Bác sĩ chỉ rõ cách chọn đạm chuẩn cho trẻ theo từng độ tuổi

Đạm whey có trong sữa mẹ rất cao. Ảnh: Shopify.

TS.BS Lưu Thị Mỹ Thục, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết protein là dưỡng chất thiết yếu đối với trẻ, tham gia xây dựng tế bào, cơ bắp, enzyme, hormone và kháng thể. Thiếu protein có thể khiến trẻ chậm tăng trưởng, suy dinh dưỡng và suy giảm miễn dịch. Tuy nhiên, bổ sung đạm thế nào cho đúng và đủ lại là câu chuyện nhiều phụ huynh chưa nắm rõ.

Trong sữa, protein chủ yếu gồm hai thành phần là whey và casein. Sữa mẹ có khoảng 60% whey và 40% casein, trong khi sữa bò có tỷ lệ casein cao hơn, khoảng 77-82%.

Theo bác sĩ Thục, whey có ưu điểm dễ tiêu hóa và hấp thu nhanh. Đặc biệt, thành phần này giàu leucine, một axit amin có vai trò kích thích quá trình tổng hợp protein. Nhờ đặc tính này, whey phù hợp với nhu cầu tăng trưởng nhanh của trẻ nhỏ trong những năm đầu đời.

Ngược lại, casein có đặc tính tạo khối đông trong dạ dày, khiến quá trình giải phóng axit amin diễn ra chậm hơn. Nhờ đó, casein giúp duy trì nguồn cung axit amin ổn định trong khoảng thời gian dài giữa các bữa ăn.

"Chế độ ăn của trẻ cần cả casein và whey. Tỷ lệ giữa hai loại đạm cần thay đổi phù hợp với từng giai đoạn phát triển", bác sĩ Thục nói.

Ở trẻ những năm đầu đời, tốc độ tăng trưởng nhanh nên nhu cầu tổng hợp protein cao. Do đó, sữa công thức được điều chỉnh theo hướng tăng tỷ lệ whey, đồng thời kiểm soát tổng lượng protein để phù hợp với khả năng tiêu hóa và chức năng gan, thận còn non yếu.

Bác sĩ Thục lưu ý hàm lượng protein cao không đồng nghĩa trẻ sẽ phát triển tốt hơn. Khi cung cấp quá nhiều đạm, cơ thể phải tăng chuyển hóa và đào thải các sản phẩm từ protein, làm tăng gánh nặng cho thận. Lượng protein dư thừa cũng có thể được chuyển thành chất béo dự trữ trong cơ thể và liên quan đến nguy cơ thừa cân, béo phì về sau.

Bên cạnh số lượng, chất lượng đạm mới là yếu tố quyết định. Thành phần axit amin, khả năng tiêu hóa và hấp thu sẽ quyết định mức độ cơ thể trẻ sử dụng được nguồn đạm đó hiệu quả đến đâu.

Để tránh nhầm lẫn cho cha mẹ, bác sĩ Thục cũng phân biệt đạm whey với đạm thủy phân. Đạm thủy phân là protein đã được enzyme cắt thành các chuỗi peptide nhỏ hơn nhằm giảm khả năng gây phản ứng dị ứng. Loại đạm này thường chỉ được sử dụng trong một số sản phẩm dành cho trẻ có dị ứng đạm sữa bò hoặc có nguy cơ dị ứng theo chỉ định chuyên môn của nhân viên y tế.

Nhấn mạnh về giải pháp dinh dưỡng, bác sĩ Thục cho biết sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng tiêu chuẩn vàng cho trẻ trong những tháng đầu đời. Với trẻ sử dụng sữa công thức, phụ huynh nên lựa chọn sản phẩm có lượng và chất lượng protein phù hợp với độ tuổi, thay vì chỉ chú ý đến con số hàm lượng đạm ghi trên bao bì.

Nguyễn Thuận