Bài 1: Y tế cơ sở thành chỗ nương tựa tuổi già

Không gian sinh hoạt của người cao tuổi tại tại Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày của xã Quốc Oai, Hà Nội.

Những mái nhà chung ấm áp

Việc phối hợp với y tế cơ sở giúp người cao tuổi tại các địa phương có chỗ dựa yên tâm cả về thể chất và tinh thần, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe người cao tuổi khi già hóa dân số đang diễn biến nhanh theo tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW.

“Những ngày tháng vui vẻ này cùng các bạn già ở cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày khiến tôi như 'sống lại tuổi 20', đó là những lời tâm sự đầy xúc động của ông Nguyễn Thế Giang (88 tuổi, ở thôn Thạch Thán 4, xã Quốc Oai, Hà Nội) trong buổi tham gia sinh hoạt tại Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày của xã Quốc Oai.

Với ông Nguyễn Thế Giang, mỗi ngày đến với nơi đây là một ngày tràn đầy niềm vui và năng lượng. Cảm giác được gặp gỡ bạn bè, được quan tâm chăm sóc khiến ông như được sống thêm những ngày thật trọn vẹn.

“Kết quả của những ngày tham gia sinh hoạt tại đây, tôi đã sáng tác được 2 bài thơ như lời cảm ơn tới sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, địa phương và đặc biệt là đội ngũ cán bộ, nhân viên y tế của Trạm Y tế xã Quốc Oai đã dành nhiều tâm huyết xây dựng “mái nhà chung” ấm áp dành riêng cho người cao tuổi. Quỹ thời gian chỉ còn ít, nên được sống những ngày cuối đời vui vẻ, khỏe mạnh, được xã quan tâm tạo sân chơi cho các cụ già, chúng tôi rất xúc động”, ông Nguyễn Thế Giang tâm sự.

Cũng đến điểm trạm y tế tại địa phương để trải nghiệm các hoạt động tại chăm sóc người cao tuổi, bà Lê Thị Thảo (xã Quốc Oai, Hà Nội) chia sẻ: “Đến đây chúng tôi được nhân viên y tế hướng dẫn các bài tập, được hướng dẫn sinh hoạt, tập luyện, múa hát, làm sao cho dẻo dai, nâng cao sức khỏe cho chính mình; con cháu cũng yên tâm, phấn khởi”.

Mới đi vào khai trương hoạt động từ tháng 7 vừa qua, Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày xã Quốc Oai đã trở thành mái nhà chung, nơi người cao tuổi được quan tâm, chăm sóc sức khỏe và tham gia nhiều hoạt động bổ ích. Tại đây, các cụ được khám sức khỏe, tư vấn, luyện tập thể dục, giao lưu văn nghệ và chia sẻ những câu chuyện đời thường trong không khí đầm ấm, thân tình.

Bà Đinh Thị Thanh, Giám đốc Trạm Y tế xã Quốc Oai cho biết: “Theo tinh thần Nghị quyết 72, trong chăm sóc sức khỏe nhân dân, chúng tôi xác định lấy người cao tuổi làm trung tâm, y tế cơ sở làm nền tảng và các câu lạc bộ làm phương thức để kết nối với người cao tuổi. Với mô hình chăm sóc mới, trạm y tế xã phối hợp với các hội đoàn thể, các câu lạc bộ để xây dựng kế hoạch, chương trình hoạt động chi tiết hàng ngày. Đơn cử như Đoàn thanh niên hỗ trợ hướng dẫn người già về chuyển đổi số; xây dựng các câu lạc bộ khiêu vũ; câu lạc bộ nói tiếng Anh… Hội người cao tuổi tại đây cũng có các câu lạc bộ liên thế hệ, đây là những hoạt động phù hợp với những người cao tuổi tại địa phương”.

Tại phường Long Biên (Hà Nội), mới đây phường cũng đã triển khai mô hình "Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi"; với mục tiêu cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ phục hồi chức năng, tư vấn tâm lý, tổ chức hoạt động văn hóa tinh thần và kết nối cộng đồng cho người cao tuổi trên địa bàn.

Ông Nguyễn Khắc Thúy, Giám đốc Trạm Y tế phường Long Biên cho biết: Được lựa chọn là một trong những địa phương đầu tiên triển khai thí điểm mô hình mới. Khởi đầu vận hành mô hình, cơ sở đã từng bước hoàn thiện quy trình tiếp nhận, quản lý hồ sơ đối tượng, tổ chức các hoạt động chăm sóc và bước đầu đã nhận được sự quan tâm, hưởng ứng của người dân.

Hiện nay, Hà Nội đã bắt đầu triển khai mô hình "Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi" tại 4 xã, phường là Long Biên, Quốc Oai, Đống Đa, Việt Hưng, từng bước đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhân dân.

Theo đó, khác với các viện dưỡng lão hay trung tâm dưỡng lão truyền thống, mô hình này không tổ chức lưu trú dài hạn. Người cao tuổi đến cơ sở vào buổi sáng và trở về nhà vào cuối ngày. Trong thời gian tham gia, các cụ được theo dõi sức khỏe, tư vấn dinh dưỡng, nhắc nhở sử dụng thuốc, tham gia các hoạt động vận động thể chất phù hợp, giao lưu cộng đồng và chăm sóc sức khỏe tinh thần. Các cụ còn được phục vụ bữa trưa, nghỉ ngơi tại cơ sở và tham gia các hoạt động phục hồi chức năng, sinh hoạt tập thể phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Luyện tập dẻo dai, phòng bệnh từ sớm cho người cao tuổi.

Hướng tới tuổi già khỏe mạnh

Mô hình cơ sở chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ban ngày hướng đến mục tiêu kéo dài thời gian sống khỏe cho người cao tuổi ngay từ khi còn khỏe mạnh, thay vì chỉ tập trung điều trị khi bệnh tật đã xuất hiện hoặc trở nặng. Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra ngày càng nhanh, nhu cầu chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ngày càng lớn.

Theo số liệu của Bộ Y tế, hiện trung bình mỗi người cao tuổi mắc từ 3 - 7 bệnh mạn tính, chủ yếu là các bệnh không lây nhiễm như: Tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, xương khớp… Vì vậy, việc xây dựng mô hình chăm sóc sức khỏe ban ngày được đánh giá là giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam, giúp người cao tuổi được chăm sóc sức khỏe thường xuyên nhưng vẫn duy trì cuộc sống cùng gia đình.

Theo BS. Nguyễn Khắc Thúy, đối với các bệnh lý phổ biến ở người cao tuổi như tăng huyết áp, đái tháo đường hay bệnh cơ xương khớp, người tham gia được theo dõi sức khỏe định kỳ và hỗ trợ điều trị phù hợp. Tại đây, các dịch vụ khám chữa bệnh thuộc phạm vi thanh toán của bảo hiểm y tế vẫn được thực hiện theo đúng quy định. Bên cạnh đó, cơ sở cũng sẽ cung cấp thêm một số dịch vụ chăm sóc sức khỏe bổ trợ như các phương pháp điều trị y học cổ truyền như xoa bóp, bấm huyệt…

Không chỉ mang ý nghĩa chăm sóc sức khỏe, mô hình còn góp phần phát huy hiệu quả tài sản công. Một phần cơ sở vật chất công được giao cho ngành y tế quản lý đã được cải tạo, tận dụng làm nơi chăm sóc người cao tuổi, vừa tránh lãng phí vừa bổ sung thêm dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng.

Bài cuối: Mở rộng dịch vụ chăm sóc người già

Tạ Nguyên/Báo Tin tức và Dân tộc