng (ngụ ấp 8, xã Khánh Bình, tỉnh Cà Mau) xúc động nói: “Gia đình tôi mong lắm. Hy vọng chủ trương lần này của Đảng, Nhà nước, cùng sự chung sức của lực lượng Công an và các ngành sẽ giúp gia đình tôi tìm được hài cốt của các anh”.

Đông đảo thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính là người cao tuổi đến thu nhận mẫu ADN tại Hội trường Phòng Cảnh sát cơ động Công an tỉnh Cà Mau.

Những lời chia sẻ mộc mạc, chan chứa ông Hồng cũng chính là tâm tư chung của hàng nghìn gia đình liệt sĩ tại Cà Mau. Hàng nghìn mẫu sinh phẩm ADN được thu nhận chỉ sau 3 ngày ra quân trong đợt cao điểm không phải là công việc có thể hoàn thành trong ngày một ngày hai, mà đó là thành quả của cả một hành trình chuẩn bị bền bỉ, khoa học và đầy trách nhiệm của lực lượng Công an tỉnh Cà Mau và các đơn vị liên quan từ nhiều tháng trước đó.

Cán bộ Công an xã Đầm Dơi (tỉnh Cà Mau) cùng các đơn vị chức năng đến tận nhà thu mẫu sinh phẩm ADN cho 2 trường hợp thân nhân liệt sĩ khó khăn trong đi lại.

Ngay từ năm 2024, thực hiện chủ trương của Bộ Công an và chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau về việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN phục vụ công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Công an tỉnh Cà Mau đã chủ động rà soát, đối sánh thông tin, thu thập dữ liệu về các thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính trên phạm vi toàn tỉnh. Quá trình này đòi hỏi sự tỉ mỉ, cẩn trọng trong từng khâu rà soát, tra cứu hồ sơ để không bỏ sót bất kỳ trường hợp nào.

Tổ lưu động thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại xã Châu Thới, tỉnh Cà Mau.

Nói về công tác tham mưu và tổ chức thực hiện, Trung tá Lê Trung Nghĩa cho biết: “Đơn vị thường xuyên xuống tận nơi hướng dẫn, đôn đốc Công an các xã, phường hoàn thiện danh sách, cập nhật dữ liệu, đồng thời làm đầu mối phối hợp đơn vị xét nghiệm để thống nhất quy trình, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, phương tiện và trang thiết bị phục vụ thu nhận sinh phẩm”.

Chiến tranh đã lùi xa nhưng sự chờ đợi của những người ở lại vẫn vẹn nguyên và miệt mài trăn trở. Vì vậy, đợt thu nhận sinh phẩm đồng loạt lần này chính là bước đi đầu tiên, mở ra cánh cửa hy vọng cho những cuộc hội ngộ sau nửa thế kỷ chia ly.

Cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Cà Mau hỗ trợ thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính trong buổi thu nhận mẫu ADN.

“Trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, vùng đất cực Nam Tổ quốc đã diễn ra nhiều trận đánh ác liệt. Biết bao cán bộ, chiến sĩ, lực lượng vũ trang và Nhân dân đã anh dũng hy sinh nhưng vẫn còn nhiều phần mộ liệt sĩ chưa được tìm thấy hoặc chưa xác định được danh tính. Theo kế hoạch, từ tháng 6/2026 đến hết quý I/2027, tỉnh Cà Mau sẽ đồng loạt tiến hành lấy mẫu sinh phẩm phục vụ công tác giám định ADN đối với 3.382 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại 11 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh”, Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Giám đốc Công an tỉnh Cà Mau cho biết.

(còn tiếp...)

HỮU TÙNG-HỮU ĐỆ