Bắc Ninh: Tiếp sức cho phụ nữ phát triển hợp tác xã

Nhiều mô hình triển vọng

Thành lập năm 2023, Hợp tác xã Du lịch cộng đồng người Dao Bản Mậu (xã Tây Yên Tử) do chị Triệu Thị Hoa làm Giám đốc hiện có 9 thành viên chính thức và gần 100 thành viên liên kết, chủ yếu là người Dao địa phương. Mô hình hướng tới phát triển sinh kế bền vững gắn với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Trên cơ sở các chương trình hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng tại Tây Yên Tử, Hợp tác xã khai thác các giá trị văn hóa bản địa để phát triển sản phẩm du lịch như: Trải nghiệm nghề thêu thổ cẩm, mặc trang phục truyền thống, tham gia sinh hoạt văn hóa, thưởng thức ẩm thực địa phương và sử dụng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe bằng dược liệu, tắm lá thuốc, xông hơi theo phương thức bản địa của người Dao.

Chị Triệu Thị Hoa (giữa) cùng các thành viên trong Hợp tác xã chia sẻ về những dược liệu quý của người Dao.

Đến nay, Hợp tác xã không chỉ tạo sinh kế cho người dân mà còn là nơi để nhiều chị em cùng nhau học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất. Từ đó, nhiều hội viên đã biết tận dụng nghề thêu truyền thống, hay cây thuốc nam trong vườn để tạo ra các sản phẩm có giá trị về kinh tế, góp phần nâng cao đời sống gia đình. Song, theo chị Triệu Thị Hoa, hoạt động của Hợp tác xã còn gặp nhiều khó khăn. Trong đó, nổi bật là năng lực quảng bá du lịch của các thành viên hạn chế, việc liên kết với các doanh nghiệp lữ hành chưa hiệu quả. Hợp tác xã vẫn phải loay hoay tìm đầu ra ổn định cho các sản phẩm du lịch cũng như các sản vật địa phương.

Nhờ triển khai hiệu quả các giải pháp, đến nay Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh đã hỗ trợ thành lập và duy trì hoạt động 144 hợp tác xã/tổ hợp tác/tổ liên kết do phụ nữ tham gia quản lý. Nhiều hợp tác xã đã từng bước phát triển ổn định, tạo việc làm thường xuyên, nâng cao thu nhập cho lao động nữ và đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế địa phương.

Với định hướng phát triển nông nghiệp sạch, Hợp tác xã Trồng nấm và rau sạch Tâm Bình, tại thôn Hoài Uyên (xã Liên Bão) của chị Trần Thị Bình tập trung sản xuất các loại nấm ăn và nấm dược liệu theo quy trình an toàn, bảo đảm chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường. Các sản phẩm của Hợp tác xã hiện được cung cấp rộng rãi trong toàn tỉnh với sản lượng khoảng 500 - 700 kg nấm thương phẩm/tháng. Mô hình mang lại hiệu quả kinh tế ổn định, tạo việc làm thường xuyên cho 5-7 lao động với mức thu nhập bình quân khoảng 7-8 triệu đồng/người/tháng.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Hợp tác xã còn một số khó khăn, trong đó đáng chú ý là diện tích mặt bằng sản xuất hạn chế, khó mở rộng, ảnh hưởng đến quy mô hoạt động và khả năng nâng cao sản lượng. Chị Trần Thị Bình mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của địa phương và các đơn vị liên quan, nhất là về mặt bằng sản xuất và ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý, điều hành Hợp tác xã. Qua đó, từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, mở rộng thị trường và tạo nền tảng cho Hợp tác xã phát triển ổn định, bền vững trong thời gian tới.

Cần nhiều giải pháp hỗ trợ

Thời gian qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh đã đẩy mạnh thực hiện Đề án 01. Tăng cường tuyên truyền, tư vấn thành lập hợp tác xã/tổ hợp tác; đào tạo, bồi dưỡng, tư vấn nâng cao kiến thức, kỹ năng quản lý, điều hành hợp tác xã, doanh nghiệp do phụ nữ tham gia quản lý, làm chủ; kết nối với ngành chức năng nhằm tạo điều kiện cho hợp tác xã do phụ nữ làm chủ tham gia hoạt động trưng bày, quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị sản phẩm. Từ đó, tạo cơ hội để các hợp tác xã hoạt động hiệu quả. Đặc biệt, nhiều sản phẩm của các hợp tác xã đạt tiêu chuẩn OCOP, từng bước xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị sản phẩm.

Mô hình sản xuất của hội viên phụ nữ xã Tiên Lục tạo việc làm cho nhiều lao động nữ.

Bên cạnh những kết quả đạt được, các hợp tác xã do phụ nữ quản lý vẫn gặp không ít khó khăn. Phần lớn các mô hình có quy mô sản xuất nhỏ, nguồn lực tài chính còn hạn chế nên thiếu vốn đầu tư mở rộng sản xuất. Năng lực quản trị, điều hành của một số cán bộ quản lý hợp tác xã chưa đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số còn chưa đồng đều; hoạt động xây dựng thương hiệu, quảng bá và mở rộng thị trường tiêu thụ vẫn gặp nhiều trở ngại, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

Theo bà Vũ Thị An, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh: Hội tiếp tục đồng hành cùng các hợp tác xã thông qua đào tạo nâng cao năng lực quản trị, hỗ trợ tiếp cận vốn ưu đãi, xây dựng tem truy xuất nguồn gốc, quảng bá sản phẩm OCOP và kết nối tiêu thụ trên môi trường số; tăng cường liên kết chuyển giao khoa học, công nghệ và xúc tiến thương mại. Hội đẩy mạnh chuyển đổi số với các hoạt động đào tạo kỹ năng số; ứng dụng phần mềm quản lý, thanh toán điện tử, bán hàng trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội; hỗ trợ truy xuất nguồn gốc, quảng bá sản phẩm OCOP và kết nối tiêu thụ trên môi trường số. Nhân rộng các mô hình hợp tác xã hiệu quả và khuyến khích phụ nữ khởi nghiệp từ kinh tế tập thể, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập, vì mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Nguyễn Hoa