Bắc Ninh thông qua chủ trương thành lập thành phố trực thuộc Trung ương

Toàn cảnh Kỳ họp. Ảnh: Thái Hùng - TTXVN

Tại Kỳ họp thứ sáu, Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Ninh khóa XX, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra ngày 15-16/7 đã thông qua Nghị quyết tán thành chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương và Nghị quyết tán thành chủ trương thành lập 12 phường trực thuộc tỉnh Bắc Ninh.

Thông qua chủ trương Trình bày Tờ trình xin chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương và xin ý kiến vào Đề án thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương tại Kỳ họp thứ sáu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh cho biết: Thành lập thành phố Bắc Ninh xuất phát từ yêu cầu thực tiễn phát triển và nhu cầu cần thiết chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Tính đến ngày 31/12/2025, tỉnh Bắc Ninh có diện tích tự nhiên là 4.713,75km², dân số 3.989.623 người; quy mô kinh tế đứng thứ 5 cả nước và thứ 3 vùng Đồng bằng sông Hồng; tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,27%, đứng thứ 5 cả nước, đứng thứ 4 vùng Đồng bằng sông Hồng, thu hút FDI đứng thứ 2 cả nước và là 1 trong 6 tỉnh, thành phố đạt mức tăng trưởng hai con số năm 2025; thu ngân sách trên 123.604,21 tỷ đồng, GRDP bình quân đầu người đạt 5.852 USD. Với cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh theo hướng dịch vụ - thương mại - du lịch, mức độ đô thị hóa cao và liên kết vùng sâu rộng, Bắc Ninh đang phát triển theo hướng đô thị thông minh, xanh, hiện đại, phát triển bền vững, có sức cạnh tranh quốc tế, hội nhập sâu rộng với khu vực và thế giới dựa trên nền tảng công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ hiện đại, logistics gắn với sân bay Gia Bình, hạ tầng đồng bộ, đô thị thông minh, văn hóa Kinh Bắc đặc sắc, bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế xanh, đảm bảo quốc phòng an ninh vững chắc.

Tuy nhiên, mô hình tổ chức chính quyền là tỉnh (là đơn vị hành chính nông thôn) hiện nay không còn phù hợp và đang bộc lộ những hạn chế. Việc thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương là bước chuyển đổi từ mô hình chính quyền nông thôn sang chính quyền đô thị. Theo đó, chính quyền đô thị Bắc Ninh sẽ tập trung vào quản trị đô thị hiện đại (thay vì quản lý hành chính); tăng cường tự chủ và phân cấp mạnh cho chính quyền địa phương cấp xã trong quyết định các dự án đầu tư công, ngân sách và quy hoạch; thực nghiệm các mô hình quản trị và phát triển mới, từ chính quyền số, đô thị thông minh đến các nền tảng dịch vụ công. Mục tiêu nhằm đưa Bắc Ninh trở thành hình mẫu chuyển đổi phát triển ở tầm quốc gia, trở thành trung tâm có khả năng dẫn dắt, kết nối, lan tỏa và là mắt xích quan trọng trong cấu trúc phát triển mới của đất nước.

Việc thành lập thành phố Bắc Ninh sẽ tạo ra động lực phát triển mới, góp phần hình thành cực tăng trưởng mạnh của quốc gia, thúc đẩy liên kết vùng và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực. Để đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới, giai đoạn tái cấu trúc không gian kinh tế, Bắc Ninh không chỉ là một tỉnh phát triển năng động mà phải tham gia sâu hơn vào việc định hình các cơ chế liên kết, phân bổ nguồn lực, điều phối phát triển giữa các địa phương trong vùng và được xác định như một điểm tựa chiến lược trong phát triển của đất nước. Cùng với đó, thành lập thành phố Bắc Ninh nhằm cụ thể hóa quan điểm, định hướng, mục tiêu của Đảng, quy định của Nhà nước về phát triển đô thị và các quy hoạch, kế hoạch, chương trình phát triển đô thị tỉnh Bắc Ninh. UBND tỉnh Bắc Ninh xây dựng phương án thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở nguyên trạng toàn bộ địa giới hành chính tỉnh Bắc Ninh. Sau khi thành lập thành phố Bắc Ninh có 4.713,75 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 3.989.623 người; có 99 đơn vị hành chính cấp xã, gồm: 45 phường và 54 xã. Tại thời điểm này, tỉnh Bắc Ninh đã đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15; đáp ứng các tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định tại Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính. Cùng với đó, các đại biểu thông qua nghị quyết tán thành chủ trương thành lập 12 phường trực thuộc tỉnh Bắc Ninh, gồm: Lục Nam, Lạng Giang, Kép, Bố Hạ, Hiệp Hòa, Yên Phong, Tiên Du, Gia Bình, Lương Tài, Nhân Thắng, Phù Lãng, Chi Lăng. Khởi đầu của giai đoạn phát triển mới Tại kỳ họp, Chủ tịch HĐND tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Việt Oanh khẳng định: Thông qua Nghị quyết tán thành chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương và Nghị quyết tán thành chủ trương thành lập 12 phường trực thuộc tỉnh Bắc Ninh tạo nền tảng để Bắc Ninh sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương là nhiệm vụ cấp thiết, đặc biệt quan trọng, Chủ tịch HĐND tỉnh đề nghị các cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị khẩn trương đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hồ sơ Đề án để trình cấp có thẩm quyền theo quy định. Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn nhấn mạnh: Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương là dấu mốc quan trọng, nhưng không phải là đích đến mà là điểm khởi đầu của một giai đoạn phát triển mới. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân. Sau khi được công nhận, tỉnh tập trung hoàn thiện hệ thống hạ tầng chiến lược; phát triển các động lực mới như khu thương mại tự do, khu kinh tế chuyên biệt, các khu công nghệ số tập trung, khu công nghiệp, logistics, dịch vụ chất lượng cao; thu hút các tập đoàn công nghệ lớn, các trung tâm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, nâng cao chất lượng quy hoạch và quản lý đô thị; phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông, hạ tầng văn hóa - xã hội, cây xanh và môi trường; xây dựng chính quyền đô thị hiện đại, quản trị bằng dữ liệu số; xây dựng Bắc Ninh trở thành đô thị xanh, thông minh, văn minh và đáng sống. Trước đó, ngày 20/6/2026 Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 52 – KL/TW thống nhất chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh Bắc Ninh; đồng thời giao Tỉnh ủy Bắc Ninh phối hợp Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan tiếp thu ý kiến Bộ Chính trị, ý kiến hợp lý của các cơ quan để bổ sung, hoàn thiện Đề án trình Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện những nội dung còn thiếu, hoàn thiện hồ sơ công nhận đô thị loại I, trình Trung ương xem xét, quyết định (trường hợp đầy đủ hồ sơ trình Hội nghị Trung ương 3). Bộ Chính trị yêu cầu tập trung phát triển thành phố Bắc Ninh là hình mẫu về thành phố xanh, thông minh, hiện đại, văn minh, giàu đẹp, mang đậm bản sắc văn hóa Kinh Bắc. Phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực tăng trưởng chủ yếu. Phát triển công nghiệp hiện đại, công nghệ cao, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu; hình thành trung tâm công nghiệp điện tử, với trọng tâm là công nghiệp bán dẫn, sản xuất vi mạch, trí tuệ nhân tạo hàng đầu cả nước và trong khu vực. Hoàn thiện đồng bộ hạ tầng giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt, đường hàng không và đô thị thông minh, kết nối các trung tâm đô thị lớn với hạ tầng dịch vụ logistics, đa phương thức; phát triển hài hòa, cân đối giữa các địa phương trong thành phố. Xây dựng chính quyền đô thị tinh gọn, chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính, kỷ luật, kỷ cương, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, kiến tạo phát triển; bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Phát triển toàn diện các lĩnh vực văn hóa, xã hội, nâng cao chất lượng sống của nhân dân, để người dân được thụ hưởng thành quả của sự phát triển.

Thanh Thương/vnanet.vn