Bắc Phi trở thành 'điểm nóng' của biến đổi khí hậu, liên tiếp đối mặt với cháy rừng

Lính cứu hỏa dập đám cháy rừng tại El Hachimia, miền Bắc Algeria ngày 21/7/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Ông Khalil Mechri - quan chức thuộc lực lượng phòng vệ dân sự Tunisia - ngày 24/7 cho biết, phần lớn các đám cháy xảy ra từ ngày 20 - 22/7 đã được khống chế, song 2 vụ cháy lớn vẫn đang tiếp diễn.

Các vụ cháy không chỉ xảy ra ở rừng, mà còn lan sang những khu vực cây bụi, cây nông nghiệp và nhà dân. Các vụ cháy bùng phát cùng thời điểm Tunisia hứng chịu đợt nắng nóng đặc biệt nghiêm trọng. Theo Viện Khí tượng Quốc gia Tunisia, nhiệt độ trong ngày 21/7 dao động từ 40 - 49 độ C tùy khu vực, cao hơn mức trung bình nhiều năm từ 8 - 14 độ C.

Ông Mechri nhận định mùa Đông vừa qua (từ tháng 12/2025 - 3/2026) có lượng mưa cao bất thường, khiến thảm thực vật phát triển mạnh. Khi bước vào mùa Hè, lớp thực vật này khô héo dưới tác động của nắng nóng, tạo điều kiện thuận lợi để các đám cháy bùng phát và lan rộng.

Tổng cục Lâm nghiệp Tunisia ghi nhận trong giai đoạn từ ngày 1/5 - 23/7, khoảng 4.400 ha rừng ở nước này đã bị thiêu rụi, tăng mạnh so với 2.705 ha trong cùng kỳ năm ngoái.

Hiện lực lượng cứu hỏa vẫn đang nỗ lực khống chế 2 đám cháy lớn, trong đó có một vụ tại khu vực Sakiet Sidi Youssef, thuộc vùng Tây Bắc Tunisia.

Tunisia không phải là quốc gia Bắc Phi duy nhất phải đối mặt với các vụ cháy rừng trong mùa Hè năm nay. Những tuần gần đây, Algeria và Maroc cũng liên tiếp ghi nhận nhiều vụ cháy lớn trong bối cảnh nhiệt độ tăng cao và gió mạnh.

Tại Algeria, Bộ Nội vụ và Cơ quan Phòng vệ dân sự đã huy động hàng nghìn nhân viên cứu hỏa, cùng máy bay chuyên dụng và trực thăng để dập lửa tại nhiều tỉnh miền Bắc và vùng núi. Chính phủ Algeria nhiều lần ban hành cảnh báo nắng nóng, với mức nhiệt tại một số địa phương ven Địa Trung Hải và khu vực nội địa vượt 45 - 47 độ C. Giới chức sở tại xác nhận phần lớn các vụ cháy xuất phát từ điều kiện thời tiết cực đoan, song không loại trừ nguyên nhân do bất cẩn hoặc hành vi cố ý.

Trong khi đó, Maroc cũng chứng kiến nhiều đám cháy tại các khu vực rừng thuộc miền Bắc như các tỉnh Chefchaouen, Taza, Larache và Tetouan, buộc lực lượng chức năng phải triển khai máy bay Canadair, trực thăng và hàng nghìn nhân viên cứu hỏa để khống chế. Chính phủ Maroc đã tăng cường hệ thống cảnh báo sớm và giám sát bằng vệ tinh nhằm phát hiện sớm các điểm cháy, đồng thời ban hành cảnh báo nguy cơ cháy rừng ở mức rất cao tại nhiều địa phương trong mùa Hè.

Theo các chuyên gia khí hậu, khu vực Bắc Phi đang trở thành một trong những “điểm nóng” của biến đổi khí hậu, với các đợt nắng nóng kéo dài, hạn hán và thời tiết cực đoan ngày càng thường xuyên. Những yếu tố này làm gia tăng đáng kể nguy cơ cháy rừng và gây áp lực lớn đối với công tác ứng phó thiên tai cũng như bảo vệ tài nguyên rừng trong khu vực.

Mạnh Hùng (TTXVN)